<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<!DOCTYPE ArticleSet PUBLIC "-//NLM//DTD PubMed 2.7//EN" "https://dtd.nlm.nih.gov/ncbi/pubmed/in/PubMed.dtd">
<ArticleSet>
<Article>
<Journal>
				<PublisherName>وزارت امور خارجه</PublisherName>
				<JournalTitle>فصلنامه تاریخ روابط خارجی</JournalTitle>
				<Issn>1735-2010</Issn>
				<Volume>20</Volume>
				<Issue>78</Issue>
				<PubDate PubStatus="epublish">
					<Year>2019</Year>
					<Month>03</Month>
					<Day>21</Day>
				</PubDate>
			</Journal>
<ArticleTitle></ArticleTitle>
<VernacularTitle>مؤید حضور در موصل، نگاهی به اقدامات وزارت امور خارجه در پایان جنگ جهانی اول 1337 ق./ 1919 م.</VernacularTitle>
			<FirstPage>1</FirstPage>
			<LastPage>8</LastPage>
			<ELocationID EIdType="pii">98986</ELocationID>
			
			
			<Language>FA</Language>
<AuthorList>
<Author>
					<FirstName>رضا</FirstName>
					<LastName>آذری شهرضائی</LastName>
<Affiliation>پژوهشگر تاریخ معاصر ایران</Affiliation>

</Author>
</AuthorList>
				<PublicationType>Journal Article</PublicationType>
			<History>
				<PubDate PubStatus="received">
					<Year>2019</Year>
					<Month>12</Month>
					<Day>14</Day>
				</PubDate>
			</History>
		    <Abstract></Abstract>
			<OtherAbstract Language="FA">اصلاح مرزهای غربی و شمالی و بازستاندن سرزمین‏های ازدست‏رفته یکی از آمال ایرانیان در پایان جنگ جهانی اول بود. وزارت امور خارجه ایران به عنوان دستگاه دیپلماسی و همچنین حافظۀ تاریخی ایران تلاش کرد علی‏رغم ناتوانی مفرط و ویرانی کامل ایران در پایان جنگ اقداماتی هرچند ناموفق در اصلاح مرزهای ایران انجام دهد، یکی از آن اقدامات اعزام مأموران ویژه با دستورالعمل‏های لازم به نواحی پیرامونی ایران بود؛ ازجمله دیپلمات‏های مبرز آن روزگار مؤید حضور است، وی سعی داشت در چارچوب دستورالعمل‏های وزارت امور خارجه به رایزنی بپردازد و تلاش کرد نواحی حوزۀ فرهنگی ایران در مناطق غربی را بازگرداند؛ اما به دلیل مخالفت حاکم نظامی بریتانیا در موصل مأموریت او به شکست منجر شد.</OtherAbstract>
		<ObjectList>
			<Object Type="keyword">
			<Param Name="value">وزارت امور خارجه</Param>
			</Object>
			<Object Type="keyword">
			<Param Name="value">مؤید حضور</Param>
			</Object>
			<Object Type="keyword">
			<Param Name="value">جنگ جهانی اول</Param>
			</Object>
			<Object Type="keyword">
			<Param Name="value">موصل</Param>
			</Object>
		</ObjectList>
<ArchiveCopySource DocType="pdf">https://www.hfrjournal.ir/article_98986_0d8379780cefc50a284506c90f6e8934.pdf</ArchiveCopySource>
</Article>

<Article>
<Journal>
				<PublisherName>وزارت امور خارجه</PublisherName>
				<JournalTitle>فصلنامه تاریخ روابط خارجی</JournalTitle>
				<Issn>1735-2010</Issn>
				<Volume>20</Volume>
				<Issue>78</Issue>
				<PubDate PubStatus="epublish">
					<Year>2019</Year>
					<Month>03</Month>
					<Day>21</Day>
				</PubDate>
			</Journal>
<ArticleTitle></ArticleTitle>
<VernacularTitle>میرزا محسن‏خان معین‏الملک و سفارت عثمانی (سال‏های 1288- 1308 ق.)</VernacularTitle>
			<FirstPage>9</FirstPage>
			<LastPage>22</LastPage>
			<ELocationID EIdType="pii">98988</ELocationID>
			
			
			<Language>FA</Language>
<AuthorList>
<Author>
					<FirstName>حسن</FirstName>
					<LastName>حضرتی</LastName>
<Affiliation>دانشیار گروه تاریخ دانشگاه تهران</Affiliation>

</Author>
</AuthorList>
				<PublicationType>Journal Article</PublicationType>
			<History>
				<PubDate PubStatus="received">
					<Year>2019</Year>
					<Month>12</Month>
					<Day>14</Day>
				</PubDate>
			</History>
		    <Abstract></Abstract>
			<OtherAbstract Language="FA">میرزا محسن‏خان معین‏الملک حدود بیست‏ سال (از 1288 تا 1308ق.) سفیرکبیر و وزیرمختار ایران در اسلامبول بود. اما دربارۀ اینکه او در این دوره چه اقداماتی انجام داده یا در مناسبات ایران و عثمانی در آن دوره چه نقشی داشته، پژوهش مستقلی انجام نشده است. بررسی اسناد وزارت خارجه ایران نشان می‌دهد که برقراری روابط حسنه با باب‏ عالی، تلاش برای حل‏وفصل منازعات مرزی، مذاکره بر سر معاهدات تجاری و حقوقی، مشارکت در امور عام‏المنفعه و همچنین بهبود وضعیت تحصیلی و آموزشی ایرانیان استانبول از اولویت‏های کاری معین‏الملک بوده است. با این ‏حال، وی علاوه‏ بر مأموریت‌های رسمی و دیپلماتیک، تمایلات روشن‏فکرانه نیز داشته و با محافل روشن‏فکران ایرانی در پایتخت عثمانی هم نشست‏وبرخاست داشته است. این امر حتی به ‏عنوان یکی از دلایل اصلی عزل او از سفارت عثمانی یاد شده است. این پژوهش در صدد آن است تا با تکیه بر اسناد رسمی که برخی از آن‏ها برای نخستین ‏بار در این مقاله استفاده شده است، برخی از ابعاد مبهم زندگی و اقدامات معین‏الملک را در اسلامبول تشریح کند. </OtherAbstract>
		<ObjectList>
			<Object Type="keyword">
			<Param Name="value">میرزا محسن خان معین‏الملک</Param>
			</Object>
			<Object Type="keyword">
			<Param Name="value">سفارت عثمانی</Param>
			</Object>
			<Object Type="keyword">
			<Param Name="value">دوران خدمت</Param>
			</Object>
		</ObjectList>
<ArchiveCopySource DocType="pdf">https://www.hfrjournal.ir/article_98988_d35ddb00bd2523227723a7911833cbe7.pdf</ArchiveCopySource>
</Article>

<Article>
<Journal>
				<PublisherName>وزارت امور خارجه</PublisherName>
				<JournalTitle>فصلنامه تاریخ روابط خارجی</JournalTitle>
				<Issn>1735-2010</Issn>
				<Volume>20</Volume>
				<Issue>78</Issue>
				<PubDate PubStatus="epublish">
					<Year>2019</Year>
					<Month>03</Month>
					<Day>21</Day>
				</PubDate>
			</Journal>
<ArticleTitle></ArticleTitle>
<VernacularTitle>قوانین ناظر بر دستگاه مجری سیاست خارجی ایران و سیر تحول آن</VernacularTitle>
			<FirstPage>23</FirstPage>
			<LastPage>55</LastPage>
			<ELocationID EIdType="pii">98990</ELocationID>
			
			
			<Language>FA</Language>
<AuthorList>
<Author>
					<FirstName>محسن</FirstName>
					<LastName>چیت ساز</LastName>
<Affiliation>رئیس اداره مطالعات اسناد و تاریخ روابط خارجی</Affiliation>

</Author>
</AuthorList>
				<PublicationType>Journal Article</PublicationType>
			<History>
				<PubDate PubStatus="received">
					<Year>2019</Year>
					<Month>12</Month>
					<Day>14</Day>
				</PubDate>
			</History>
		    <Abstract></Abstract>
			<OtherAbstract Language="FA">روابط خارجی به مفهوم مدرن آن در ایران نیازمند شکل‏گیری دیوان‏سالاری نوین و نهادهای اداری جدید یا وزارتخانه بود. بر همین ‏مبنا از اوایل عصر قاجار و مشخصاً از زمان سلطنت فتحعلی ‏شاه زمینۀ تأسیس نخستین وزارتخانه‏ها، از جمله وزارت امور خارجه فراهم شد. مقررات ناظر بر نحوۀ کارکرد دستگاه سیاست خارجی در چند مقطع از حدود یک‏صد و چهل سال پیش در ادوار مختلف تدوین شد که در آن‏ها وظایف این وزارتخانه در جهت تنظیم روابط با سایر کشورها تعیین شد. با تغییراتی که در نظام نامه‏ها و قوانین به تناسب شرایط زمانی در برهه‏های مختلف داده شد، سازمان هم دستخوش تغییر شد و ادارات، دوایر و بخش‏های مختلفی در طی ادوار مختلف ایجاد شدند. این مقاله بر آن است تا نشان دهد که با وجود خودکامگی پادشاهان قاجار و پهلوی و دخالت تام و تمام آن‏ها در تعیین خطوط راهنما و مشی عملی دستگاه دیپلماسی، گزیده‏ای از کارگزاران آگاه در دوره‏های مختلف تلاش کردند با وضع مقررات و وسواس در به‏کارگیریِ نیروی انسانی شایسته در این نهاد، کار دستگاه سیاست خارجی را به سامان برسانند؛ این کوشش تا حد قابل ‏توجهی همراه با کامیابی بوده است. </OtherAbstract>
		<ObjectList>
			<Object Type="keyword">
			<Param Name="value">وزارت امور خارجه</Param>
			</Object>
			<Object Type="keyword">
			<Param Name="value">سیاست خارجی ایران</Param>
			</Object>
			<Object Type="keyword">
			<Param Name="value">قوانین</Param>
			</Object>
			<Object Type="keyword">
			<Param Name="value">سیر تحول</Param>
			</Object>
		</ObjectList>
<ArchiveCopySource DocType="pdf">https://www.hfrjournal.ir/article_98990_6d14bc104473ce418d4ebb680bccafd1.pdf</ArchiveCopySource>
</Article>

<Article>
<Journal>
				<PublisherName>وزارت امور خارجه</PublisherName>
				<JournalTitle>فصلنامه تاریخ روابط خارجی</JournalTitle>
				<Issn>1735-2010</Issn>
				<Volume>20</Volume>
				<Issue>78</Issue>
				<PubDate PubStatus="epublish">
					<Year>2019</Year>
					<Month>03</Month>
					<Day>21</Day>
				</PubDate>
			</Journal>
<ArticleTitle></ArticleTitle>
<VernacularTitle>سیر تحول قانون تذکره در دوره قاجار</VernacularTitle>
			<FirstPage>57</FirstPage>
			<LastPage>79</LastPage>
			<ELocationID EIdType="pii">98991</ELocationID>
			
			
			<Language>FA</Language>
<AuthorList>
<Author>
					<FirstName>صباح</FirstName>
					<LastName>خسروی زاده</LastName>
<Affiliation>Document of Expert</Affiliation>
<Identifier Source="ORCID">0000-0002-8769-9701</Identifier>

</Author>
<Author>
					<FirstName>نصراله</FirstName>
					<LastName>پور محمدی املشی</LastName>
<Affiliation>دانشیار گروه تاریخ دانشگاه امام خمینی قزوین</Affiliation>

</Author>
</AuthorList>
				<PublicationType>Journal Article</PublicationType>
			<History>
				<PubDate PubStatus="received">
					<Year>2019</Year>
					<Month>12</Month>
					<Day>14</Day>
				</PubDate>
			</History>
		    <Abstract></Abstract>
			<OtherAbstract Language="FA">سندی را که در منابع از آن به عنوان &quot;تذکره&quot;، &quot;جواز عبور&quot;، &quot;باشت‌بورد&quot; و &quot;فته مرخصی&quot; یاد کرده‌اند، همگی مترادف گذرنامه است. این سند، مجوز عبور از مرز برای ارائه به گذربانان، راهداران و مرزبانان است که حکومت به اتباع خود می‌دهد. با تشکیل دولت-‌ملت‌های جدید در جهان، قواعد نوینی بر مناسبات بین‌المللی حاکم شد، اما این قوانین در ایران جایگاهی نداشت. در اوایل دورۀ قاجار به ‏مانند حکومت‌های سلف خود در زمینۀ صدور اسناد هویتی، تنها برای مأموران ارسالی یا نمایندگان خارجی کاغذهایی جهت احراز هویت و شرح مأموریت صادر می‌شد؛ ناهمگونی سیستم حکومتی در ایران با نظام جهانی، ناآگاهی به نیازهای مناسبات بین‌المللی را نیز به همراه داشت. تحول تدریجی تذکره در کنار تشکیلاتی ‏شدن وزارت خارجه سبب تأسیس تذکره‌خانه در دوره ناصری شد؛ با تدوین دستورالعمل‌های مربوط به تذکره و اهمیت آن در ادامه حکومت قاجار در دوره مظفری نیز &quot;اداره تذکره دولت علیه ایران&quot; تأسیس و با انقلاب مشروطه راهکارهایی برای اعتباربخشی به گذرنامه‌های ایرانی در پیش گرفته شد. تدوین قوانین جدید در بارۀ تذکره، تغییر در ساختار این اسناد را نیز به دنبال داشت؛ بنابراین در پژوهش حاضر خواهیم کوشید سیر تحول قانون تذکره در دورۀ قاجار و ساختار این سند را به عنوان سندی هویتی بررسی کنیم.</OtherAbstract>
		<ObjectList>
			<Object Type="keyword">
			<Param Name="value">دوره قاجار</Param>
			</Object>
			<Object Type="keyword">
			<Param Name="value">قانون تذکره</Param>
			</Object>
			<Object Type="keyword">
			<Param Name="value">سیر تحول</Param>
			</Object>
		</ObjectList>
<ArchiveCopySource DocType="pdf">https://www.hfrjournal.ir/article_98991_80192c10065a5436daa5992590e90eba.pdf</ArchiveCopySource>
</Article>

<Article>
<Journal>
				<PublisherName>وزارت امور خارجه</PublisherName>
				<JournalTitle>فصلنامه تاریخ روابط خارجی</JournalTitle>
				<Issn>1735-2010</Issn>
				<Volume>20</Volume>
				<Issue>78</Issue>
				<PubDate PubStatus="epublish">
					<Year>2019</Year>
					<Month>03</Month>
					<Day>21</Day>
				</PubDate>
			</Journal>
<ArticleTitle></ArticleTitle>
<VernacularTitle>کارگزاری وزارت امور خارجه در کرمان و بلوچستان و تأمین منافع ایران</VernacularTitle>
			<FirstPage>81</FirstPage>
			<LastPage>97</LastPage>
			<ELocationID EIdType="pii">98993</ELocationID>
			
			
			<Language>FA</Language>
<AuthorList>
<Author>
					<FirstName>عبدالودود</FirstName>
					<LastName>سپاهی</LastName>
<Affiliation>استادیار گروه تاریخ دانشگاه ولایت ایرانشهر</Affiliation>
<Identifier Source="ORCID">0000-0002-8076-1816</Identifier>

</Author>
</AuthorList>
				<PublicationType>Journal Article</PublicationType>
			<History>
				<PubDate PubStatus="received">
					<Year>2019</Year>
					<Month>12</Month>
					<Day>14</Day>
				</PubDate>
			</History>
		    <Abstract></Abstract>
			<OtherAbstract Language="FA">بلوچستان در سراسر دورۀ قاجار عرصه تقابل سیاست‏های ایران و انگلیسی‏ها بود. بررسی منابع مختلف و به‏ویژه اسناد وزارت امور خارجه نشان می‏دهد که بخش مهمی از حوادث سیاسیِ بلوچستان در دورۀ قاجار یا در ارتباط با دخالت انگلیسی‏ها در این ناحیه شکل گرفته یا آنکه به‏ طور مستقیم در آن حوادث نقش داشته‏اند. یکی از مهم‏ترین نتایج دخالت انگلیسی‏ها در بلوچستان، تعیین حدود مرزهای ایران با خان‏نشین کلات بود، اما تعیین حدود به معنای پایان دخالت انگلیسی‏ها در بلوچستان نبود، بلکه آغازی بود برای ظاهر شدن سیاست‏های آنان در شکل‏های جدید. در مقابل وزارت امور خارجه ایران اقداماتی در برابر انگلیسی‏ها انجام داد که تأثیرگذارترین آن تأسیس «کارگزاری مهام خارجه در کرمان و بلوچستان» بود. کارگزارانی که به این ناحیه مأمور شده بودند نقش مهمی در دفاع از منافع مردم ایران در برابر دخالت‏های انگلیسی‏ها در بلوچستان و جلوگیری از گسترش نفوذ آن‏ها داشتند. این مقاله در صدد است با اتکا به اسناد، نقش و تأثیرگذاری کارگزاران وزارت امور خارجه را در دفاع از منافع ایران در بلوچستان نشان دهد.  </OtherAbstract>
		<ObjectList>
			<Object Type="keyword">
			<Param Name="value">وزارت امور خارجه</Param>
			</Object>
			<Object Type="keyword">
			<Param Name="value">کارگزاری کرمان و بلوچستان</Param>
			</Object>
			<Object Type="keyword">
			<Param Name="value">منافع ایران</Param>
			</Object>
		</ObjectList>
<ArchiveCopySource DocType="pdf">https://www.hfrjournal.ir/article_98993_de73753a9f4e46497e144d1d5df8e3d0.pdf</ArchiveCopySource>
</Article>

<Article>
<Journal>
				<PublisherName>وزارت امور خارجه</PublisherName>
				<JournalTitle>فصلنامه تاریخ روابط خارجی</JournalTitle>
				<Issn>1735-2010</Issn>
				<Volume>20</Volume>
				<Issue>78</Issue>
				<PubDate PubStatus="epublish">
					<Year>2019</Year>
					<Month>03</Month>
					<Day>21</Day>
				</PubDate>
			</Journal>
<ArticleTitle></ArticleTitle>
<VernacularTitle>چگونگی شکل‏گیری و ساختار آرشیو وزارت امور خارجه</VernacularTitle>
			<FirstPage>99</FirstPage>
			<LastPage>115</LastPage>
			<ELocationID EIdType="pii">99043</ELocationID>
			
			
			<Language>FA</Language>
<AuthorList>
</AuthorList>
				<PublicationType>Journal Article</PublicationType>
			<History>
				<PubDate PubStatus="received">
					<Year>2019</Year>
					<Month>12</Month>
					<Day>15</Day>
				</PubDate>
			</History>
		    <Abstract></Abstract>
			<OtherAbstract Language="FA">ایجاد سازمان‏های کشوری و تشکیلات منظم اداری، از ویژگی‏های تمدن ایرانی است. در این میان، آرشیو سابقه‏ای دیرینه دارد و هستۀ اصلی این تشکیلات محسوب می‏شود. سنت آرشیو در تشکیلات اداری ایران باستان و دورۀ اسلامی به صورت مستمر ادامه یافته است و بالطبع بخشی مهم از اسناد و مدارک دولتی مربوط به روابط خارجی بوده است. در دورۀ صفویه با گسترش روابط خارجی، تشکیلات نوینی شکل گرفت که گزارش نمایندگان سیاسی با دول دیگر در آن جمع‏آوری می‏شد. بعد از آن در دورۀ قاجار با تشکیل وزارت خارجه، آرشیو مدارک مربوط به آن اهمیت بیشتری یافت و گردآوری اسناد روابط خارجی نظم بیشتری پیدا کرد. این روند در دورۀ ناصرالدین شاه با گسترش روابط خارجی به اوج رسید. در تشکیلات نوین دولتی سال 1298ق./1881م. آرشیو یکی از بخش‏های مهم پنج‏گانه وزارت خارجه محسوب می‏شد؛ به ‏همین ‏دلیل در سال 1316ق./1899م. آرشیو وزارت خارجه، اولین ‏بایگانی دولتی بود که طبق شیوه‏های نوین غرب، انتظام یافت و از این حیث، الگوی سایر وزارتخانه‏ها شد. این پیشتازی در دورۀ پهلوی نیز استمرار پیدا کرد.</OtherAbstract>
		<ObjectList>
			<Object Type="keyword">
			<Param Name="value">وزارت امور خارجه</Param>
			</Object>
			<Object Type="keyword">
			<Param Name="value">آرشیو</Param>
			</Object>
			<Object Type="keyword">
			<Param Name="value">شکل گیری و ساختار</Param>
			</Object>
			<Object Type="keyword">
			<Param Name="value">قاجار</Param>
			</Object>
			<Object Type="keyword">
			<Param Name="value">پهلوی</Param>
			</Object>
		</ObjectList>
<ArchiveCopySource DocType="pdf">https://www.hfrjournal.ir/article_99043_f1042620e218265f144df1acf3e2cd8c.pdf</ArchiveCopySource>
</Article>
</ArticleSet>
