نگاهی به ‌شکل‌گیری رسمی روابط ایران و لهستان بر پایه اسناد وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

کارشناس اداره کل اسناد و تاریخ دیپلماسی وزارت امور خارجه

چکیده

در مورد تاریخ روابط ایران و لهستان منابع متعددی به رشته تحریر درآمده‌ است. سابقه اولین ارتباط بین دو کشور به دوره صفویه بازمی‌گردد، اما با انقراض حکومت صفویان و تجزیه لهستان این روابط رسمیتی پیدا نکرد. مذاکره به‌منظور برقراری روابط سیاسی بین دو کشور از اواخر قرن دوازدهم هجری شمسی آغاز شد. قبل از برقراری روابط رسمی بین دو کشور، فردی به نام مسیو ورتهیم سرکنسول افتخاری ایران در ورشو بود و همزمان نیز ایران برای برخی از نمایندگان خود مانند نبیل‌الدوله و یمین خاقان از ورشو آگرمان گرفت. مذاکرات مربوط به انعقاد عهدنامه دوستی و تجارتی بین دو کشور در ورشو انجام شد و سرانجام در سال 1305ش. در تهران به امضای نمایندگان دو کشور رسید. این عهدنامه در سال 1306ش. برای تصویب به مجلس شورای ملی ارسال شد و پس از انجام برخی اصلاحات، در سال 1307ش. به‌طور رسمی بین طرفین منعقد شد. نوشته حاضر، در پی بررسی جزئیات مذاکرات بین ایران و لهستان به‌منظور ایجاد روابط سیاسی است.این پژوهش بر اساس اسناد موجود در آرشیو مرکز اسناد و تاریخ دیپلماسی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران انجام شدهاست.

کلیدواژه‌ها


منابع و مآخذ
اسناد:
آرشیو اسناد وزارت امور خارجه 116-11-13-1334ق.[a1] 
-------------------- 1-11-66 -1338ق.
------------------ 2/1- 11- 66- 1338ق.
------------------ 51-06-15 -1338ق.
------------------ 10-07-15 -1339ق.
------------------ 03-07- 15 -1339ق.
------------------ 05-07- 15 -1339ق.
------------------ 11-07- 15 -1339ق.  
------------------ 04-07- 15 -1339ق.
------------------ 11-03- 42 -1302ش.
------------------ 05-03- 42 -1302ش.
------------------ 6 و 03-03- 42 -1302ش.
------------------ 11-03- 42 -1302ش.
------------------ 11-01- 42 -1303ش.
------------------ 33 و 04-01- 42 -1303ش.
------------------ 53 و 31-01- 42 -1303ش.
------------------ 47 و 46 و 26-01- 42 -1303ش.
------------------ 06-01- 42 -1303ش.
------------------ 07-01- 42 -1303ش.
------------------ 09-01- 42 -1303ش.
----------------- 05-01- 42 -1303ش.
----------------- 19-01- 42 -1303ش.
----------------- 12 و 08-01- 42 -1303ش.
----------------- 09-01- 42 -1303ش.
----------------- 53-01- 42 -1303ش.
---------------- 54.2 ،54.1 و 54- 01- 42 -1303ش.
---------------- 56 و 55- 01- 42 -1303ش.
---------------- 02-05- 15 -1304ش.
---------------- 11-05- 15 -1304ش.
---------------- 12-05- 15 -1304ش.
---------------- 09-38- 44 -1304ش.
----------------10-38- 44 -1304ش.
---------------- 20- 38- 44 - 1304ش.
---------------- 21-38- 44 -1304ش.
---------------- 23-38- 44 -1304ش.
---------------- 26-38- 44 -1304ش.
---------------- 38-38- 44 -1304ش.
---------------- 07-11- 55 -1305ش.
---------------- 01- 09-  15 - 1307ش.
---------------- 05 و 30-09- 15 -1307ش.
----------------40-09- 15 -1307ش.
---------------- 11-28- 44 -1307ش.
 
کتاب‌ها و مقالات:
برازش، امیرحسین، 1388، روابط سیاسی ایران و لهستان در سده هفدهم میلادی، فصلنامه تاریخ روابط خارجی، زمستان، ش 41، صص 59- 39.
بیات، نصرالله، 1381، لهستان، تهران: وزارت امور خارجه.
[بی‌نا]، 1364، روابط خارجی ایران، تهران: وزارت امور خارجه.
جولانتا، سیراسکا – دانیدو، 1383، مناسبات ایران و لهستان در دوره صفوی، ترجمه: خسرو مشهوری‌مقدم، فصلنامه تاریخ روابط خارجی، پاییز، ش 20، صص 67-51.
علی‌بابایی، غلامرضا، 1375، تاریخ سیاست خارجی ایران: از شاهنشاهی هخامنشی تا به امروز، تهران: امیرکبیر.
یولانتا، شیراکوفسکا – دیندو، 1385،  نفوذ و فرهنگ ایران در فرهنگ و هنر لهستان در عصر صفوی، ترجمه: بدرالسادات علی‌زاده مقدم، فصلنامه تاریخ روابط خارجی، بهار و تابستان، شماره‌های 27- 26، صص 33- 21.
 
 
 
 [a1]آیا شماره ارجاع اسناد درست هستند و آیا اصلا لزومی به آوردن آنها است؟
بهتر نیست فقط ذکر شود اسناد وزارت خارجه؟
چون در خلال متن، آدرس اسناد آمده است.منابع و مآخذ
اسناد:
آرشیو اسناد وزارت امور خارجه 116-11-13-1334ق.[a1] 
-------------------- 1-11-66 -1338ق.
------------------ 2/1- 11- 66- 1338ق.
------------------ 51-06-15 -1338ق.
------------------ 10-07-15 -1339ق.
------------------ 03-07- 15 -1339ق.
------------------ 05-07- 15 -1339ق.
------------------ 11-07- 15 -1339ق.  
------------------ 04-07- 15 -1339ق.
------------------ 11-03- 42 -1302ش.
------------------ 05-03- 42 -1302ش.
------------------ 6 و 03-03- 42 -1302ش.
------------------ 11-03- 42 -1302ش.
------------------ 11-01- 42 -1303ش.
------------------ 33 و 04-01- 42 -1303ش.
------------------ 53 و 31-01- 42 -1303ش.
------------------ 47 و 46 و 26-01- 42 -1303ش.
------------------ 06-01- 42 -1303ش.
------------------ 07-01- 42 -1303ش.
------------------ 09-01- 42 -1303ش.
----------------- 05-01- 42 -1303ش.
----------------- 19-01- 42 -1303ش.
----------------- 12 و 08-01- 42 -1303ش.
----------------- 09-01- 42 -1303ش.
----------------- 53-01- 42 -1303ش.
---------------- 54.2 ،54.1 و 54- 01- 42 -1303ش.
---------------- 56 و 55- 01- 42 -1303ش.
---------------- 02-05- 15 -1304ش.
---------------- 11-05- 15 -1304ش.
---------------- 12-05- 15 -1304ش.
---------------- 09-38- 44 -1304ش.
----------------10-38- 44 -1304ش.
---------------- 20- 38- 44 - 1304ش.
---------------- 21-38- 44 -1304ش.
---------------- 23-38- 44 -1304ش.
---------------- 26-38- 44 -1304ش.
---------------- 38-38- 44 -1304ش.
---------------- 07-11- 55 -1305ش.
---------------- 01- 09-  15 - 1307ش.
---------------- 05 و 30-09- 15 -1307ش.
----------------40-09- 15 -1307ش.
---------------- 11-28- 44 -1307ش.
 
کتاب‌ها و مقالات:
برازش، امیرحسین، 1388، روابط سیاسی ایران و لهستان در سده هفدهم میلادی، فصلنامه تاریخ روابط خارجی، زمستان، ش 41، صص 59- 39.
بیات، نصرالله، 1381، لهستان، تهران: وزارت امور خارجه.
[بی‌نا]، 1364، روابط خارجی ایران، تهران: وزارت امور خارجه.
جولانتا، سیراسکا – دانیدو، 1383، مناسبات ایران و لهستان در دوره صفوی، ترجمه: خسرو مشهوری‌مقدم، فصلنامه تاریخ روابط خارجی، پاییز، ش 20، صص 67-51.
علی‌بابایی، غلامرضا، 1375، تاریخ سیاست خارجی ایران: از شاهنشاهی هخامنشی تا به امروز، تهران: امیرکبیر.
یولانتا، شیراکوفسکا – دیندو، 1385،  نفوذ و فرهنگ ایران در فرهنگ و هنر لهستان در عصر صفوی، ترجمه: بدرالسادات علی‌زاده مقدم، فصلنامه تاریخ روابط خارجی، بهار و تابستان، شماره‌های 27- 26، صص 33- 21.
 
 
 
 [a1]آیا شماره ارجاع اسناد درست هستند و آیا اصلا لزومی به آوردن آنها است؟
بهتر نیست فقط ذکر شود اسناد وزارت خارجه؟
چون در خلال متن، آدرس اسناد آمده است.منابع و مآخذ
اسناد:
آرشیو اسناد وزارت امور خارجه 116-11-13-1334ق.[a1] 
-------------------- 1-11-66 -1338ق.
------------------ 2/1- 11- 66- 1338ق.
------------------ 51-06-15 -1338ق.
------------------ 10-07-15 -1339ق.
------------------ 03-07- 15 -1339ق.
------------------ 05-07- 15 -1339ق.
------------------ 11-07- 15 -1339ق.  
------------------ 04-07- 15 -1339ق.
------------------ 11-03- 42 -1302ش.
------------------ 05-03- 42 -1302ش.
------------------ 6 و 03-03- 42 -1302ش.
------------------ 11-03- 42 -1302ش.
------------------ 11-01- 42 -1303ش.
------------------ 33 و 04-01- 42 -1303ش.
------------------ 53 و 31-01- 42 -1303ش.
------------------ 47 و 46 و 26-01- 42 -1303ش.
------------------ 06-01- 42 -1303ش.
------------------ 07-01- 42 -1303ش.
------------------ 09-01- 42 -1303ش.
----------------- 05-01- 42 -1303ش.
----------------- 19-01- 42 -1303ش.
----------------- 12 و 08-01- 42 -1303ش.
----------------- 09-01- 42 -1303ش.
----------------- 53-01- 42 -1303ش.
---------------- 54.2 ،54.1 و 54- 01- 42 -1303ش.
---------------- 56 و 55- 01- 42 -1303ش.
---------------- 02-05- 15 -1304ش.
---------------- 11-05- 15 -1304ش.
---------------- 12-05- 15 -1304ش.
---------------- 09-38- 44 -1304ش.
----------------10-38- 44 -1304ش.
---------------- 20- 38- 44 - 1304ش.
---------------- 21-38- 44 -1304ش.
---------------- 23-38- 44 -1304ش.
---------------- 26-38- 44 -1304ش.
---------------- 38-38- 44 -1304ش.
---------------- 07-11- 55 -1305ش.
---------------- 01- 09-  15 - 1307ش.
---------------- 05 و 30-09- 15 -1307ش.
----------------40-09- 15 -1307ش.
---------------- 11-28- 44 -1307ش.
 
کتاب‌ها و مقالات:
برازش، امیرحسین، 1388، روابط سیاسی ایران و لهستان در سده هفدهم میلادی، فصلنامه تاریخ روابط خارجی، زمستان، ش 41، صص 59- 39.
بیات، نصرالله، 1381، لهستان، تهران: وزارت امور خارجه.
[بی‌نا]، 1364، روابط خارجی ایران، تهران: وزارت امور خارجه.
جولانتا، سیراسکا – دانیدو، 1383، مناسبات ایران و لهستان در دوره صفوی، ترجمه: خسرو مشهوری‌مقدم، فصلنامه تاریخ روابط خارجی، پاییز، ش 20، صص 67-51.
علی‌بابایی، غلامرضا، 1375، تاریخ سیاست خارجی ایران: از شاهنشاهی هخامنشی تا به امروز، تهران: امیرکبیر.
یولانتا، شیراکوفسکا – دیندو، 1385،  نفوذ و فرهنگ ایران در فرهنگ و هنر لهستان در عصر صفوی، ترجمه: بدرالسادات علی‌زاده مقدم، فصلنامه تاریخ روابط خارجی، بهار و تابستان، شماره‌های 27- 26، صص 33- 21.
 
 
 
 [a1]آیا شماره ارجاع اسناد درست هستند و آیا اصلا لزومی به آوردن آنها است؟
بهتر نیست فقط ذکر شود اسناد وزارت خارجه؟
چون در خلال متن، آدرس اسناد آمده است.