Foreign Relations History

Foreign Relations History

The Persian Gulf As Described in Foreign Travel Literature of Qajar Era

Document Type : Scientific - research article

Authors
1 Assistant professor and History Faculty Member, University of Arak
2 M.A in Islamic Iranian History, Author
Abstract
The role of the Persian Gulf in international relations has catapulted it into the limelight of extra-regional powers’ attention. The influence exerted by these powers in the region since the 16th century has been the result of its growing importance for trade which, later on, turned into political and military relevance. As a result of a significant increase in the number of foreigners travelling to Iran during the Qajar dynasty, their travel accounts contributed to a growth in travel literature. Studying these travel literatures became an important endeavor in understanding the position and relevance of the Persian Gulf. What this article has undertaken to study is quantitative and qualitative assessment of 47 travelogues’ approach whose authors had travelled to Iran some time during 1211-1345 A.H to Iran and their travelogues have been translated into Farsi. The current research objective is to evaluate the degree and quality of focus of these travelogues on the Persian Gulf, and how these 47 travelogues have addressed issues related to the Persian Gulf.
Keywords

اسپاروی، ویلفرید، 1369، فرزندان درباری ایران، ترجمه: محمد حسین آریا، تهران: قلم.
استارک، فریا، 1364، سفرنامه الموت، لرستان و ایلام، تهران: علمی.
اسدی، بیژن، 1385، خلیج فارس و مسائل آن، چ دوم، تهران: سمت.
اسکرین، کلارمونت، 1363 ، خاطرات کلارمونت اسکرین، ترجمه: غلامحسین صالحیار، تهران: سلسله.
اورسل، ارنست، 1382، سفرنامه قفقاز و ایران، ترجمه: علی‌اصغر سعیدی، تهران: پژوهشگاه علوم‌انسانی و مطالعات فرهنگی.
اولیویه، آدام، 1371، سفرنامه اولیویه، ترجمه: محمدطاهر میرزا، غلامرضا ورهرام، تهران: اطلاعات.
آندری یوا، النا، 1388، روسیه و ایران در بازی بزرگ (سفرنامه­ها و شرق‌گرایی)، ترجمه: الهه کولائی، محمد کاظم شجاعی، تهران: دانشگاه تهران: مؤسسه انتشارات.
بابن و هوسه، سو و فردریک، 1363، سفرنامه جنوب ایران، ترجمه: محمدحسن‌ اعتمادالسلطنه، به تصحیح : میرهاشم محدث، تهران: دنیای کتاب.
بارنز، آلکس، 1366، سفرنامه بارنز، ترجمه: حسن سلطانی ‌فر، مشهد: معاونت فرهنگی آستان قدس‌ رضوی.
براون، ادوارد، 1381، یک سال در میان ایرانیان، ترجمه‌: مانی صالحی: تهران، ماه‌ریز.
بلوشر، ویپرت، 1363، سفرنامه بلوشر، ترجمه: کیکاووس جهانداری، تهران: خوارزمی.
بنجامین، س.ج.د، 1363، ایران و ایرانیان عصر ناصرالدین‌شاه، ترجمه:‌ محمدحسین کردبچه، تهران: جاویدان.
پولاک، یاکوب ادوارد، 1361، ای‍ران‌ و ای‍ران‍ی‍ان‌، ت‍رج‍م‍ه‌: ک‍ی‍ک‍اووس‌ ج‍ه‍ان‍داری، تهران: خوارزمی.
جونز، هارفورد، 1386، خاطرات سر هارفورد جونز، ترجمه: مانی صالحی، تهران: ثالث.
چریکف، مسیو، 1379، سیاحتنامه مسیو چریکف، ترجمه: آبکار مسیحی، به کوشش: علی­اصغر عمران، تهران: امیرکبیر.
دروویل، گاسپار، 1337، سفرنامه دروویل گاسپار، ترجمه: جواد محیی، تهران: گوتنبرگ.
دنسترویل، لیونل چالز، 1362، خاطرات ژنرال دنسترویل سرکوبگر جنگل، ترجمه: حسین انصاری و علی دهباشی، بی­جا: فرزان.
دوسرسی، رولان، 1362، ایران در 1839-1840، ترجمه‌: احسان اشراقی، تهران: مرکز نشردانشگاهی.
دوکوتزبوئه، موریس، 1348، مسافرت به ایران، ترجمه: محمود هدایت، تهران: امیرکبیر.
دوگوبینو، ژوزف، 1367، سه سال در آسیا، ترجمه: عبدالرضا هوشنگ مهدوی، تهران: کتابسرا.
دیولافوا، ژان، 1378، سفرنامه مادام دیولافوا، ترجمه: فره­وشی، تهران: قصه­پرداز.
راولینسون، هنری، 2636، سفرنامه هنری راولینسون، ترجمه: اسکندر امان‌الهی، لرستان: امیرکبیر خرم‌آباد.
ژوبر، ا. پ. امد، 1347، مسافرت در ارمنستان و ایران، ترجمه: علیقلی اعتماد مقدم، تهران: بنیاد فرهنگ ‌ایران.

سایکس، مولس‌ورث، 1363، تاریخ ایران، ترجمه: محمدتقی فخر‌ داعی ‌گیلانی، ج2، تهران: دنیای‌ کتاب.

____________، 1363، سفرنامه سرپرسی سایکس، ترجمه: حسین سعادت ‌‌نوری، تهران: لوحه چاپخانه آلمان.
سولتیکف، الکسیس، 1365، مسافرت به ایران، چاپ دوم، ترجمه‌: محسن‌ صبا، تهران: علمی و فرهنگی.
شوپفر، ژان(کلودانه)، 1368، اوراق ایرانی، ترجمه: ایرج پروشانی، تهران: چاپخانه سپهر.
شیل، لیدی، 1362، خاطرات لیدی شیل، ترجمه: حسین ابوترابیان، تهران: نشر‌نو.
فرانکلین، ویلیام، 1358، مشاهدات سفر از بنگال به ایران در سال‌های 1787 و 1786م، ترجمه: محسن جاویدان، تهران: بنیاد فرهنگ و هنر ایران.
فریزر، جیمز بیلی، 1364، سفرنامه فریزر، ترجمه: منوچهر امیری، توس، تهران: توس.
فووریه، ژوزف، 1351، سه سال در دربار ایران، ترجمه: عباس اقبال، تهران: شرکت ‌چاپ و انتشارات کتب ایران.
فیودورکورف، بارون، 1372، سفرنامه‌ بارون فیودور‌کورف، ترجمه: اسکندر ذبیحیان، تهران: فکر روز.
کاساکوفسکی، و. آ. 2535، خاطرات کاسافسکی، ترجمه: عباسقلی جلی، تهران: کتاب‌های سیمرغ.
کرزن، جرج. ناتاناییل، 1362، ایران و قضیه ایران، ترجمه: ع. وحید مازندرانی، ج1، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی.
_____________، 1350، ایران و قضیه ایران، ترجمه: وحید مازندرانی، ج 2، تهران: بنگاه ترجمه و نشر کتاب، 1350.
_____________، 1370، لرد کرزن در خلیج فارس بر پایه اسناد وزارت امور خارجه، تهران: واحد نشر اسناد.
گاردان، آلفرد، 1362، خ‍اطرات‌ مأموری‍ت‌ ژن‍رال‌ گ‍اردان‌ در ای‍ران‌، ترجمه:‌ عباس اقبال، تهران: نگاه.
گروته، هوگو، 1369، سفرنامه گروته، ترجمه: مجید جلیل­وند، تهران: نشر مرکز.
لایارد، اوتسن‌هنری، 1367، سفرنامه لایارد، ترجمه: مهراب امیدی، بی‌جا: وحید.
لوتی، پیر، 1372، به سوی اصفهان، ترجمه: احمد کتابی، تهران: اقبال.
مالکوم، جان، 1380، تاریخ کامل ایران، ترجمه: اسماعیل حیرت، به تصحیح: قمی­نژاد، به کوشش: علی‌اصغر عبدالهی، دو جلد در یک مجلد، تهران: افسون.
ملگونوف، گریگوری والریانویچ، 1376، کرانه جنوبی دریای خزر، ترجمه: امیرهوشنگ امینی، تهران: کتاب‌سرا.
موزر، هنری، 1356، سفرنامه ترکستان و ایران، ترجمه: علی مترجم، به کوشش: محمد گلبن، تهران: سحر.
نوردن، هرمان، 2536، زیر آسمان ایران، ترجمه:‌ سیمین سمیعی، تهران: دانشگاه تهران.

نیدرمایر، اسکارفن، 1380، خاطرات نیدر مایر، ترجمه: کیکاووس جهانداری، ویرایش 2، تهران: اساطیر.

وامبری، آرمینیوس، 1372، زندگی و سفرهای وامبری، دنباله سیاحت درویشی دروغین، ج 2، ترجمه: محمد حسین آریا، تهران: علمی و فرهنگی.
___________، 1365، سیاحت درویشی دروغین در خانات آسیای میانه، ترجمه:‌ فتحعلی خواجه ‌نوریان، ج1، چ سوم، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی.
ویشارد، جان، 1363، بیست سال در ایران، ترجمه: علی پیرنیا، بی‌جا: نوین.
ویلز، چالز، 1388، سفرنامه دکتر ویلز، ترجمه: غلام­حسین قراگوزلو، چ دوم، تهران: اقبال.
ویلسن، آرنولد، 1363، سفرنامه ویلسن، چاپ دوم،ترجمه: حسین سعادت ‌نوری، تهران: وحید.
هاردینگ، آرتور، 1370، خاطرات سر آرتور هاردینگ، ترجمه: جواد شیخ‌الاسلامی، تهران: کیهان.

هالینگبری، ویلیام، 1363، روزنامه سفر هیئت سر جان ملکم به دربار ایران، ترجمه: امیرهوشنگ امینی، تهران: کتاب­سرا.

ییت، ادوارد، 1365، سفرنامه خراسان و سیستان، ترجمه: قدرت‌الله روشنی، بی‌جا: یزدان.

یقیکیان، گریگور، 1386، شورش و جنبش جنگ؛ یادداشت‌های یک شاهد عینی، به کوشش: برزویه دهگان، تهران: اختران.