نوع مقاله : مقاله علمی پژوهشی

نویسندگان

1 تاریخ و تمدن ملل اسلامی-دانشکده الهیات دانشگاه فردوسی مشهد

2 دانشگاه فردوسی مشهد- دانشکده الهیات- گروه تاریخ و تمدن ملل اسلامی

چکیده

دریای خزر بزرگترین دریاچه جهان است که به دلیل قرار گرفتن میان قاره‌های آسیا و اروپا از نظر اقتصادی و سیاسی اهمیت بسیاری برای کشورهای حاشیه آن از جمله ایران داشته است. این دریا و نواحی مجاورآن نقش مهمی در مناسبات تجاری و سیاسی عصر ایلخانی داشت. بازرگانان نواحی مختلف از طریق دریای خزر به برقراری مناسبات تجاری با غرب و شرق و نیز نواحی ساحلی آن می-پرداختند و در این میان موقعیت ارتباطی و تولیدات مناطق پیرامون در جذب بازرگانان خارجی نقشی مهم داشت. تجار ونیزی، جنوایی و ... با تردد در شهرهای تجاری غربی و جنوبی دریای خزر همچون دربند، بردعه، شماخی، تبریز و آمل به دادوستد می‌پرداختند. دستیابی بر نواحی غربی دریای خزر که نقشی مهم در روند فعالیت‌های تجاری این دوره داشت خود عاملی برای بروز اختلاف میان ایلخانان و اردوی زرین بود. این دو قدرت که ادعای حاکمیت بر نواحی مورد اختلاف، از جمله ناحیه قفقاز را داشتند به منازعات مختلفی با یکدیگر پرداختند که این امر رونق تجاری این منطقه و رفت‌‌وآمد کاروان‌های بازرگانی را با محدودیت‌هایی مواجه می‌ساخت. بررسی نقش دریای خزر در مناسبات سیاسی و تجاری عصر ایلخانان و مبادلات بازرگانی که از طریق این دریا و نواحی اطراف آن صورت می‌گرفت از اهداف این پژوهش است.

کلیدواژه‌ها