وزارت امور خارجه فصلنامه تاریخ روابط خارجی 1735-2010 17 68-69 2016 09 22 Sogdia: The Link between China and Pre-Islamic Iran سغد، حلقۀ اتصال چین با ایرانِ پیش از اسلام 59 79 50218 FA نازنین خلیلی‌پور دانشجوی دکتری فرهنگ و زبان‌های باستانی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی؛ عضو بخش ایران‌شناسی مرکز دایره المعارف بزرگ اسلامی Journal Article 2017 09 17 Iran and China has always been considered as two ancient civilizations and their relations have been recorded in official Chinese historiography. The author reviewed some pre-Islamic Chinese sources  and has found out that Sogdians were crucial in bonding these two ancient civilizations. In this regard, the Sogdians were the first to transmit the news of the Sassanid Iran to China through land roads. Furthermore, according to Chinese sources the Sassanid Iran was perceived as a Bhuddist land while we know Zoroastranism prevailed at the time, though some Chinese sources scantily mentioned Zoroastrianism. Therefore, this inaccurate image must have been rendered by eastern civilizations (the Sogdians) for the Chinese who due to their immense distance had cultivated their distinct trade, religious, cultural and bureaucratic systems. ایران و چین همواره به‌عنوان دو تمدن کهن مطرح بوده‌اند و آنچه میان آنها گذشته، در تاریخ‌های رسمی چین ضبط شده ‌است. نگارنده برخی منابع چینی مربوط ‌به پیش از اسلام را بررسی خواهد کرد و از این بررسی ها روشن خواهد شد که سغدیان در پیوند این دو تمدن کهن نقشی مهم ایفاء کرده‌اند. در همین‌ راستا، برخی پژوهشگران معتقدند که نخستین اخبار را در باره ایرانِ ساسانی، سغدیان از طریق راه‌های خشکی به چین رساند‌‌ه‌اند. همچنین از آگاهی‌هایی که منابع چینی در دوران ساسانی به‌دست داده‌اند، این‌گونه برمی‌آید که گویا ایران پیش از اسلام، سرزمینی بودایی بوده؛ اما می‌دانیم که زرتشتی‌گری دین غالب آن دوران بوده ‌است و گرچه منابع چینی به آن اشاره کرده‌اند، اما بسیار سطحی است. بنابراین آگاهی‌هایی از این ‌دست، ‌باید از مناطق شرقی‌تر تمدن بزرگ ایرانی (مانند سغد) به‌دست چینیان رسیده باشد؛ مناطقی که به‌‌ سبب دور بودن از مرکز اداری- سیاسی ایران و نیز ویژگی بازرگانیِ خود، آمیزه‌ای از ادیان دوران باشد و دست‌کم از لحاظ دادوستد فرهنگی و تجاری موقعیتی ممتاز داشته باشد. https://www.hfrjournal.ir/article_50218_f88ed1baa2d998584a6d7a861b7a2055.pdf