وزارت امور خارجهفصلنامه تاریخ روابط خارجی1735-2010145520130923Conflicts between Iran and British East India Company (EIC) over customs proceeds from port of Bandar Abbas in Safavid Timeمناقشات ایران و کمپانی هندشرقی انگلیس بر سر عواید گمرکی بندرعباس در عصر صفوی12276898FAفرج اللهاحمدیدانشیار گروه تاریخ دانشگاه تهرانJournal Article20130612Shah Abbas (I) who was concerned with expelling Portuguese from the Persian Gulf decided to get help from East India Company Navy. Thus, in 1615 he signed an agreement of 20 Articles with the Company and granted them many privileges. Once they defeated Portuguese, Shah Ababs gave other privileges to East India Company including half the proceeds earn in Bandar Abbas Customs. Nevertheless, the Government of Iran thereafter, failed to fully pay the half of the proceeds to the Company and the issue existed as a major conflict between the Government of Iran and the East India Company until the end of Safavid time. The conflict could not even be completely resolved through sending several ambassadors from British Government to Iran. This article considers the issue of Bandar Abbas Customs proceeds and the related conflict between the Safavids and East India Company.<strong>شاه عباس اول، که در اندیشة اخراج پرتغالی‌ها از خلیج‌فارس بود، در صدد برآمد تا آنها را با یاری نیروی دریایی کمپانی هند شرقی، از این منطقه بیرون براند. در سال 1024ق./1615م. وی با کمپانی هند شرقی انگلیس قراردادی در 20 ماده بست و امتیازات فراوانی به آنان اعطاء کرد. پس از شکست پرتغالی‌ها، شاه عباس امتیازات دیگری به کمپانی هند شرقی داد</strong><strong>،</strong><strong> از آن جمله واگذاری نصف عواید گمرکی بندرعباس، اما بعدها، مسأله پرداخت کامل نصف عواید گمرکی بندرعباس به کمپانی تا اواخر دورة صفویان همچنان یکی از موارد مهم اختلاف میان حکومت ایران و کمپانی هند شرقی انگلیس باقی ماند. اعزام سفیران متعدد از انگلستان به دربار صفوی نیز مسأله را به طور کامل حل نکرد، هر چند که بهره‌وری کمپانی از این امتیاز در تمام دورة حکومت صفوی یکسان نبود. </strong>https://www.hfrjournal.ir/article_76898_61913e005ee039bc1b92f9348f3f7a56.pdfوزارت امور خارجهفصلنامه تاریخ روابط خارجی1735-2010145520130923The pattern of Iran foreign policy from the Constitutional Revolution to the rise of Reza Shahالگوی سیاست خارجی ایران از مشروطه تا برآمدن رضاشاه237277005FAروح اللهاسلامیاستادیار گروه علوم سیاسی دانشگاه فردوسی مشهدJournal Article20130630
Iran underwent political and social crisis from the constitutional revolution to the rise of Reza Shah. The crisis was aggravated when the World War I broke out. Did Iran have a pattern in foreign policy within the period between the constitutional revolution and the rise of Reza Shah? In Qajar time, while the world powers were strengthening their military and economic capacities and developing policies in the new world, Iran was so under the heavy burden of old traditions that did not have the power to step in to the new world. As Naser ul-din Shan was killed and modern ways of thinking emerged, Iranians broke the skin of age-old governance structure and followed novel goals in foreign policy. This paper gives an overview of Iran’s foreign policy between the years 1906 to 1925 which is from the constitutional revolution until the time when Pahlavi Dynasty took power. Before the constitutional revolution, some measures had been conducted to safeguard national interests at international arena; however, Iran had always experienced autocracy and poor economic and military situations. This had made the country to be so submitted to Russia and Britain that it cost it the loss of a major part of the territory and ultimate humiliation. The constitutional revolution prepared the ground for institutional and law-abiding thoughts becoming practical. In this connection, a policy of independence was developed in order to escape the adverse consequences of succumbing to the demands of Russia and Britain. The present paper studies the internal and external conditions of Iran from the time of constitutional revolution to the rise of Reza Shah and will methodologically explore the trends and internal and external developments that led Iran to maintain neutrality in the war.<strong>ایران از مشروطه تا برآمدن رضاشاه دستخوش آشفتگی بود و جنگ جهانی اول نیز آشفتگی سیاسی را تشدید کرد. آیا در سال‌های مشروطه تا برآمدن رضاشاه ایرانیان دارای الگویی در سیاست خارجی بودند؟ در دورة قاجاریه با وجود اینکه قدرت‌های بزرگ در حال افزایش توان اقتصادی، نظامی و نیز طراحی دنیای جدید بودند، اما ایران در زیر بار سنگین سنت کهن امکان قدم گذاشتن به دوره جدید را نداشت. پس از کشته شدن ناصرالدین شاه و پیدایش افکار جدید، ایرانیان پوسته حکومت مداری کهن را شکافتند و اهداف جدیدی در سیاست خارجی دنبال کردند. برخی از اقدامات اصلاحی جهت پیگیری منافع ملی در محیط بین‌الملل پیش از انقلاب مشروطه ایجاد شده بود، اما ایران همیشه در وضعیت داخلی با شرایط استبدادی و اوضاع نابسامان اقتصادی - نظامی در برابر روس و انگلیس تسلیم محض بود، به گونه‌ای که بسیاری از قلمروی سرزمینی‌اش را از دست داد. انقلاب مشروطه موجب شد که افکار نهادگرا و قانونمند رویه‌ای اجرایی پیدا کنند و در این بستر سیاست استقلال‌گرایانه برای فرار از تبعات منفی خواسته‌های روس و انگلیس در کشور شکل گرفت. این نوشتار به الگوی سیاست خارجی ایران بین سال‌های 1304-1285 ش. از انقلاب مشروطه تا روی کار آمدن سلسله پهلوی میپردازد. بدین منظور با بررسی شرایط داخلی و خارجی می‌کوشد که به سبکی روشمند جریان‌ها و تحولات داخلی و خارجی را که منجر به اتخاذ الگوی بی‌طرفی گردید، مورد واکاوی قرار دهد.</strong>
<strong> </strong>https://www.hfrjournal.ir/article_77005_21f48c9c53ebdee82c20134be0aa40fa.pdfوزارت امور خارجهفصلنامه تاریخ روابط خارجی1735-2010145520130923The link between literature and politics: The reflection of World War I in Adib Pishawari poetryپیوند ادب و سیاست: بازتاب جنگ جهانی اول در اشعار ادیب پیشاوری739877007FAجلیلقصابی گزکوهدانشجوی دکترای تاریخ ایران اسلامی دانشگاه فردوسی مشهدهادیوکیلیدانشیار گروه تاریخ دانشگاه فردوسی مشهدJournal Article20130908Although the World War I (1914-1918) broke out in Europe, it spread to other parts of the world including Asia and Iran. Even though Iran had declared all-out neutrality toward the war, this state of being neutral was not recognized by the countries involved. Various intellectual, cultural and political groups took different stances toward this war. Among other things, the war was remarkably reflected in the Persian literature particularly in poetry. Most of the Iranian poets as a part of the intellectual and cultural body of the society, expressed the position of the Iranian society, their support for Germany and their hatred toward Britain and Russia. Adib Pishawari was one of those poets who in their poems criticized the invasion of Russia and Britain. This paper aims at providing an overview of the positions and views of Adib as regards the WWI and his support for German and its allies as well as the hatred toward Russia and Britain.<strong>جنگ جهانی اول (1336-1332 ق./ 1918-1914 م.) گرچه در اروپا آغاز شد، اما دامنة آن به تدریج به دیگر نقاط جهان از جمله ایران رسید. با اینکه دولت ایران اعلام بی‌طرفی کرد، اما دولت‌های درگیر موضع ایران را نادیده گرفتند. گروه‌های فکری، فرهنگی و سیاسی ایران، جنگ را با واکنش‌های متفاوتی تلقی کردند؛ در این میان، جنگ جهانی بازتاب در خور توجهی در ادبیات ایران به ویژه شعر یافت و اکثر شاعران ایرانی به عنوان بخشی از بدنه فکری و فرهنگی جامعه، شرایط اجتماعی ایران را که حمایت از دولت آلمان و انزجار و تنفر از دولت‌های انگلیس و روسیه بود، آشکار کردند. ادیب پیشاوری از جمله شاعرانِ ایرانی بود که انتقاد از تهاجم دولت‌های انگلیس و روسیه را موضوع برخی از اشعار خود قرار داد. در این پژوهش، دیدگاه و نظریات ادیب در باره جنگ جهانی اول و چگونگی حمایت وی از آلمان و متحدانش و انزجار از انگلیس و روسیه بررسی می‌شود.</strong>
<strong> </strong>https://www.hfrjournal.ir/article_77007_c4e94b2417675042e6c5c8355f8ec7b7.pdfوزارت امور خارجهفصلنامه تاریخ روابط خارجی1735-2010145520130923Factors influencing Iran-Iraq relations in economy, trade and religious tourismعناصر و مؤلفه‌های تأثیرگذار در روابط اقتصادی، بازرگانی و گردشگری دینی ایران و عراق (ناصرالدین شاه و عثمانی)9912877011FAحسنداناییفرکارشناس ارشد مسائل عراقJournal Article20130630Relations between Iran and Iraq as two neighboring states go back to a long way in time with various dimensions influenced by different variables. The present paper studies the influence of some of these variables on Iran – Iraq relations in economy and religious tourism in Qajar time. This study shows that in addition to political factors, other cultural, legal and social elements have also influenced the relations in economy and religious tourism between the two countries in the course of time.
<strong> </strong><strong>مناسبات دو کشور همجوار ایران و عراق (عثمانی) سابقه‌ای طولانی و چشمگیر دارد و ابعاد گوناگون آن در طول زمان از متغیرهای مختلف تأثیر می‌پذیرفته است. مقالة حاضر به بررسی تأثیر شماری متغیرها در روابط اقتصادی و گردشگری دینی ایران و عراق در عصر قاجاریه (دوره ناصرالدین شاه) اختصاص دارد. این بررسی نشان می‌دهد که مناسبات اقتصادی و گردشگری دینی دو کشور، افزون بر عوامل سیاسی، از مؤلفه‌های دیگری چون عوامل فرهنگی، حقوقی و اجتماعی نیز تأثیر پذیرفته و در طول زمان دستخوش تغییر شده‌اند.</strong>
<strong> </strong>https://www.hfrjournal.ir/article_77011_39bb9915213302e76fbb345603d3d0bb.pdfوزارت امور خارجهفصلنامه تاریخ روابط خارجی1735-2010145520130923Mirza Ali Khan Mughaddam Maragha-iy and the booklet of Diplomatic Etiquette and Protocol in Qajar timeمیرزاعلی‌خان مقدم مراغه‌ای و کتابچه آداب دیپلماتیک در عصر قاجاریه12914677013FAنادرهجلالیپژوهشگر و مصحح متون تاریخیJournal Article20130618Mirza Ali Khan Mughaddam Maragha-iy was among the high ranking officials in the royal court of Mohammad Shah and Naser ul-din Shah where he was also known by the titles of Hajib ul Dowleh, Zia’ul Molk, Sani’ul Dowleh and Etemad ul Saltaneh. In his lifetime, he served in Khoozestan and Lorestan States, Ministry of Justice and Ministry of Duties and Endowment. Although in the history of Iran, he is notorious for assassinating Amir Kabir the Chief Minister to Naser ul-din Shah, beside that heinous crime, he performed several construction programs. He was also a writer who wrote a number of books including “Travel Literature of Hajj, Mecca” and “Booklet of Protocol”. Since there is no compiled information about the protocol of receiving and hosting diplomatic corps in sources from Qajar period, therefore, this manuscript booklet of diplomatic protocol is known to be one of the useful sources of reference in this regard. The present paper first gives an account of his biography and later introduces the manuscript booklet of diplomatic protocol.<strong>میرزا علی خان مقدم مراغه‌ای، از امرای دربار محمد شاه و ناصرالدین شاه، ملقب به حاجب‌الدوله، ضیاءالملک، صنیع‌الدوله و اعتمادالسلطنه، در طول حیات خود مشاغلی چون فراش‌باشی، حکومت خوزستان و لرستان، وزارت عدلیه و وزارت وظایف و اوقاف را بر عهده داشت. میرزا علی خان اگرچه به سبب مشارکت در قتل میرزا تقی خان امیرکبیر خوش نام نیست، اما اقدامات عمرانی وی چشمگیر بوده است. او دستی هم در تألیف داشت و آثاری همچون سفرنامة حج / مکه و کتابچة تشریفات از او بر جای مانده است. از آنجا که در بارة تشریفات، آداب استقبال و نحوة پذیرایی از هیأت‌های دیپلماتیک در منابع عصر قاجار اطلاعات و آگاهی‌های موجود اندک و پراکنده است، کتابچة تشریفات از مآخذ سودمند در این باب به شمار می‌رود. در مقالة حاضر نخست به شرح حال وی و سپس کتابچة تشریفات پرداخته خواهد شد.</strong>https://www.hfrjournal.ir/article_77013_e3d28ee460fabf01d34584b8a37b1926.pdfوزارت امور خارجهفصلنامه تاریخ روابط خارجی1735-2010145520130923Revisiting Azerbaijan Crisis based on Michael Brecher’s Model of Crisis Managementبررسی بحران آذربایجان برپایة مدل مدیریت بحران برچر14718477018FAمحسنخلیلیاستاد علوم سیاسی دانشگاه فردوسی مشهدزهراسلیمانی پوردانشآموخته کارشناسی‌ارشد روابط بین‌الملل دانشگاه فردوسی مشهدفهیمهعشرتی خلیلآباددانشآموخته کارشناسی‌ارشد روابط بین‌الملل دانشگاه فردوسی مشهدJournal Article20130702
After the end of the World War II, despite having had a legal obligation to immediately leave the soil of Iran, Soviet Union deferred the withdrawal until Iran submitted a complaint to the Security Council forcing them to pull out. Aggravation of Azerbaijan Crisis proved that Soviet Union was determined to take the dispute to a higher level in order to gain better results from the fierce battle among the parties involved. Azerbaijan Crisis (lasted from 1925 to 1926) not only provoked a confrontation between the East and the West, but also paved the way for external powers to intervene in the internal affairs of Iran. The authors of the present article have revisited Azerbaijan Crisis through Michael Brecher’s comprehensive model of Crisis Management.<strong>پس از پایان دومین جنگ جهانی، نیروهای شوروی، تنها پس از طرح شکایت ایران در شورای امنیّت، حاضر شدند خاک ایران را تخلیه کنند. بحران آذربایجان، حاکی از ارادة شوروی برای گسترش دامنة نزاع به سطوح بالاتر بود تا در رقابت‌های ستیزه‌جویانه میان قدرت‌های درگیر دستاوردهای بهتری در دست داشته باشد. </strong><strong>بحران آذربایجان ـ تابستان 1324/ پاییز 1325 ـ نه تنها از منظر بین‌المللی، آغازگر رویارویی میان شرق و غرب بود، بلکه اسباب مداخلة قدرت‌های خارجی در تحولات داخلی ایران را در پی آورد. در مقالة حاضر با بهره‌گیری از مدل جامع مدیریت بحران مایکل برچر، بحران آذربایجان بررسی و تحلیل شده است. </strong>https://www.hfrjournal.ir/article_77018_6fb05b1454c2f985c7bc46994d503703.pdf