بررسی اهداف و پیامدهای یورش دو فاتح به هند (سلطان محمود غزنوی و امیر تیمورگورکانی)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای تاریخ ایران دوره اسلامی دانشگاه فردوسی مشهد

2 استادیار تاریخ دانشگاه فردوسی

چکیده

هند از دیر باز، توجه فاتحان و قدرتمندان را با انگیزه‌های مذهبی و اقتصادی بر می‌انگیخته است؛ از آن جمله‌اند: سلطان محمود غزنوی (۳۸۶-۴۲۰ق.) و امیر تیمور گورکانی (807-771ق). سلطان غزنوی با هدف کسب منابع اقتصادی، اما در پوشش دین و مذهب بارها به سرزمین هند یورش آورد. کمابیش همان انگیزه‌ها در حملۀ امیرتیمور گورکانی به دهلی نیز رخ نمود. پیامدهای اینیورش‌ها، در هر دو دوره، سیمای فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی هند را سخت مشوّه و تیره کرد؛ حال آنکه مهاجمان از ثروت خیره کنندۀ سرزمین هند توانستند اوضاع اقتصادی حکومت خویش را سر و سامان دهند.
 

کلیدواژه‌ها


منابع و مآخذ

ابن اثیر، عزالدین (1383)، تاریخ الکامل، ج 12، برگردان: حمیدرضا آژیر، تهران: انتشارات اساطیر.

ابن خلدون، ابوزید عبدالرحمن بن محمد (1383)، العبر، ترجمه: عبدالمحمد آیتی، تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.

ابن عربشاه، احمدبن محمد (1370)، زندگی شگفت‌آورتیمور، ترجمه: محمدعلی نجاتی، تهران:انتشارات علمی و فرهنگی.

باسورث،ک.ا، (1384)، تاریخ غزنویان، ج 1، ترجمه: حسن انوشه، تهران: امیرکبیر.

بداونی، عبدالقادر،(1380)، منتخب التواریخ، به تصحیح: احمدعلی صاحب، تهران: انجمن آثار و مفاخر فرهنگی.

بلاذری، احمدبن یحیی بن جابر(1367)فتوح البلدان، ترجمه: محمدتوکل، تهران: نشر نقره.

ناصح، (1345)، ترجمه تاریخ یمینی، به اهتمام: جعفر شعار، تهران: بنگاه ترجمه و نشر کتاب.

جوزجانی، منهاج سراج، (1363)، طبقات ناصری، ج1، به تصحیح: عبدالحی حبیبی، تهران: دنیای کتاب.

حافظ ابرو، عبدالله بن لطف الله، (1380)، زبده التواریخ، به تصحیح: کمال حاج سیدجوادی، تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.

حسینی تربتی، ابوطالب، (1342)، تزوکات تیموری، تهران: کتابفروشی اسدی.

خواندمیر، غیاث الدین بن همام الدین حسینی، (1380)، حبیب السیر فی اخبار بشر، ج2و3، به تصحیح: محمد دبیر سیاقی، تهران: انتشارات خیام.

دولافوز، ث.ف، (1316)، تاریخ هند، ترجمه: محمد فخرداعی گیلانی، تهران: چاپخانه مجلس.

رویمر، ه.ر، (1379)، «تیمور در ایران» تاریخ ایران کمبریج، ج 6، ترجمه: یعقوب آژند، تهران: جامی.

زرین کوب، عبدالحسین، (1373)، تاریخ مردم ایران، تهران: انتشارات امیر کبیر.

______________، (1378)، روزگاران«تاریخ ایران از آغاز تا سقوط سلطنت پهلوی»، تهران: انتشارات سخن.

سهیرندی، یحیی بن احمد، (1382)، تاریخ مبارک شاهی، به تصحیح: محمد هدایت حسین، تهران: انتشارات اساطیر.

شامی، نظام الدین، (1363)، ظفرنامه، به اهتمام: پناهی سمنانی، تهران: انتشارات بامداد.

شبانکاره‌ای، محمد بن علی بن محمد، (1368)، مجمع الانساب، به کوشش: میرهاشم محدث، تهران: امیرکبیر.

طباطبا، سید علی، (1936)، برهان مآثر، دهلی: مطبعه جامعه.

خواجه نظام الملک طوسی، ابوعلی حسن، (1347)، سیرالملوک(سیاستنامه)، به اهتمام:هیوبرت دارک، تهران:بنگاه ترجمه و نشر کتاب.

عتبی، ابونصرمحمد بن عبدالجبار، (1334)، تاریخ یمینی، به تصحیح و تحشیه: علی قویم، تهران: چاپخانه محمد علی فردین.

عنصری بلخی، ابوالقاسم‌حسن بن احمد، (1342)، دیوان اشعار، به کوشش: محمد دبیرسیاقی، تهران: سنایی.

فدایی، نصرالله بن محمدحسین، (1307)، داستان ترکتازان هند، ج1، حیدرآباد: چاپ سنگی.

فرای، ر.ن، (1363)، تاریخ ایران از اسلام تا سلاجقه، ج4، ترجمه: حسن انوشه، تهران: امیرکبیر.

فرخی سیستانی، (1349)، دیوان اشعار، به کوشش: محمددبیر سیاقی، تهران: زوار.

کلاویخو، روی گونزالس، (1366)، سفرنامه کلاویخو، ترجمه: مسعود رجب نیا، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی.

کوفی، علی بن حامد، (1384)، فتحنامه سند (چچ نامه)، به تصحیح: داود پوته، تهران: اساطیر.

گردیزی، ابوسعیدعبدالحی‌بن‌ضحاک‌بن‌محمود، (1363)، تاریخ گردیزی، به تصحیح: عبدالحی حبیبی، تهران: دنیای کتاب.

مسعودی، ابوالحسن علی بن حسین، (1370)، مروج الذهب و معادن الجوهر، چاپ چهارم، ترجمه: ابوالقاسم پاینده، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی.

مقدسی، ابوعبدالله محمدبن احمد، (1361)، احسن التقاسیم فی معرفه الاقالیم، ترجمه: علینقی منزوی، تهران: شرکت مولفان و مترجمان ایران.

منز، بئاتریس فوربز، (1377)، برآمدن و فرمانروایی تیمور، ترجمه: منصور صفت‌گل، تهران: شرکت فرهنگی رسا.

[بی نا]، مجمل التواریخ و القصص، قرن ششم، به تصحیح: ملک الشعرا بهار، [بی جا].

میرخواند، محمدبن خاوند شاه بن محمود، (1380)، تاریخ روضه الصفاء، ج4و6، به تصحیح: جمشیدکیانفر، تهران: انتشارات اساطیر.

نوایی، عبدالحسین، (1341)، اسناد و مکاتبات تاریخی ایران از تیمور تا شاه اسماعیل، تهران: بنگاه ترجمه و نشر کتاب.

نهرو، جواهر لعل، (1361)، کشف هند، ج 1، ترجمه: محمود فاضلی، تهران: امیرکبیر.

واله اصفهانی قزوینی، محمدیوسف، (1379)، خلدبرین (تاریخ تیموریان و ترکمانان)، روضه ششم و هفتم، به کوشش: میرهاشم محدث، تهران: میراث مکتوب.

هاتفی، عبدالله، (1958)، تمرنامه، به اهتمام: ابوهاشم سید یوسع، دانشگاه مدرس، چاپ سربی.

هندوشاه استرآبادی، محمدقاسم، (1387)، تاریخ فرشته، ج1، به تصحیح: محمدرضا نصیری، تهران: انجمن آثار و مفاخر فرهنگی.

یزدی، غیاث الدین علی، (1379)، روزنامه غزوات هندوستان«سعادت نامه»، به کوشش: ایرج افشار، تهران: میراث مکتوب.

یزدی، شرف الدین علی، (1336)، ظفرنامه، ج 2، به تصحیح: محمد عباسی، تهران: امیرکبیر.