تجارت دریایی ایران و هند در دوره باستان (هزاره‌های پیش از میلاد تا عصر سلوکی)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

عضو هیئت علمی دانشگاه ارومیه

چکیده

هندوستان و اقیانوس هند از روزگاران کهن، جایگاه ممتازی در عرصه‌هایسیاسی، اقتصادی و نظامی ایران زمین داشته است. با پیدایش نظام‌های سیاسی در بین‌النهرین باستان و تمدن‌های اولیة ایران و سپس دولت‌های آریایی، نقش این حوزة استراتژیک در تحولات اقتصادی جهان آشکارتر شد. در این پژوهش، بازرگانی دریایی ایران و هند از هزاره‌های پیش از میلاد تا عصر هلنی بررسی شده است. حکومت‌های ایران، به ویژه تمدن‌های جنوب شرقی ایران با دگرگونی‌های اقتصادی سواحل اقیانوس هند و سرزمین‌های ماوراء آن پیوند نزدیک و بر یکدیگر سخت تأثیر داشته‌اند.

کلیدواژه‌ها


منابع و مآخذ
آذری، علاءالدین،1350، "روابط ایران و هند در عهد باستان"، بررسی‌های تاریخی، ش 4، س 6، مهر و آبان.
ــــــــــــــــ، 1352، "روابط ایران و سیلان"، بررسی‌های تاریخی، ش 4، س 8، مهر و آبان.
اقتداری، احمد، 1345، خلیج فارس، تهران: ابن سینا.
ایوانف، م. س و دیگران، 1359، تاریخ ایران باستان، ترجمه: سیروس ایزدی و حسین تحویلی، تهران: دنیا.
باوزانی، الساندرو، 1359، ایرانیان، ترجمه: مسعود رجب نیا، تهران: جاویدان.
بلسارا، پ. پ. 1936، ایران و اهمیت آن در ترقی و تمدن بشر، ترجمه: عبدالحسین سپنتا، بمبئی: انجمن ایران لیگ
بویل، جی. آ، 1373، "تاریخ ایرانیان از سلوکیان تا فروپاشی دولت ساسانیان"، ج3، قسمت1، ترجمه: حسن انوشه، تهران: امیر کبیر.
تاد، لوئیس پاول و دیگران، 1342، سیر تکاملی تمدن، ترجمه: هاشم و مجید رضی، تهران: آسیا.
پرادا، ایدت، 1383، هنر ایران باستان، یوسف مجید زاده، تهران: دانشگاه تهران.
پیرنیا، حسن، 1370، تاریخ ایران باستان، ج1، تهران: دنیای کتاب.
پیرنیا، محمدکریم و کرامت الله افسر، 1350، راه و رباط، تهران: سازمان ملی حفاظت آثار باستانی ایران
چایلد، گوردون، 1352، انسان خود را می‌سازد، ترجمه: احمد کریمی، حکاک و محمدهل اتائی، تهران: کتاب‌های جیبی.
چمنکار، محمد جعفر، 1384، "جایگاه خلیج فارس و دریای عمان در توسعه روابط اقتصادی در هزاره‌های پیش از میلاد"، فصلنامه تاریخ روابط خارجی وزارت امور خارجه، سال 7، شماره 28، پاییز.
دورانت، ویل، 1343، تاریخ تمدن، هند و همسایگانش، ج2، ترجمه: مهرداد مهرین، تهران: اقبال.
رائین، اسماعیل، 1356، دریانوردی ایرانیان از عصر استعمار تا امروز، تهران: جاویدان.
غروی، مهدی، 1353، "مقدمه‌ای بر روابط ایران و هند دردوره باستان"، مجله بررسی‌های تاریخی، ش 5، س 9، آذر و دی
کامبخش فرد، سیف الله، 1379، سفال و سفالگری در ایران، از ابتدای نوسنگی تا دوران معاصر، تهران: ققنوس
سرفراز، علی اکبر، 1380، گزارش اولین فصل کاوش چرخاب برازجان در استان بوشهر، بوشهر: میراث فرهنگی بوشهر.
سید سجادی، منصور، 1367، "نگاهی به آثار باستانی بلوچستان از آغاز تا اسلام"، قسمت دوم، مجلة باستان‌شناسی و تاریخ، ش 1.
کامرون، جرج، 1365، ایران در سپیده دم تاریخ، ترجمه: حسن انوشه، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی.
کخ، هاید ماری، 1378، پژوهش‌های هخامنشی، ترجمه: امیرحسین شالچی، تهران: آتیه.
کلارک، گراهام، 1379، جهان پیش از تاریخ از دیدگاهی نو، گروه مترجمان، تهران: دنیای مادر.
گزنفون، 1350، تربیت کوروش، ترجمه: بهمن کریمی، تهران: اقبال.
گیرشمن، رمان، 1368، ایران از آغاز تا اسلام، ترجمه: محمدمعین، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی.
مالووان، م. ا. ل، 1372، بین‌النهرین و ایران باستان، ترجمه: رضا مستوفی، تهران: دانشگاه تهران.
مغول، محمد رفیق، 1369، "پیوندهای فرهنگی سند و پنجاب با ایران در دوران پیش از تاریخ"، برگردان: سید منصور سید سجادی، مجلة باستان‌شناسی و تاریخ، ش 1.
مشکور، محمدجواد، 1371، جغرافیای تاریخی ایران باستان، تهران: دنیای کتاب.
مرادی غیاث آبادی، رضا، 1377، نبشته‌های پارسی باستان خط میخی، تهران: [بی‌نا].
ملک شهمیرزادی، صادق، 1378، ایران در پیش از تاریخ، باستان‌شناسی ایران از آغاز تا سپیده دم شهرنشینی، تهران: سازمان میراث فرهنگی.
نگهبان، عزت الله، 1375، شوش یا کهن‌ترین مرکز شهرنشینی جهان، تهران: سازمان میراث فرهنگی کشور.
ولی پور، حمیدرضا، 1380، "پایگاه‌های تجاری آغاز عیلامی"، مجلة باستان‌شناسی و تاریخ، ش اول.
ویسهوفر، یوزف، 1377، ایران باستان از 550 پیش از میلاد تا 650 پس از میلاد، ترجمه: مرتضی ثاقب فر، تهران: ققنوس.
ویکلن، اولریش و یوجین برزا، 1376، اسکندر مقدونی، ترجمه: حسن افشار تهران: نشر مرکز.
هاولی، دونالد، 1377، دریای پارس، سرزمین‌های سواحل متصالح، ترجمه: حسن زنگنه، بوشهر: مرکز بوشهرشناسی با همکاری انتشارات همسایه.
هرودوت، 1357، تواریخ، ترجمه: غ. وحید مازندرانی، تهران: فرهنگستان ادب و هنر ایران.
هوار، کلمان، 1375، ایران و تمدن ایرانی، ترجمه: حسن انوشه، تهران: امیر کبیر.
هدایتی، هادی، 1335، کوروش کبیر، تهران: دانشگاه تهران.
 
 
Alweis, Frank and others, 1964, New Dimensions of World History, American Book Company.
Chatto Padhyaya, 2003, Brajadulal; Studing Early India, Archaeology Texts and historical Issues, Permanent Black, India.
Thapar, Romila, 2003, Cultural Pasts, Essays in Early Indian history, Oxford University Press, India.
Habib, Irfan, 2005, Prehistory: people's history of India, Tulika Books, New Delhi.
Sancisi, Heleen, 1990, Achaemenid History Work shop, lyden, Holland.