فصلنامه تاریخ روابط خارجی

فصلنامه تاریخ روابط خارجی

مقاومت فرهنگی و رسانه‌ای مهاجران لهستانی در تقابل با سیاست‌های اطلاعاتی متفقین در ایران (سال‌های 1945-1942 م )

نوع مقاله : مقاله علمی - پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری تاریخ مطالعات ایران بعد از اسلام گروه تاریخ دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه خلیج فارس، بوشهر- ایران
2 دانشیار گروه تاریخ دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه خلیج فارس، بوشهر- ایران
چکیده
در خلال جنگ جهانی دوم ( 1942-1945م.)، هزاران تبعیدی لهستانی که به اتحاد جماهیر شوروی گسیل شده بودند، پس از تحمل رنج‌های طاقت‌فرسا بر پایه انعقاد پیمان‌های دیپلماتیک از اردوگاه‌های سیبری به خاک ایران منتقل گردیدند. شمار محدودی از این مهاجران در برابر دخالت‌های رسانه‌ای قدرت‌های متفق به فعالیت‌های رسانه‌ای و خبری متنوعی مبادرت ورزیدند. این پژوهش بر مبنای شیوه مطالعات کتابخانه‌ای و رویکرد توصیفی- تحلیلی و بر پایه منابع تاریخی چون اسناد آرشیوی، روزنامه‌ها، عکس‌ و فیلم‌های خبری، برنامه‌های رادیویی و سایر منابع مرتبط در صدد پاسخ به این پرسش است که چگونه مهاجران لهستانی مقیم ایران طی جنگ جهانی دوم در برابر سیاست‌های اطلاعاتی تحمیلی اتخاذ شده متفقین با همکاری شوروی دست به مقاومت فرهنگی و تقابل رسانه‌ای زدند؟ نتایج پژوهش حاکی از آن است که مهاجران لهستانی به منظور پاسداشت هویت سرزمینی خویش در ایام تبعید و در مواجهه با کنترل رسانه‌ها توسط دولت‌های متفق، از رهگذر فعالیت‌هایی نظیر عکاسی، انتشار نشریات و تولید برنامه‌های مختلف از جمله برنامه‌های رادیویی به زبان مادری به تقابل رسانه‌ای و مقاومت فرهنگی روی آوردند. این پیکار فرهنگی- سیاسی دیاسپورای لهستانی در ایران با تشدید سانسور از سوی شوروی و مقامات انگلیسی و آمریکایی همراه شد.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

Cultural and Media Resistance of Polish Immigrants Against Allied Information Policies in Iran (1942–1945)

نویسندگان English

Sara Yarmadavi 1
Habibollah Saeedinia 2
1 PhD Candidate in History (Post-Islamic Iranian Studies), Department of History, Faculty of Literature and Humanities, Persian Gulf University, Bushehr, Iran
2 Associate Professor, Department of History, Faculty of Literature and Humanities, Persian Gulf University, Bushehr, Iran
چکیده English

During the Second World War (1942-1945), thousands of Polish exiles, who had been deported to the Soviet Union, were transferred to Iranian soil from Siberian camps after enduring exhausting hardships, based on the conclusion of diplomatic treaties. A limited number of these immigrants undertook diverse media and news activities in response to the media interference of the Allied powers. This research, based on a descriptive-analytical approach and documentary analysis methodology, utilizes historical sources such as archival documents, newspapers, photographs, newsreels, radio programs, and other relevant materials to answer the question: How did Polish immigrants residing in Iran during World War II engage in cultural resistance and media confrontation against the coercive information policies adopted by the Allies in cooperation with the Soviets? The research findings indicate that in order to preserve their territorial identity during exile and in the face of media control by the Allied governments, Polish immigrants resorted to media confrontation and cultural resistance through activities such as photography, publishing periodicals, and producing various programs, including radio broadcasts in their native language. This cultural-political struggle of the Polish diaspora in Iran was met with intensified censorship by Soviet, British, and American authorities.

کلیدواژه‌ها English

Iran
World War II
Allies
Polish Immigrants
Cultural Resistance
Media Resistance
Information Policies
منابع و مآخذ
اسناد:
سازمان اسناد و کتابخانه ملی (ساکما)، 761/390 ؛ ساکما، 37/255/240؛ ساکما، 7-10348-240.
مرکز اسناد ریاست‌جمهوری اسلامی ایران (مارجا)، ش. آ. و.: 10-42 پ: 116.
کتاب‌ها و مقالات:
آریایی‌فر، کفایت، 1392، عکاسان و عکاسخانه­های گیلان، رشت: فرهنگ ایلیا.
استوارت، ریچارد آنتونی،1370، ایران در آخرین روزهای رضا شاه، تهاجم روس و انگلیس به ایران در شهریور ۱۳۲۰، ترجمه: عبدالرضا هوشنگ‌مهدوی و کاوه بیات، تهران: انتشارات نو.
اسکندری، ایرج، 1384، خاطرات ایرج اسکندری دبیر اول حزب توده ایران ( 1357-1349)، تهران: مؤسسه مطالعات و پژوهشهای سیاسی.
برژکف، والنتین، 1357، کنفرانس سران بزرگ، ترجمه: ویدا یزدی، تهران: توکا.
خامه‌ای، انور، 1372، خاطرات سیاسی، تهران: گفتار.
ین، بیل، 1400، عملیات پرش بلند، ترجمه: اکبر بتوئی، تهران: مهراندیش.
 
لاتین
 اسناد:
Archives of New Records (AAN), Society of Iranian Studies, "Name-je-Lechistani", 9 May 1943.
Averell Harriman, W, Office of War Information Official Dispatch, no. 3146, September 5, 1944, U.S. National Archives.
 
کتاب‌ها و مقالات:
Anders, Wladyslaw,1949, An army in exile: The story of the Second Polish Corps, Macmillan..
 Beaupré-Stankiewicz, I & other, 1988, Isfahan, City of Polish Children, eds. I. Beaupré-Stankiewicz, D. Waszczuk-Kamieniecka, J. Lewicka-Howells, London: Koło Wychowanków Szkół Polskich Isfahan i Liban.
Boroń, P, 1985, Prasa polska w Iranie w latach 1942–1945, Warsaw: Wydawnictwo MON.
Ciesielski, S, 1989, Polacy w Iranie w latach 1942–1945, Wrocław: Ossolineum.
Cull, Nicholas John, 2008, The Cold War and the United States Information Agency: American Propaganda and Public Diplomacy, 1945–1989, Cambridge: Cambridge University Press.
Czarnik, O.S, 2012, W drodze do utraconej Itaki. Prasa, książki i czytelnictwo na szlaku Samodzielnej Brygady Strzelców Karpackich (1940–1942) oraz Armii Polskiej na Wschodziei 2. Korpusu (1941–1946), Warsaw: Biblioteka Narodowa.
Davies, Norman, 2003, Rising 44: The Battle for Warsaw, London: Viking.
Demawend, 1944, no. 1-3.
Draus, J, 1993, Oświata i nauka polska na Bliskim i Środkowym Wschodzie 1939–1950, Lublin.
Grzybowski, J, „Prasa i wydawnictwa Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego na obczyźnie podczas II wojny światowej”, 2013, VII, Studia Interkulturowe Europy Środkowo-Wschodniej.
Lenczowski, George, 1978, Iran under the Pahlavis, Publisher: Stanford.
Polak w Iranie, 1942, no. 4 & 24.
Polak w Iranie, 25/04/1945.
Polak w Iranie, no 15, 1943.
Polska Wlczaca, zolnierz polski na obczyznie, 1942, Year IV. No. 39.
Pialucha, P, 1944, Narodziny szkoły polskiej w Iranie, „Nauczyciel i Uczeń w Iranie. Jednodniówka Związku Nauczycielstwa Polskiego”, Teheran. http://rcin.
Piotrowski, Tadeusz, 2004, the Polish Deportees of World War II: Recollections of Removal to the Soviet Union and
Dispersal throughout the World, Jefferson, NC: McFarland & Company.
Pietrzak, Jacek, 2012, Polish refugees in the Middle East in World War II. Centers, institutions, organizations, Publisher: Lodz University Press.
Kantecki, Antoni, “Szkolnictwo polskie w Iranie w latach II wojny światowej”, 2003, Nadwarciański Rocznik Historyczno-Archiwalny, no. 10.
Keith, Sword, 1994, Deportation and Exile: Poles in the Soviet Union, 1939–48. London: Palgrave Macmillan.
Kochanski, Halik, 2012, the Eagle Unbowed: Poland and the Poles in the Second World War. Cambridge, MA: Harvard University Press.
Machalski, Franciszek, 1944, Ispahan – połowa świata. Wspomnienie z wycieczki, „Polak w Iranie”, no 79.
Machalski, Franciszek, 1960, Wędrówki irańskie, Warsaw.
Machalski, Franciszek, 2016, Z ziemi perskiej do Polski, Kraków: Księgarnia Akademicka.
McKernan, L, “British Newsreels: Pathé, Movietone, and the Archive”, 1996,  British Film Institute.
Ministry of Foreign Affairs of the Republic of Poland, 2020, Polish Exiles during World War II (pp. 15–17, section: “Camps in Tehran”), Warsaw: Ministry of Foreign Affairs. Retrieved from: https://www.gov.pl/web/tanzania-en/polish-exiles-during-world-war-ii
Sadowska, E, 2010, Losy polskiej szkoły na obczyźnie (1940–1947), vol. 11,  Zeszyty Historyczne, Prace Naukowe Akademii im. Jana Długosza w Częstochowie.
Sanford, George, 2005, Katyn and the Soviet Massacre of 1940: Truth, Justice and Memory. London: Routledge.
Sikorska, Helena, 1946, The Dark Side of the Moon, preface by T. S. Eliot. London: Faber and Faber Limited.
Skaut, 12/2/1942, no. 3&4.
Słowo Polskie, 15 /12/ 1942, no. 1.
Studia Irańskie, vol. 3, 1945.
Supruniuk, M.A, “Nauka polska na Bliskim i Środkowym,Wschodzie w latach 1942–1949”, 2014, Opuscula Musealia, no. 22.
Szulc, Paweł, “Czasopiśmiennictwo Polskie w Iranie w latach 1942–1945”, 2018, Dzieje Najnowsze, Rocznik L, 2, Instytut Pamięci Narodowej, Oddział w Szczecinie.
Zew, 25/06/ 1942.
 
وب سایت‌ها:
https://sikorskyarchives.com/
https://encyklopediateatru.pl/osoby/26398/hanka-ordonowna

  • تاریخ دریافت 24 تیر 1404
  • تاریخ پذیرش 26 شهریور 1404