مناقشات ایران و کمپانی هندشرقی انگلیس بر سر عواید گمرکی بندرعباس در عصر صفوی
مناقشات ایران و کمپانی هندشرقی انگلیس بر سر عواید گمرکی بندرعباس در عصر صفوی

فرج الله احمدی

دوره 14، شماره 55 ، مهر 1392، ، صفحه 1-22

چکیده
  شاه عباس اول، که در اندیشة اخراج پرتغالی‌ها از خلیج‌فارس بود، در صدد برآمد تا آنها را با یاری نیروی دریایی کمپانی هند شرقی، از این منطقه بیرون براند. در سال 1024ق./1615م. وی با کمپانی هند شرقی انگلیس قراردادی ...  بیشتر
الگوی سیاست خارجی ایران از مشروطه تا برآمدن رضاشاه
الگوی سیاست خارجی ایران از مشروطه تا برآمدن رضاشاه

روح الله اسلامی

دوره 14، شماره 55 ، مهر 1392، ، صفحه 23-72

چکیده
  ایران از مشروطه تا برآمدن رضاشاه دستخوش آشفتگی بود و جنگ جهانی اول نیز آشفتگی سیاسی را تشدید کرد. آیا در سال‌های مشروطه تا برآمدن رضاشاه ایرانیان دارای الگویی در سیاست خارجی بودند؟ در دورة قاجاریه با ...  بیشتر
روابط ایران و مکزیک در دورة قاجاریه برپایة اسناد وزارت امور خارجه
روابط ایران و مکزیک در دورة قاجاریه برپایة اسناد وزارت امور خارجه

محمد چگینی

دوره 14، شماره 56 ، مهر 1392، ، صفحه 49-69

چکیده
  سابقة نخستین اقدام دولت ایران و مکزیک برای ایجاد روابط رسمی، به آغاز قرن بیستم میلادی باز می‌گردد. ایران و مکزیک، با وجود دوری بسیار، تصمیم گرفتند رابطة سیاسی برقرار کنند. در پی مذاکرات میان سفرای دو ...  بیشتر
نقش قدرت‌های بزرگ در تحدید مرزهای ایران و عراق (با تأکید بر بریتانیا)
نقش قدرت‌های بزرگ در تحدید مرزهای ایران و عراق (با تأکید بر بریتانیا)

اصغر جعفری ولدانی

دوره 14، شماره 56 ، مهر 1392، ، صفحه 71-99

چکیده
  تحدید سرحدات غربی ایران، حدود 400 سال طول کشید و در این موضوع، نشانه‌هایی از ابعاد گسترة مناطق مورد اختلاف و دخالت قدرت‌های بزرگ به ویژه بریتانیا کاملاً پیداست. دخالت روسیه و بریتانیا در تعیین مرزهای ...  بیشتر
عناصر و مؤلفه‌های تأثیرگذار در روابط اقتصادی، بازرگانی و گردشگری دینی ایران و عراق (ناصرالدین شاه و عثمانی)
عناصر و مؤلفه‌های تأثیرگذار در روابط اقتصادی، بازرگانی و گردشگری دینی ایران و عراق (ناصرالدین شاه و عثمانی)

حسن دانایی‌فر

دوره 14، شماره 55 ، مهر 1392، ، صفحه 99-128

چکیده
  مناسبات دو کشور همجوار ایران و عراق (عثمانی) سابقه‌ای طولانی و چشمگیر دارد و ابعاد گوناگون آن در طول زمان از متغیرهای مختلف تأثیر می‌پذیرفته است. مقالة حاضر به بررسی تأثیر شماری متغیرها در روابط اقتصادی ...  بیشتر
تأثیر جنگ جهانی دوم بر مناسبات صنعتی و تجاری ایران و آلمان
تأثیر جنگ جهانی دوم بر مناسبات صنعتی و تجاری ایران و آلمان

هادی دل آشوب؛ خدیجه سلطانی لرگانی

دوره 14، شماره 56 ، مهر 1392، ، صفحه 101-120

چکیده
  از سال‌ها پیش از وقوع جنگ جهانی دوم، بخش اعظم صنایع ایران آلمانی بود و پس از جنگ، محاصرة دریایی آلمان، پیامدهای ناگواری بر صنایع و روند صنعتی­سازی ایران نهاد و آثار آن، در اشکال گوناگون در عرصة اقتصاد ...  بیشتر
تحلیلی بر روابط ایران و رژیم صهیونیستی در دوره پهلوی؛ توازن یا وابستگی
تحلیلی بر روابط ایران و رژیم صهیونیستی در دوره پهلوی؛ توازن یا وابستگی

وحید آرائی؛ شعبان نجف‌پور

دوره 14، شماره 56 ، مهر 1392، ، صفحه 121-139

چکیده
  بررسی "ارتباط ناشناخته"میان ایران و رژیم صهیونیستی با ویژگی­های خاص خود در دورة پهلوی از جمله موضوعات مهم در مطالعات تاریخی است. هدف این مقاله، یافتن پاسخ برای این پرسش محوری است: «ابعاد مختلف روابط ...  بیشتر
نگاهی به تأسیس کنسولگری افغانستان در مشهد (چالش‌ها و عملکرد نخستین سرکنسول‌های افغان در سال‌های 1303-1301 ش.)
نگاهی به تأسیس کنسولگری افغانستان در مشهد (چالش‌ها و عملکرد نخستین سرکنسول‌های افغان در سال‌های 1303-1301 ش.)

علی نجف‌زاده

دوره 14، شماره 54 ، فروردین 1392، ، صفحه 49-74

چکیده
  ایران و افغانستان در دوره قاجار به عنوان دو دولت همجوار، مناسبات سیاسی خود را از زمان جنگ‌های هرات قطع کردند و سفارت و کنسولگری در قلمرو یکدیگر نداشتند. با این حال، افغان­ها تلاش کردند که در مشهد کنسولگری ...  بیشتر
مروری بر تاریخچه روابط دوجانبه ایران و برزیل (هم‌تکمیلی‌ها و چالش‌ها)
مروری بر تاریخچه روابط دوجانبه ایران و برزیل (هم‌تکمیلی‌ها و چالش‌ها)

داود رضایی اسکندری

دوره 14، شماره 54 ، فروردین 1392، ، صفحه 123-146

چکیده
  روابط ایران و برزیل بیش از یک قرن قدمت دارد و در این مدت به‌رغم فرازونشیب‌های معمول، روندی رو به توسعه داشته است. به‌نحوی که هم‌زمان با توسعه حضور سیاسی ایران در منطقه آمریکای لاتین در سال‌های گذشته، ...  بیشتر
وضعیت حقوقی ـ اجتماعی جامعه ایرانیان مقیم عثمانی در سده‌های 14-11 ق. با تأکید بر عراق
وضعیت حقوقی ـ اجتماعی جامعه ایرانیان مقیم عثمانی در سده‌های 14-11 ق. با تأکید بر عراق

رضا دهقانی

دوره 13، شماره 52.53 ، مهر 1391، ، صفحه 13-28

چکیده
  سابقه اقامت ایرانیان در قلمرو عثمانی به آغاز تأسیس دولت عثمانی در قرن هشتم هجری / چهارده میلادی باز می‌گردد. پس از جنگ‌های عثمانی با صفویان که منجر به الحاق ممالک عربی به امپراتوری عثمانی شد، بر شمار ...  بیشتر
ترکیه عثمانی؛ مدخلی بر نگاه سفرنامه نویسان ایرانی روزگار قاجاریه
ترکیه عثمانی؛ مدخلی بر نگاه سفرنامه نویسان ایرانی روزگار قاجاریه

داریوش رحمانیان

دوره 13، شماره 52.53 ، مهر 1391، ، صفحه 29-36

چکیده
  در سده 19 میلادی، شمار قابل توجهی از ایرانیان به دلایل گوناگون به ترکیه عثمانی رفت و آمد داشتند و یا در آنجا مقیم بودند. در متون فارسی روزگار قاجاریه با انبوهی از داده‌های مربوط به ترکیه عثمانی روبرو هستیم ...  بیشتر
تنظیمات در عثمانی و تأثیر آن بر امیرکبیر، میرزا حسین‌خان سپهسالار و میرزا ملکم‌خان ناظم‌الدوله
تنظیمات در عثمانی و تأثیر آن بر امیرکبیر، میرزا حسین‌خان سپهسالار و میرزا ملکم‌خان ناظم‌الدوله

مسعود عرفانیان

دوره 13، شماره 52.53 ، مهر 1391، ، صفحه 75-96

چکیده
  تنظیمات، جنبش اصلاحات در حکومت عثمانی در یک دوره  چهل ساله است. میرزا محمدتقی خان امیرکبیر درزمان حضور خود در عثمانی فرصت یافت تا از نزدیک شاهد دگرگونی‌ها در آنجا باشد. پس از مرگ امیر، نزدیک به دو دهة ...  بیشتر
مناسبات سیاسی ایران و ترکیه ( 1304-1297ش./ 1925-1919 م. )
مناسبات سیاسی ایران و ترکیه ( 1304-1297ش./ 1925-1919 م. )

علی کالیراد

دوره 13، شماره 52.53 ، مهر 1391، ، صفحه 121-138

چکیده
  ایران و عثمانی پس از پایان جنگ جهانی اول با مجموعه‌ای از مشکلات داخلی و تهدیدات خارجی دست به گریبان بودند. تصمیم قدرت‌های بین‌المللی برای باز تعریف نقشه سیاسی خاورمیانه و تلاش نمایندگان گروه‌های قومی ...  بیشتر
چهره‌های تأثیرگذار در روابط فرهنگی ایران و ترکیه (با تأکید بر زندگینامه اولین و ثمین باغچه بان)
چهره‌های تأثیرگذار در روابط فرهنگی ایران و ترکیه (با تأکید بر زندگینامه اولین و ثمین باغچه بان)

علی‏ اشرف مجتهد شبستری؛ سحر وحدتی‏ حسینیان

دوره 13، شماره 52.53 ، مهر 1391، ، صفحه 139-168

چکیده
  در بررسی روابط متقابل ایران و ترکیه، درک صحیح از تاریخ تمدن، عقاید دینی و مذهبی یکدیگر و نیز گسترش روابط از موضوعات حائز اهمیت است. چه بسا حوزه ادب و فرهنگ و هنر بهترین راه ورود به این مقوله باشد. صرف‌ ...  بیشتر
بررسی الگوهای تضاد و همکاری در روابط ایران و ترکیه
بررسی الگوهای تضاد و همکاری در روابط ایران و ترکیه

بهروز مختاری؛ حمیدرضا منتظری

دوره 13، شماره 52.53 ، مهر 1391، ، صفحه 169-218

چکیده
  مقاله حاضر به بررسی روابط دو سویه ایران و جمهوری ترکیه در ادوار تاریخی مختلف می‌پردازد. بحث اصلی این است که ایران و ترکیه دو بازیگر مهم منطقه‌ای با نقش‌ها و درجه تأثیرگذاری متفاوت، اما مکمل یکدیگر در ...  بیشتر
عراق؛ فضایی برای تعاملات فرهنگی ـ اجتماعی دو عنصر ایرانی و ترک
عراق؛ فضایی برای تعاملات فرهنگی ـ اجتماعی دو عنصر ایرانی و ترک

سیّدعلی موجانی

دوره 13، شماره 52.53 ، مهر 1391، ، صفحه 219-233

چکیده
  دیرینگی تعاملات دو عنصر ایرانی و ترک در سرزمین عراق به دهه‌های نخستین عصر خلافت عباسیان باز می‌گردد. خلفای عباسی بر آن بودند با بهره‌گیری از غلامان ترک در برابر دیوانیان ایرانی اسباب تنظیم یک تناسب ...  بیشتر
اهمیت خلیج‌فارس و تلاش برای جعل نام جدید
اهمیت خلیج‌فارس و تلاش برای جعل نام جدید

جهانبخش ثواقب

دوره 13، شماره 51 ، تیر 1391، ، صفحه 1-18

چکیده
  خلیج‌فارس یکی از آبراهه‌های مهم با شهرت جهانی است که از دیر‌باز به لحاظ موقعیت جغرافیایی، سیاسی، نظامی و اقتصادی از اهمیت سوق‌الجیشی برخوردار بوده است. این آبراهه کانون تحولات عمده‌ای بود که از سده‌ ...  بیشتر
دیپلماسی خارجی نوین آمریکا و تأثیرات آن بر سیاست منطقه‌ای دولت پهلوی دوم (1357-1348 ش)
دیپلماسی خارجی نوین آمریکا و تأثیرات آن بر سیاست منطقه‌ای دولت پهلوی دوم (1357-1348 ش)

محمد جعفر چمنکار

دوره 13، شماره 51 ، تیر 1391، ، صفحه 19-56

چکیده
  آموزه نیکسون یا سیاست مشارکت جمعی، راهبرد نوین سیاست خارجی آمریکا را در دهه 50 ش بنیاد گذارد. هدف این نوشتار بررسی دیپلماسی خارجی جدید آمریکا و زمینه‌های پیدایش آن و تبعاتش بر سیاست خارجی و منطقه‌ای دولت ...  بیشتر
روابط تجاری ایران و روسیه در دوره دوم حکومت صفویه (1135-996ق./1723-1588م.)
روابط تجاری ایران و روسیه در دوره دوم حکومت صفویه (1135-996ق./1723-1588م.)

محمد علی رنجبر؛ علی توکلیان؛ احمد موسوی

دوره 13، شماره 51 ، تیر 1391، ، صفحه 57-78

چکیده
  روابط سیاسی و بازرگانی ایران با کشورهاى اروپایى و برخی کشورهاى همسایه از عصر صفوى قوت گرفت. دولت روسیه نیز با اهداف سیاسی و تجاری باب روابط را با دولت صفویه گشود و راه‌های شمالی امکانات فراوانی را برای ...  بیشتر
تقابل فرصت‏طلبی و منافع دائم در مناسبات ایران و ترکیه
تقابل فرصت‏طلبی و منافع دائم در مناسبات ایران و ترکیه

محمدعلی کاظم بیکی

دوره 13، شماره 51 ، تیر 1391، ، صفحه 145-156

چکیده
  گفته می‏شود در مناسبات بین دولت‏ها به جای دوستی و دشمنی پایدار، تنها مسئله منافع دائم مطرح است که باید برای حفظ آن کوشید. آیا در شرایط سیال منطقه‏ای و بین‏المللی اقدامات فرصت‏طلبانه می‏تواند ...  بیشتر
چالش‌های ایران و عثمانی در خلیج فارس از شاه عباس تا سقوط صفویه
چالش‌های ایران و عثمانی در خلیج فارس از شاه عباس تا سقوط صفویه

نصراله پور محمدی املشی؛ ندا سنبلی

دوره 13، شماره 50 ، اردیبهشت 1391، ، صفحه 1-25

چکیده
  دور زدن دماغه امید نیک توسط اروپائیان و ورودشان به آب‌های اقیانوس هند، دریای سرخ دریای عمان و خلیج فارس سبب رویاروئی آ‌نها با فرمانروایان منطقه­ای شد، زیرا ورود آنها سیستم سنتی تجارت را مختل ­کرد. ...  بیشتر
از تبریز تا پکن (بررسی مناسبات ایلخانان با خان بزرگ مغول)
از تبریز تا پکن (بررسی مناسبات ایلخانان با خان بزرگ مغول)

جواد عباسی؛ زهرا جهان

دوره 13، شماره 50 ، اردیبهشت 1391، ، صفحه 69-90

چکیده
  با فتح کامل ایران توسط هولاکو و واگذاری حکومت مناطق متصرفی از سوی خان‌بزرگ مغول  به او ، حکومتی مغولی به نام ایلخانان در ایران تأسیس شد که اگرچه از جهت نظری تابع دربار خان‌بزرگ در چین بود، اما در عمل ...  بیشتر
بررسی گوشه‌هائی از سیاست‌های بانکداری بریتانیا در ایران و هند
بررسی گوشه‌هائی از سیاست‌های بانکداری بریتانیا در ایران و هند

زهرا علیزاده بیرجندی؛ زهرا نادی

دوره 13، شماره 50 ، اردیبهشت 1391، ، صفحه 91-113

چکیده
  مناسبات بریتانیا با شرق در حوزه­های مختلف سیاسی، اقتصادی و فرهنگی بروز پیدا کرد و شالوده­ این مناسبات بر محور حفظ منافع و حذف رقبای سیاسی از صحنه­ قدرت قرار داشت و در همین راستا، بریتانیا اهداف کلان ...  بیشتر
قرارداد 1907میلادی استثمار یا استقلال
قرارداد 1907میلادی استثمار یا استقلال

علی ططری

دوره 13، شماره 49 ، دی 1390، ، صفحه 111-135

چکیده
  اهمیت سرزمین ایران به عنوان منطقه‏ای نزدیک به آب‏های آزاد و اقیانوس هند و حلقه اتصال شرق و غرب از دوره صفویه تا به امروز مورد توجه قدرت‏های غربی به‌ویژه روسیه و انگلیس بوده است. هدف روس‏ها در دستیابی ...  بیشتر
درآمدی تحلیلی بر: پول‌، پیدایش بانک‌ها و تأثیر آن بر اقتصاد و تجارت در عصر قاجار (با تکیه بر فعالیت‌‌های بانکداری روس و انگلیس در ایران
درآمدی تحلیلی بر: پول‌، پیدایش بانک‌ها و تأثیر آن بر اقتصاد و تجارت در عصر قاجار (با تکیه بر فعالیت‌‌های بانکداری روس و انگلیس در ایران

سیّدرحمان‌ حسنی

دوره 12، شماره 48 ، مهر 1390، ، صفحه 51-78

چکیده
  یکی از مباحث اساسی در اقتصاد هرکشوری پول، مسکوکات و بانک است. این مهم بی‌تردید با توجه به جایگاه آن در اقتصاد و تجارت عصر قاجار قابل تعمق و ملاحظه است. از یک سو، نامشخص بودن وضعیت پول و مسکوکات ایران و ...  بیشتر