وزارت امور خارجه فصلنامه تاریخ روابط خارجی 1735-2010 19 73 2017 12 22 Religion and the State: Basing Iran’s Foreign Relations the Safavid with the Ottomans (1502-1722AD) مناسبات دین و دولت و تکوین شالودۀ روابط خارجی ایران با عثمانی(1135- 907ق./ 1722-1502م.) 71 103 73413 FA علی منوّری استادیار گروه روابط بین‌الملل دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی دانشگاه خوارزمی تهران Journal Article 2018 10 09 Without a clear understanding of domestic dynamics of international actors, it is impossible to understand their foreign relations. Hence, the consolidation of power in Iran in the form of the Safavid dynasty centuries after the arrival of Islam in the 16^th century is a historic watershed and a basis for further development of Iran’s foreign relations. This article has employed historical sociology methods to render a more profound understanding of domestic dynamics of the Iranian society under the Safavid rule in order to analyze how Iran’s foreign relations with the Ottomans were based on intra-religious conflict with the Sunni Ottomans. The findings suggest that in parallel with the establishment of the putatively theocratic Safavid dynasty based on Shia religion, Iran’s foreign relations was heavily influenced by intra-religious conflicts and was morphed into a solid foundation. درک روابط خارجی کنشگران در جامعۀ بین­المللی جز در سایۀ شناخت پویش­های محیط داخلی آنها امکان‌پذیر نیست. از این نظر، ایجاد حکومتی یکپارچه در ایران، پس از گذشت چند قرن از استقرار دین اسلام در این سرزمین توسط صفویه در قرن دهم هجری/ شانزدهم میلادی، نقطۀ عطف و مبنایی در تکوین روابط خارجی ایران قلمداد می­شود. این مقاله در صدد آن است تا از منظر جامعه­شناسی تاریخی، با بازشناسی پویش داخلیدر چهارچوب دولت صفوی، به چگونگی پایه­ریزی روابط خارجی ایران تحت حکومت صفویه بر مبنای تضاد درون­دینی یا مذهبی با عثمانی سنی‌مذهب بپردازد. چنین بود که به موازات تکوین و تثبیت دولت ظاهراً دین­سالار صفوی بر پایۀ مذهب تشیع، روابط خارجی ایران بر مبنای تضاد درون دینی یا مذهبی با عثمانی سنّی­مذهب شکل گرفت و به تدریج بنیادی استوار یافت. https://www.hfrjournal.ir/article_73413_f35b29f38c9a5f48ebc6f1d87aaa356d.pdf