نقش گیلان در روابط خارجی ایران و روسیه نیمة نخست حکومت صفویه (1000-907ق.)
نقش گیلان در روابط خارجی ایران و روسیه نیمة نخست حکومت صفویه (1000-907ق.)

محمد شورمیج

دوره 19، شماره 75 ، تیر 1397، ، صفحه 45-63

چکیده
  نقش گیلان در روابط خارجی ایران با روسیه در دوره صفویه تا آغاز حکومت شاه عباس اول، موضوع بررسی پژوهش حاضر است و این منطقه به سبب موقعیت جغرافیایی در کنار دریای خزر و اهمیت تجاری آن‌، همواره مورد توجه بود. ...  بیشتر
ایران و روسیه در گذر تاریخ محیط امنیتی و مسأله تهدید و اتحاد
ایران و روسیه در گذر تاریخ محیط امنیتی و مسأله تهدید و اتحاد

جهانگیر کرمی

دوره 19، شماره 75 ، تیر 1397، ، صفحه 65-97

چکیده
  روابط ایران و روسیه در پنج سدة گذشته، موضوعی حیاتی برای ایران بوده و در پرتو آن، هم تهدیدهای مهم برای کشور ایجاد شده و هم در مواردی، میان دو طرف همکاری‌ها و گاه نیز اتحاد علیه تهدیدات مشترک برقرار بوده ...  بیشتر
الگوی سیاست خارجی انگلیس در خلیج فارس (قرون هجدهم و نوزدهم میلادی)
الگوی سیاست خارجی انگلیس در خلیج فارس (قرون هجدهم و نوزدهم میلادی)

سید داوود آقائی؛ کاظم شریف‌کاظمی

دوره 19، شماره 75 ، تیر 1397، ، صفحه 99-121

چکیده
  امپراتوری بریتانیا طی چند قرن از آغاز قرن هفدهم تا پایان قرن بیستم میلادی، قدرت برتر در خلیج فارس بود. انگلیس برای حفظ برتری قدرت و منافع خود در منطقه از هیچ کوششی فروگذاری نمی‌کرد و برای تأمین این اهداف، ...  بیشتر
کشمکش‌های حاکمیتی در ایران پس از مرگ نادرشاه و سیاست دولت عثمانی در مقابل ایران
کشمکش‌های حاکمیتی در ایران پس از مرگ نادرشاه و سیاست دولت عثمانی در مقابل ایران

عبدالرحمن آتش؛ احمد برجلو؛ هادی بیاتی

دوره 19، شماره 75 ، تیر 1397، ، صفحه 123-139

چکیده
  بررسی روابط سیاسی و مناسبات بین دولت­های همجوار از مباحث مهم دوره­های تاریخی به ویژه در حکومت­های مقتدر محسوب می­شود. در میانه قرن دوازدهم قمری، تضادهای سیاسی میان دو قدرت افشاریه و عثمانی در ...  بیشتر
روابط نظامی ایران و روسیه (از قاجار تا پهلوی)
روابط نظامی ایران و روسیه (از قاجار تا پهلوی)

سید رسول موسوی

دوره 19، شماره 74 ، فروردین 1397، ، صفحه 1-19

چکیده
  به لحاظ تاریخی، آغاز روابط نظامی ایران و روسیه به تأسیس بریگارد قزاق در سال 1258ق./ 1879م. در دوران ناصرالدین شاه قاجار بازمی‌گردد. بریگارد قزاق در پی درخواست ناصرالدین شاه از دولت روسیه تزاری در جریان دومین ...  بیشتر
عوامل مؤثر بر روابط صفویان با گورکانیان
عوامل مؤثر بر روابط صفویان با گورکانیان

قاسم قریب

دوره 19، شماره 74 ، فروردین 1397، ، صفحه 21-49

چکیده
  مناسبات ایران صفوی با هند گورکانی یکی از دوره­های پر افت و خیز در تاریخ روابط خارجی دو کشور ایران و هند است. تحرکات ازبکان شیبانی به عنوان دشمن مشترک گورکانیان و صفویان، از عوامل مؤثر بر تنظیم روابط ...  بیشتر
بررسی ماهیت روابط ایران و ایتالیا بر پایه مذاکرات مجالس شانزدهم تا نوزدهم شورای ملی (با تأکید بر قرارداد نفتی ایران و شرکت آجیب مینراریا)
بررسی ماهیت روابط ایران و ایتالیا بر پایه مذاکرات مجالس شانزدهم تا نوزدهم شورای ملی (با تأکید بر قرارداد نفتی ایران و شرکت آجیب مینراریا)

پروین رستمی

دوره 19، شماره 74 ، فروردین 1397، ، صفحه 79-108

چکیده
  ایتالیا از کشورهایی بود که در دورة پهلوی اول در برنامه­های مدرن‌سازی ایران سهم داشت. در جنگ دوم جهانی که ایتالیا جزو متحدین و ایران در اشغال متفقین بود، روابط ایران و ایتالیا از سوی ایران قطع شد و بعد ...  بیشتر
وزارت امور خارجه ایران و حفاظت از کلیمیان ایرانی مقیم بالکان و فرانسه ویشی در جنگ جهانی دوم (1325- 1320 ش.)
وزارت امور خارجه ایران و حفاظت از کلیمیان ایرانی مقیم بالکان و فرانسه ویشی در جنگ جهانی دوم (1325- 1320 ش.)

رضا آذری شهرضائی

دوره 19، شماره 73 ، دی 1396، ، صفحه 1-16

چکیده
  بی‌تردید در تاریخ وزارت امور خارجه ایران، رویدادهای متعددی را می‌توان مشاهده کرد که تاکنون مجالی برای پرداختن به آن نبوده است. نجات اتباع ایرانی به ویژه کلیمیان از خطرات جنگ و نازیسم یکی از مأموریت‌های ...  بیشتر
مناسبات ایرانِ عصر افشاریه با قدرت‌های خارجی در خلیج فارس
مناسبات ایرانِ عصر افشاریه با قدرت‌های خارجی در خلیج فارس

حمید اسدپور؛ حسین اسکندری

دوره 19، شماره 73 ، دی 1396، ، صفحه 51-70

چکیده
  خلیج فارس به عنوان یک شاهراه تجاری مهم است که در طول تاریخ، نقطه اتصال بسیاری از اقوام بود. تأثیر این پدیده جغرافیایی و پیوند آن با مسائل ایران به صورتی است که هر گاه روند تجاری ایران در خلیج فارس از ساختار ...  بیشتر
مناسبات دین و دولت و تکوین شالودۀ روابط خارجی ایران با عثمانی(1135- 907ق./ 1722-1502م.)
مناسبات دین و دولت و تکوین شالودۀ روابط خارجی ایران با عثمانی(1135- 907ق./ 1722-1502م.)

علی منوّری

دوره 19، شماره 73 ، دی 1396، ، صفحه 71-103

چکیده
  درک روابط خارجی کنشگران در جامعۀ بین­المللی جز در سایۀ شناخت پویش­های محیط داخلی آنها امکان‌پذیر نیست. از این نظر، ایجاد حکومتی یکپارچه در ایران، پس از گذشت چند قرن از استقرار دین اسلام در این سرزمین ...  بیشتر
حکومت هفتاد ساله آل افراسیاب بر بصره و چالش ایران و عثمانی برای تصرف آن شهر در دورۀ صفوی (1078- 1005ق.)
حکومت هفتاد ساله آل افراسیاب بر بصره و چالش ایران و عثمانی برای تصرف آن شهر در دورۀ صفوی (1078- 1005ق.)

غلامحسین نظامی

دوره 19، شماره 73 ، دی 1396، ، صفحه 105-120

چکیده
  بندر بصره در اوایل سال­های فتوح برای ساماندهی و ارسال سپاه به نواحی شرق خلافت ایجاد شد. پس از آن، موقعیت خاص این شهر، موجب اهمیت اقتصادی‌اش گردید. با سقوط خلافت عباسی (616 ق.) منطقه بین‌النهرین و بندر ...  بیشتر
تقابل سیاست ایران و انگلیس در بلوچستانِ دوره قاجار
تقابل سیاست ایران و انگلیس در بلوچستانِ دوره قاجار

عبدالودود سپاهی

دوره 19، شماره 73 ، دی 1396، ، صفحه 121-143

چکیده
  در تاریخ روابط خارجی ایران، تحولات بلوچستان طی دوره قاجار از جنبه‌های مختلف دارای اهمیت است. بلوچستان آخرین بخش از ایران بود که دولتمردان قاجاری قصد گسترش قدرت خود در آن را داشتند و اما برخلاف سایر نواحی ...  بیشتر
نگرش محمدامین رسول‌زاده راجع به مداخلۀ قوای روس در ایران (ربیع الأول- جمادی الأول 1327ق.)
نگرش محمدامین رسول‌زاده راجع به مداخلۀ قوای روس در ایران (ربیع الأول- جمادی الأول 1327ق.)

فائزه السادات حسینی

دوره 19، شماره 73 ، دی 1396، ، صفحه 145-164

چکیده
  از پدیده‌های تأثیرگذار بر مشروطیت ایران، ورود قوای روس به شمال و شمال غربی کشور در دوره استبداد صغیر است. آنان در ربیع الاول 1327ق. وارد رشت شدند و یک ماه بعد تبریز را اشغال نمودند. این مداخله در شهرها، واکنش ...  بیشتر
نقش بازی بزرگ بر شکنندگی تعاملات خارجی دولت قاجار (مطالعة موردی: افغانستان؛ 1856- 1794م.)
نقش بازی بزرگ بر شکنندگی تعاملات خارجی دولت قاجار (مطالعة موردی: افغانستان؛ 1856- 1794م.)

سمیه حمیدی؛ ناصر یوسف زهی

دوره 18، شماره 72 ، مهر 1396، ، صفحه 107-138

چکیده
  تعاملات خارجیِ ایرانِ عصر قاجار، یکی از مقولات بحث­برانگیز است. در این دوره و برای نخستین­بار، ایران به عرصة سیاست بین­الملل در قالب بازی بزرگ راه یافت. در پی آن، تعاملاتِ سازنده و شکنندة خارجی دولت­های ...  بیشتر
پهلوی دوم و واکاوی سیاست خارجی آمریکا در دورة ریاست جمهوری کارتر با تأکید بر مسألة انقلاب در ایران (1357-1355ش.)
پهلوی دوم و واکاوی سیاست خارجی آمریکا در دورة ریاست جمهوری کارتر با تأکید بر مسألة انقلاب در ایران (1357-1355ش.)

ایرج سوری؛ مهدی رضاپور

دوره 18، شماره 72 ، مهر 1396، ، صفحه 139-170

چکیده
  در اواخر سال 1355ش. دولت دموکرات کارتر بر سرکار آمد. کارتر سیاست دوگانه‌ای در برابر رژیم حاکم بر ایران تا زمان فروپاشی آن در پیش گرفت؛ از کاهش صدور تسلیحات نظامی و تأکید بر اجرای مقررات حقوق بشر تا تجدیدنظر ...  بیشتر
واکنش به حضورقشون خارجی درایران (طی سال‌های 1329-1327ق./ 1289-1287ش./ 1911- 1909م.)
واکنش به حضورقشون خارجی درایران (طی سال‌های 1329-1327ق./ 1289-1287ش./ 1911- 1909م.)

فاطمه سهیلی؛ آسیه حسینی

دوره 18، شماره 71 ، تیر 1396، ، صفحه 95-120

چکیده
  نهضت مشروطه به عنوان نقطة عطفی در تاریخ ایران، جنبه‌های گوناگونی از زندگی سیاسی- اجتماعی وفرهنگی ایرانیان را تغییر داد؛ از آن جمله تحوّل درنگرش ایرانیان نسبت به نقش‌آفرینی و مشارکت در تعیین سرنوشت ...  بیشتر
جاودانگی اندیشۀ ایرانشهری در روابط خارجی
جاودانگی اندیشۀ ایرانشهری در روابط خارجی

حسین الهی

دوره 18، شماره 71 ، تیر 1396، ، صفحه 121-134

چکیده
  ایرانیان در عصر باستان،بر مبنای اندیشۀ ایرانشهری،روابط خود را بر پایۀ تساهل،تسامح و میانه‌روی و نیز آزادی در باورها، سنت ها، آیین‌ها و مذاهب قرار داده بودند و با این شیوه توانستند یکی از بزرگ ترین و ...  بیشتر
نگاهی به مهاجرت گیلانی‌ها به شبه قاره هند
نگاهی به مهاجرت گیلانی‌ها به شبه قاره هند

سیّدعباس آزموده

دوره 18، شماره 70 ، خرداد 1396، ، صفحه 1-18

چکیده
  یکی از سرزمین‌هایی که گیلانیان حضور گسترده‌ای در آن داشتند، شبه قاره هند است؛ آنها شبه قاره را جایگاه امنی برای خود یافتند و در آن دیار به رشد و تعالی سیاسی و مذهبی نایل آمدند. کشمکش‌های دوران مغولان، ...  بیشتر
نگاهی به انجمن روابط فرهنگی ایران و اتحاد جماهیر شوروی
نگاهی به انجمن روابط فرهنگی ایران و اتحاد جماهیر شوروی

امین آریان راد

دوره 18، شماره 70 ، خرداد 1396، ، صفحه 43-62

چکیده
  در فضای ملتهب پس از ورود نیروهای متفقین به ایران و استعفای رضاشاه، انجمن روابط فرهنگی ایران و اتحاد جماهیر شوروی، با هدف توسعة روابط فرهنگی و ایجاد حسن تفاهم و دوستی دو ملت در تهران برپا شد و به مرور شعبه­هایی ...  بیشتر
تحولات فکری و رویکردی فرقة حروفیه پس از ورود به قلمرو عثمانی
تحولات فکری و رویکردی فرقة حروفیه پس از ورود به قلمرو عثمانی

رضا دهقانی

دوره 18، شماره 70 ، خرداد 1396، ، صفحه 63-86

چکیده
  فرقه‌ها و جریان‌های فکری با تغییر جغرافیا و فضای سیاسی- اجتماعی دستخوش تحول می‌شوند و مراتبی از دگرگونی اعم از استحاله و تغییر ماهیت و تطابق با مقتضیات زمانی را پشت سر می‌گذارند. فرقة حرفیه نیز در دورة ...  بیشتر
سیاست خارجی ایران در دوره نخست‌وزیری هویدا
سیاست خارجی ایران در دوره نخست‌وزیری هویدا

سعید بشیری؛ مهدخت مسعودیان فر

دوره 18، شماره 70 ، خرداد 1396، ، صفحه 87-130

چکیده
  رفتار سیاست خارجی، واکنشی به محرک‌های داخلی و خارجی است که به‌صورت حلقه‌های یک زنجیر با هم ارتباط دارند. به سبب متغیرهای گوناگون و مؤثر در روند تصمیم‌گیری، نمی‌توان رفتار سیاست خارجی کشورها را به ...  بیشتر
روابط بازرگانی ایران و ژاپن از آغاز تا پهلوی اوّل
روابط بازرگانی ایران و ژاپن از آغاز تا پهلوی اوّل

محمد چگینی

دوره 18، شماره 70 ، خرداد 1396، ، صفحه 131-168

چکیده
  ایران و ژاپن از دوره صفویه مراودات تجاری غیرمستقیم داشتند که تا نیمه‌های حکومت قاجاریه تداوم یافت. در دوره صفویه، تجار اروپایی و در اوایل قاجاریه، تجار هندی واسطه تجارت ایران و ژاپن بودند تا اینکه اواخر ...  بیشتر
تماس فرهنگ‌های ایران و چین: نقش هخامنشیان و سغدیان در شکل‌گیری و توسعه جاده ابریشم
تماس فرهنگ‌های ایران و چین: نقش هخامنشیان و سغدیان در شکل‌گیری و توسعه جاده ابریشم

حمیدرضا پاشازانوس

دوره 17، 68-69 ، مهر 1395، ، صفحه 5-34

چکیده
  پژوهشگران آغاز تماس بین فرهنگ‌های ایران و چین و در پی آن شکل‌گیری مسیرهای جاده ابریشم را با سفر جانگ چیان به سرزمین های غرب امپراتوری هان در سده­ دوم پیش از میلاد دانسته­اند. اما پیش از آن، مسلماً ...  بیشتر
پژوهشی بر تأثیر متقابل سفالگری ایراندر عصر اشکانی و چین در دوره سلسله هان
پژوهشی بر تأثیر متقابل سفالگری ایراندر عصر اشکانی و چین در دوره سلسله هان

فرانک بصیری؛ فاطمه کاتب

دوره 17، 68-69 ، مهر 1395، ، صفحه 35-57

چکیده
  سابقة روابط ایران و چین به حدود 2500 سال پیش می‌رسد و آن را مستندات تاریخی از دوران اشکانی ثابت می‌کند. جاده تجاری ابریشم که بخش قابل توجهی از آن در تصرف دولت پارس بود، زمینه ارتباطات ایران و چین را فراهم ...  بیشتر
جامعه نستوری: نخستین مهاجرنشین ایرانی در چین (سده هفتم میلادی)
جامعه نستوری: نخستین مهاجرنشین ایرانی در چین (سده هفتم میلادی)

صفورا برومند

دوره 17، 68-69 ، مهر 1395، ، صفحه 82-96

چکیده
  پس از ناکامی یزدگرد سوم در برابر مسلمانان و مرگ او در مرو (651 م.)، گروهی از اعضای خاندان ساسانی به سمت مرزهای چین رفتند و سرانجام امپراتور گائوزونگ (683-649 م.) از سلسله تانگ با اقامت آنها در این سرزمین موافقت ...  بیشتر