وزارت امور خارجه فصلنامه تاریخ روابط خارجی 1735-2010 27 106 2026 05 22 Examining the Experience of Quarantine and Its Consequences from the Perspective of Iranian Pilgrims to the Holy Shrines during the Qajar Era بررسی تجربه قرنطینه و پیامدهای آن از منظر زائران ایرانی عتبات در دوره قاجار 110 83 252330 10.22034/hfr.2026.580402.1590 FA شهلا بختیاری دانشیار، گروه تاریخ، دانشکده ادبیات، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران مژگان صلائی دانش‌آموخته کارشناسی ارشد تاریخ اسلام، دانشکده ادبیات، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران Journal Article 2026 05 02 The pilgrimage journey of Iranians to the holy shrines (atabat al-aliyat) in Iraq which was under Ottoman rule was always accompanied by challenges. During the Qajar period, despite a relative improvement in political relations between the two states, the movement of pilgrims to the shrines continued. However, the outbreak of contagious diseases necessitated the imposition of border quarantines by the Ottoman authorities, which in certain cases caused considerable distress to Iranian pilgrims. The present study, employing a descriptive-analytical method and drawing upon archival documents, library-based sources, and the records of the Ministry of Foreign Affairs, examines the experience of quarantine and its consequences from the perspective of Iranian pilgrims to the holy shrines during the Qajar era. The findings of the research, grounded in the analysis of the surviving narratives of these pilgrims' experiences, demonstrate that quarantine contrary to its original purpose of safeguarding public health was in practice transformed into an arena for the exercise of arbitrary discretion and various forms of exploitation. The absence of codified and effective regulations, together with the high-handed conduct of quarantine officers (quarantinechis) on both sides of the border, generated an experience marked by distress, humiliation, and hardship for the pilgrims. These consequences were not merely financial and economic in nature; they also acquired political and military dimensions and exerted a lasting influence on the manner of interaction and the perceptions that Iranian pilgrims held toward the ruling authorities of the time <strong><span dir="RTL" lang="FA">سفر زیارتی ایرانیان به عتبات عالیات در عراق که تحت حاکمیت عثمانی قرار داشت، همواره با چالش‌هایی همراه بوده است. در دوره قاجار با وجود بهبود نسبی روابط سیاسی میان دو دولت، رفت‌وآمد زائران به عتبات ادامه یافت. اما شیوع بیماری‌های واگیردار، لزوم برقراری قرنطینه‌های مرزی را از سوی عثمانی ایجاب می‌کرد که در برخی موارد موجبات تشفی خاطر زائران ایرانی می</span>­<span dir="RTL" lang="FA">شد. پژوهش حاضر با استفاده از روش توصیفی- تحلیلی و بهره­گیری از اسناد و منابع کتابخانه­ای و اسناد وزارت امور خارجه به بررسی تجربه قرنطینه و پیامدهای آن از منظر زائران ایرانی عتبات در دوره قاجار</span> <span dir="RTL" lang="FA">می­پردازد. یافته‌های پژوهش که بر پایه تحلیل روایت‌های برجای‌مانده از</span> <span dir="RTL" lang="FA">تجربه این زائران شکل گرفته، نشان می‌دهد که قرنطینه برخلاف هدف اولیه خود که حفظ بهداشت و سلامت عمومی بود، در عمل به صحنه‌ای برای اعمال سلیقه‌ها و سوءاستفاده‌های متعدد تبدیل شد. فقدان قوانین مدون و کارآمد و نیز رفتار خودسرانه مأموران قرنطینه (قرنطینه‌چی‌ها) در دو سوی مرز، تجربه‌ای توأم با آزردگی، تحقیر و دشواری برای زائران رقم زد. این پیامدها نه‌تنها جنبه‌ مالی و اقتصادی داشت، بلکه ابعاد سیاسی و نظامی نیز یافت و بر نحوه تعامل و نگاه زائران ایرانی به حاکمیت‌های وقت تأثیرگذار بود</span></strong> https://www.hfrjournal.ir/article_252330_344660680b98436f12f3da8b8ca1e425.pdf