جاده لینچ و نقش آن در روابط خان‌‌های بختیاری و دولت انگلیس در ایران عصر قاجار
جاده لینچ و نقش آن در روابط خان‌‌های بختیاری و دولت انگلیس در ایران عصر قاجار

غفار پوربختیار؛ امیر اکبری

دوره 23، شماره 92 ، مهر 1401، ، صفحه 49-68

چکیده
  در دوره قاجار، بختیاری‌‌ها و انگلیسی‌‌ها روابط دوستانه‌ای داشتند که این روابط با احداث جاده بختیاری توسط شرکت لینچ وارد مرحله جدیدی شد. احداث این جاده، اگر چه نقطه‌عطفی در روابط میان دو طرف بود، چالش‌‌هایی ...  بیشتر
نقدهایی بر خط‌مشی بی‌طرفی ایران در جنگ جهانی اول (1918-1914م.)
نقدهایی بر خط‌مشی بی‌طرفی ایران در جنگ جهانی اول (1918-1914م.)

رضا آذری شهرضایی

دوره 23، شماره 92 ، مهر 1401، ، صفحه 69-86

چکیده
  ایران در آغاز جنگ جهانی اول تصمیم به اتخاذ خط‌مشی بی‌طرفی در عرصه سیاست خارجی و روابط بین‌الملل گرفت. دولتمردان ایران تصور می‌کردند با اتخاذ این خط‌مشی می‌توانند جنگ را از مرزهای ایران دور کنند، اما ...  بیشتر
فرآیند به‌‌رسمیت شناختن کشور تازه‌‌تأسیس عراق در دوره رضا شاه (سال‌های 1308-1300ش.)
فرآیند به‌‌رسمیت شناختن کشور تازه‌‌تأسیس عراق در دوره رضا شاه (سال‌های 1308-1300ش.)

علی رضا الزیادی؛ داریوش رحمانیان؛ حسن زندیه

دوره 23، شماره 92 ، مهر 1401، ، صفحه 87-118

چکیده
  با سقوط امپراتوری عثمانی پس از جنگ جهانی اول، بخشی از سرزمین‌های این امپراتوری میان متفقین تقسیم شد و به تأسیس چندین کشور انجامید که عراق یکی از آنها بود. ایران از دوران کهن، بخشی از سرزمین عراق تا مرز ...  بیشتر
بررسی جایگاه خلیج فارس در سیاست خارجی منطقه‌ای ایالات متحده آمریکا با محوریت نقش ایران (سال‌های 1357-1348ش.)
بررسی جایگاه خلیج فارس در سیاست خارجی منطقه‌ای ایالات متحده آمریکا با محوریت نقش ایران (سال‌های 1357-1348ش.)

تارا جهانگیری

دوره 23، شماره 92 ، مهر 1401، ، صفحه 119-138

چکیده
  با اعلام خروج نیروهای انگلستان از شرق سوئز و خلیج فارس در سال 1347ش.، آمریکا پس از جنگ جهانی دوم به‌عنوان ابرقدرت غرب به‌تدریج نفوذ خود را در منطقه خلیج فارس گسترش داد تا از توسعه نفوذ شوروی در منطقه جلوگیری ...  بیشتر
نمودهای روابط فرهنگی و هنری ایران و اروپا در عصر صفویه
نمودهای روابط فرهنگی و هنری ایران و اروپا در عصر صفویه

جهانبخش ثواقب؛ سروش آزادبخت

دوره 23، شماره 91 ، تیر 1401، ، صفحه 3-36

چکیده
  گزارش­های سیاحان اروپایی این نکته را آشکار می­سازد که در خلال تماس­های دیپلماتیک و روابط تجاری ایران و غرب در عصر صفویه، مراودات فرهنگی و هنری نیز رخ داده که البته دامنه آن گسترده نبوده است. این ...  بیشتر
روابط هسته‌ای ایران و فرانسه در دوره حکومت والری ژیسکاردستن (1357-1353ش.)
روابط هسته‌ای ایران و فرانسه در دوره حکومت والری ژیسکاردستن (1357-1353ش.)

محمدجعفر چمنکار

دوره 23، شماره 91 ، تیر 1401، ، صفحه 37-60

چکیده
  روابط ایران و فرانسه در دوره ریاست‌جمهوری والری ژیسکاردستن در زمینه‌های گوناگون سیاسی، فرهنگی، نظامی و اقتصادی گسترش یافت. بر اساس سیاست ژیسکاردستن، به‌منظور مبارزه با چالش‌های اقتصادی پس از جنگ ...  بیشتر
فعالیت تجارتخانه‌‌ها و کارخانه‌های پنبه‌پاک‌کنی روسی در سبزوار اواخردوره قاجار
فعالیت تجارتخانه‌‌ها و کارخانه‌های پنبه‌پاک‌کنی روسی در سبزوار اواخردوره قاجار

هانیه طلوع فکور؛ عباس سرافرازی

دوره 23، شماره 91 ، تیر 1401، ، صفحه 85-102

چکیده
  در نیمه دوم قرن نوزدهم میلادی، تولید پنبه در نتیجه جنگ‌های داخلی امریکا کاهش یافت و این مسأله برخی از دولت‌ها به‌ویژه روسیه را بر آن داشت تا برای جبران کسری پنبه مورد نیاز خود، وارد ایران شوند. از آنجایی ...  بیشتر
نامه‌های دیپلماتیک ایران با همسایگان در دوره صفوی (بررسی و تحلیل نسخه خطی مکاتیب مختلفه)
نامه‌های دیپلماتیک ایران با همسایگان در دوره صفوی (بررسی و تحلیل نسخه خطی مکاتیب مختلفه)

یاسر ملازئی

دوره 23، شماره 91 ، تیر 1401، ، صفحه 103-122

چکیده
  مکاتیب مختلفه به مثابه یک اثر منشآتی، مجموعه‌ای از نامه‌های دیپلماتیک ایران در عصر صفوی را با قلمروهای سیاسی مجاور آن در بر می‌گیرد. این مجموعه که توسط محمدصالح، برادرزاده اسکندربیک منشی در عصر فرمانروایی ...  بیشتر
تأثیر حضور آلمانی‌ها بر آموزش در مدرسه صنعتی آذربایجان در دوره پهلوی اول
تأثیر حضور آلمانی‌ها بر آموزش در مدرسه صنعتی آذربایجان در دوره پهلوی اول

محمدجعفر چمنکار؛ علی آقایاری

دوره 23، شماره 90 ، اردیبهشت 1401، ، صفحه 3-20

چکیده
  آلمان نازی در آستانه جنگ جهانی دوم به­ قدرتی مهم در عرصه­های سیاست و اقتصاد در اروپا دست یافت. این قدرت در ­پی توسعه‌طلبی در شرق بود و این امر به گسترش روابط ایران و آلمان منتهی شد. حضور آلمان در ایران ...  بیشتر
تبیین تأثیر اعزام دانشجو به فرانسه و آلمان در انتقال علم و فناوری و ایجاد تغییرات فرهنگی و اجتماعی در ایران
تبیین تأثیر اعزام دانشجو به فرانسه و آلمان در انتقال علم و فناوری و ایجاد تغییرات فرهنگی و اجتماعی در ایران

محسن باقری؛ محمدعلی بصیری

دوره 23، شماره 90 ، اردیبهشت 1401، ، صفحه 21-52

چکیده
  در دوران قاجار با افزایش ارتباطات با غرب و به‌صورت خاص، در نتیجه شکست ایرانیان در جنگ‌ با روسیه به‌عنوان یک دولت اروپایی، آنها متوجه ضعف‌های درونی خود و عقب‌ماندگی‌های کشور شدند. در آن زمان، بخش عمده‌ای ...  بیشتر
پیدا و پنهان روابط تاریخی ایران و مالزی (از ابتدا تا انقلاب 1357ش.)
پیدا و پنهان روابط تاریخی ایران و مالزی (از ابتدا تا انقلاب 1357ش.)

محمد چگینی

دوره 23، شماره 90 ، اردیبهشت 1401، ، صفحه 53-80

چکیده
  مقاله حاضر، روابط تاریخی ایران و مالزی را در ابعاد مختلف سیاسی، فرهنگی و تجاری بررسی می­نماید. برای تحکیم روابط در زمان حاضر و داشتن افقی روشن از آینده، شناخت گذشته ضروری به‌نظر می­رسد. با وجود پیشینه ...  بیشتر
پارسی‌های هند در تعامل با ایرانیان
پارسی‌های هند در تعامل با ایرانیان

محمدحسن شیخ الاسلامی؛ محمدتقی امراللهی

دوره 23، شماره 90 ، اردیبهشت 1401، ، صفحه 81-104

چکیده
  پارسی­های هند، گروهی از زرتشتیان ایرانی بودند که هم‌زمان با افول حکمرانی ساسانی و ورود اسلام به ایران، تصمیم گرفتند از جغرافیای سرزمینی ایران خارج شوند. آنها پس از یک سفر پرماجرا و خطرآفرین، سرانجام ...  بیشتر
بررسی رفتار مذاکراتی نمایندگان سیاسی دربار قاجار در عقد عهدنامه گلستان
بررسی رفتار مذاکراتی نمایندگان سیاسی دربار قاجار در عقد عهدنامه گلستان

علی مشهدی رفیع

دوره 23، شماره 90 ، اردیبهشت 1401، ، صفحه 105-124

چکیده
  بررسی معاهدات تاریخی میان دولت‌ها بیشتر از طریق بررسی رویدادها و برهم‌کنش نیروهای سیاسی درگیر در انعقاد آنها صورت می‌گیرد که عمدتاً حاصل از این دیدگاه است که انعقاد این معاهدات خود یک رویداد تاریخی ...  بیشتر
بررسی نقش بازیگران سیاست خارجی در دوره پهلوی دوم (بر اساس مدل جیمز روزنا)
بررسی نقش بازیگران سیاست خارجی در دوره پهلوی دوم (بر اساس مدل جیمز روزنا)

سیدحمید موسوی؛ مالک ذوالقدر؛ اصغر پرتوی

دوره 23، شماره 90 ، اردیبهشت 1401، ، صفحه 125-146

چکیده
  در این پژوهش، به‌منظور تبیین عوامل مؤثر بر تصمیم‌گیری در عرصه سیاست خارجی عصر پهلوی دوم، به بررسی تصمیم‌گیرندگان رسمی این عرصه پرداخته می‌شود. این پژوهش بر اساس مدل جیمز روزنا، پنج عامل مورد نظر این ...  بیشتر
تعاملات علمی و فنی ایران و اروپا در عصر صفویه
تعاملات علمی و فنی ایران و اروپا در عصر صفویه

جهانبخش ثواقب

دوره 22، شماره 88 ، مهر 1400، ، صفحه 3-36

چکیده
  یکی از پیامد­های تشکیل دولت صفویه در ایران (1135-907ق./1722-1501م.)، گسترش روابط خارجی با اروپا بود که افزون بر مناسبات سیاسی و تبادلات تجاری، تعاملات علمی و فنی را نیز در بر می‌گرفت. به‌طور معمول، پژوهشگران ...  بیشتر
سیاست شوروی و حزب توده در قبال نهضت ملی‌ شدن نفت ایران
سیاست شوروی و حزب توده در قبال نهضت ملی‌ شدن نفت ایران

مجید دشتگرد

دوره 22، شماره 88 ، مهر 1400، ، صفحه 37-56

چکیده
  سیاست شوروی و حزب توده در قبال نهضت ملی‌شدن نفت، یکی از موضوعات بحث‌برانگیز تاریخ روابط خارجی ایران در عصر پهلوی دوم است؛ زیرا این کشور که مدعی حمایت از جنبش‌های ضدامپریالیستی بود، نه‌تنها از دولت ...  بیشتر
روابط خارجی ایران و فرانسه در چهارچوب نظریه نظام جهانی (با تأکید بر بازه زمانی 1848-1798 میلادی)
روابط خارجی ایران و فرانسه در چهارچوب نظریه نظام جهانی (با تأکید بر بازه زمانی 1848-1798 میلادی)

سجاد رستمی

دوره 22، شماره 88 ، مهر 1400، ، صفحه 57-78

چکیده
  در قرن نوزدهم میلادی، ایران در کانون سیاست خارجی قدرت‌های بزرگ قرار داشت که در واقع بیانگر اهمیت راهبردی این سرزمین به‌منظور تأمین و تضمین منافع قدرت‌های مزبور بود. هدف از پژوهش حاضر آن است که سیاست ...  بیشتر
تحلیل سیر تاریخی دیپلماسی بین‌المللی ورزش ایران در دوره پهلوی دوم
تحلیل سیر تاریخی دیپلماسی بین‌المللی ورزش ایران در دوره پهلوی دوم

آرمان طاهری نامقی؛ مرتضی دوستی پاشاکلایی

دوره 22، شماره 88 ، مهر 1400، ، صفحه 121-142

چکیده
  دیپلماسی ورزش با تمرکز بر رویدادهای ورزشی، عرصه منحصربه‌فردی را برای ملت میزبان فراهم می‌سازد تا دیپلماسی عمومی‌اش را به کار گیرد و همین امر موجب شده است که در دیپلماسی کشورها به جایگاه ورزش توجهی ...  بیشتر
سیاست‌های انگلستان از نگاه اندیشمندان ایران و عثمانی در نیمۀ دوم قرن نوزدهم میلادی
سیاست‌های انگلستان از نگاه اندیشمندان ایران و عثمانی در نیمۀ دوم قرن نوزدهم میلادی

غلامعلی پاشازاده

دوره 22، شماره 87 ، تیر 1400، ، صفحه 57-68

چکیده
  ایران و عثمانی، در قرن نوزدهم میلادی به‌طور هم‌زمان، با برنامه‌های استعماری دولت انگلیس مواجه بودند که به‌دنبال گسترش نفوذ و تحکیم موقعیت خود در مقابل رقیبان استعماری مانند روسیه و فرانسه بود و همین ...  بیشتر
وابستگی سیاسی، اقتصادی و فرهنگی پهلوی دوم به انگلیس
وابستگی سیاسی، اقتصادی و فرهنگی پهلوی دوم به انگلیس

مجتبی سلطانی احمدی؛ مصطفی گوهری فخرآباد؛ محمدحسن پورقنبر

دوره 22، شماره 86 ، خرداد 1400، ، صفحه 43-68

چکیده
  وابستگی ایران به انگلستان در دوره سلطنت محمدرضا پهلوی و دخالت آن کشور در امور ایران قابل مشاهده است. نقش انگلیسی­ها در کودتای 28 مرداد 1332 موجب احساس دِین بیشتر شاه نسبت به حامیان خود شد و راه را برای دخالت ...  بیشتر
ایران صفوی و تجربه میسیونرهای مسیحی در میان تساهل و رد کردن
ایران صفوی و تجربه میسیونرهای مسیحی در میان تساهل و رد کردن

رادولف متی

دوره 22، شماره 86 ، خرداد 1400، ، صفحه 87-118

چکیده
  مهاجرت ارامنه به ایران از اوایل قرن هفدهم میلادی به تغییرات بسیاری در جامعه مسلمان ایران منجر گردید. در درازمدت، این مهاجران از بنیان، ترکیب تشکیلات اداری و نظامی نخبگان دولت صفوی را تغییر دادند و همچنین ...  بیشتر
جایگاه هرمز در مناسبات ایران با جنوب و شرق آسیا در سده پانزدهم میلادی
جایگاه هرمز در مناسبات ایران با جنوب و شرق آسیا در سده پانزدهم میلادی

علی رسولی؛ زینب معصومی

دوره 22، شماره 85 ، دی 1399، ، صفحه 57-78

چکیده
  ارتباطات دریایی ایران با جنوب و شرق آسیا در طول سده نهم قمری/ پانزدهم میلادی عمدتاً از طریق جزیره هرمز و تحت نظارت خاندان محلی معروف به شاهان هرمز یا ملوک هرمز صورت می‌گرفت. در همان حال که در نیمه نخست ...  بیشتر
همگرایی سیاسی ایران و پاکستان در دوره پهلوی دوم
همگرایی سیاسی ایران و پاکستان در دوره پهلوی دوم

بهنام شیخی

دوره 22، شماره 85 ، دی 1399، ، صفحه 103-124

چکیده
  جمهوری اسلامی پاکستان پس از استقلال هند از بریتانیا، در سال 1326 ش./ 1947م. از هندوستان رسماً جدا شد. هند از تجزیه قلمرو خود به شدت ناراضی بود، لذا دشمنی و رقابت دو کشور هند و پاکستان از آغاز شروع شد و همواره ...  بیشتر
مناسبات تجاری ایران و شمال قفقاز در دوره صفویان
مناسبات تجاری ایران و شمال قفقاز در دوره صفویان

جواد مرشدلو

دوره 22، شماره 85 ، دی 1399، ، صفحه 125-144

چکیده
  پیشینه ارتباطات تجاری ایران با شمال قفقاز را تا دوره باستان می‌توان ردیابی کرد. این مناسبات در دوره میانه، تحت تأثیر یورش‌های مکرر اقوام غز و مغول به جنوب قفقاز و پیامدهای آن، از جمله جابه‌جایی‌های ...  بیشتر
آن و آن‌شی در منابع چینی و بودایی؛ مناسبات چین و ایران در دورۀ اشکانی
آن و آن‌شی در منابع چینی و بودایی؛ مناسبات چین و ایران در دورۀ اشکانی

حمیدرضا پاشازانوس

دوره 21، شماره 84 ، آبان 1399، ، صفحه 3-24

چکیده
  تشکیل پادشاهی اشکانی و تبدیل آن به جایگاه یک شاهنشاهی منسجم در آسیای غربی یکی از رویدادهای مهم‌ جهان باستان بود. سال‌های ظهور و سقوط شاهنشاهی اشکانی (۲۵۰ق.م. - ۲۲۴م.) تقریباً با امپراتوری هان (حدود ۲۰۶ق.م ...  بیشتر