Foreign Relations History

Foreign Relations History

Foreign Policy Actors in the 2nd Pahlavi Era (Based on James Rosenau Model)

Document Type : Scientific - research article

Authors
Abstract
Abstract
In this research, to explain the influential factors on decision-making in the foreign policy area of the 2nd Pahlavi reign, we study the official decision-makers during the era. This research, based on the James Rosenau model, separates and examines the five elements considered in this model, that is the Individual, Participatory, Governmental, Social and International elements. In doing so, the actors of the foreign policy arena in this period are recognized and their power, and amount of influencibility of each other are explored in the form of the Rosenau’s five variables. Tyranny in decision-making in this period reduced the role of other elements such as the bureaucratic decision-makers of the country’s foreign policy (the Judiciary, court, and the Parliament) and the activities of these institutes were merely summarized in approving the Shah’s orders. The decision-makers saw themselves responsible against the individual (Shah) according to the principles, policy line and organizational rules, and the criteria for promoting persons were not based on qualification, but based on loyalty to the Shah. To the author, in these decisions , the foreign policy sphere was influenced by cognitive elements and were mostly adopted by the Shah, and among the five variables involved , the variable of person and after that the international system had the most influence in adopting decisions of foreign policy.
                                                       
Keywords

منابع و مآخذ
فارسی:
ازغندی، علیرضا، 1374، "بازیگران رسمی قدرت سیاسی ایران (عصر پهلوی)"، فصلنامه مطالعات خاورمیانه، ش 7، صص 995-959.
------------، 1376، روابط خارجی ایران؛ دولت دست‌نشانده 1357-1320، تهران: قومس.
------------، 1383، روابط خارجی ایران، تهران: قومس.
بهروز، مازیار، 1381، شورشیان آرمان‌خواه: ناکامی چپ در ایران، ترجمه: مهدی پرتوی، تهران : ققنوس.
پارسونز، آنتونی، 1363، غرور و سقوط، ترجمه: منوچهر راستین، تهران: هفته.
پهلوی، محمدرضا، 1340، مأموریت برای وطنم، تهران: [بی‌نا].
چمنکار، محمدجعفر، 1393، "زمینه‌های مداخله نظامی دولت پهلوی دوم در بحران ظفار"، فصلنامه تاریخ اسلام و ایران، ش 13، صص 47-23.
حسنی‌قره‌تپه، مهرداد، 1395، "بررسی نقش ساختار نظام دوقطبی و جنگ سرد بر آرایش نیروهای سیاسی در ایران (57-1320)"، پایان‌نامه کارشناسی‌ارشد، دانشگاه تبریز.
خسروی، ابوذر، 1384، "جایگاه بحرین و جزایر سه‌گانه در سیاست خارجی ایران دوران پهلوی دوم"، پایان‌نامه کارشناسی‌ارشد، دانشگاه شهید بهشتی.
ذاکراصفهانی، علیرضا، 1385، "ایران و بازیگران جنگ ظفار"، فصلنامه تاریخ روابط خارجی، ش 28، صص 197-181.
زینلی‌خیرآباد، فاطمه، 1390، "سیاست خارجی ایران نسبت به شوروی از کودتای 28 مرداد تا سقوط سلطنت"، پایان‌نامه کارشناسی‌ارشد، دانشگاه خوارزمی.
علم، اسداله، 1371، گفتگوهای من با شاه، تهران: طرح نو.
علی‌اکبری‌بایگی، علی‌اکبر، 1384، "اوامر ملوکانه"، ماهنامه اندیشه و تاریخ سیاسی ایران معاصر، ش 31 و 32، صص 78-67
فردوست، حسین، 1370، ظهور و سقوط سلطنت پهلوی، تهران: اطلاعات.
قاسمی، عباس، 1384، "بحران کانال سوئز و سیاست ایران در قبال آن"، مجله تاریخ معاصر ایران، ش 36، صص 112-101. 
کارو دانکوس، هلن، 1367، نه جنگ نه صلح، ترجمه: عبدالرضا هوشنگ‌مهدوی، تهران: نو.
کاظمی، علی‌اصغر، 1370، زنجیزه تنازعی در سیاست و روابط بین‌الملل، تهران: قومس.
متقی، ابراهیم، 1378، "جهت‌گیری سیاست خارجی ایران و نقش ملی ایران از کودتا تا انقلاب اسلامی"، فصلنامه مفید، شماره 19، صص 206-177.
منتظری، حمیدرضا، 1393، "بررسی روابط ایران و اتحاد جماهیر شوروی در دوره پهلوی دوم"، فصلنامه تاریخ روابط خارجی، ش 59-58، صص 205-171.
موسوی‌نیا، سیدرضا، 1391، الگوهای تصمیم‌گیری در سیاست خارجی ایران؛ بررسی مقایسه‌ای دوران پهلوی دوم و جمهوری اسلامی، پایان‌نامه دکتری، دانشگاه علامه طباطبایی.
موسوی، سیّد حمید، 1400، "بررسی نقش متغیر‌های دخیل در تصمیم‌گیری سیاست خارجی پهلوی دوم از 1332 تا 1357 بر اساس مدل جیمز روزنا"، فصلنامه پژوهش‌های سیاسی و بین‌المللی، ش 48، صص 350-327.
میثمی، لطف‌الله، 1388، "جایی برای دیکتاتور نبود"، دوماهنامه چشم‌انداز ایران، شم88 و فروردین 89، صص 22-21.
میرفندرسکی، احمد، 1382، در همسایگی خرس؛ دیپلماسی و سیاست خارجی ایران، تهران: علم.
میلانی، جمیل، 1393، "چرخش در سیاست خارجی ایران در دهه بعد از کودتای 28 مرداد 1332" ، فصلنامه سیاست، ش 4، صص 86-77.
میلانی، عباس، 1380، معمای هویدا، تهران: اختران.
نادری‌باب‌اناری، مهدی، 1388، "پارادوکس احزاب سیاسی در دوران پهلوی دوم"، فصلنامه ره‌آورد سیاسی، ش24 و 25، صص 46-27.
ندائی‌سدهی، علی‌اکبر، 1394، "بررسی عوامل جدایی بحرین از ایران، آثار و پیامدها"، پایان‌نامه کارشناسی‌ارشد، دانشگاه پیام‌نور قزوین.
واعظ، نفیسه، 1388، "تأثیر متغیر شخصیت در فرآیند تصمیم‌گیری در سیاست خارجی ایران در واپسین دهه حکومت پهلوی دوم"، پژوهشنامه انجمن ایرانی تاریخ، ش 2، صص 41-3.
هوشنگ‌مهدوی، عبدالرضا، 1380، "ارزیابی سیاست خارجی ایران در دوره پهلوی دوم"، مجله علوم سیاسی، سال چهاردهم، ش 16، صص 30-7.
 
 
لاتین:
Rosenau, James, 1971, The Scientific Study of Foreign Policy, New York, Free press.
-------------------, 1971, "Tracing the Outline of a Field in the Scientific of Foreign Policy", New York, the Frec Press.
Rosenau, J. N. 1996, “Powerful Tendencies, Startling Discrepancies and Elusive Dynamic, The Challenge of Studying World Politics in a Turbulent Era”, Australian Journal of International Affairs, 50 (1), 23-30.
Maos, Zeev& Bruce Russett, 1993, Normative and Structural Causes of Democratic Peace, American political science Review, Vol. 87, 624-638.

  • Receive Date 24 April 2022
  • Revise Date 10 May 2022
  • Accept Date 31 May 2022