Foreign Relations History

Foreign Relations History

An overview of the establishment of Afghanistan Consulate in Mashhad and the challenges and performance of the first Afghan Consul in 1922 – 1924

Document Type : Scientific - research article

Author
PHD of history
Abstract
During the reign of Qajar, since the War of Herat, Iran and Afghanistan as two neighboring states had severed their diplomatic relations and had no embassies and consulates in one another’s territories. Nevertheless, Afghans made endeavors to open a Consulate in Mashhad. This was only realized once Afghanistan gained independence which was recognized by Iran in 1920 and followed by opening of Afghanistan Embassy and Consulate in Tehran and Mashhad. Obstacles which hampered the development of diplomatic ties between Iran and Afghanistan in Qajar era were still in place after Afghanistan had achieved independence and the British as one of the major obstacles to establishment of Consulate and success of Consuls of Afghanistan in Mashhad.
Mirza Abdollah Khan and Sardar Abdul Aziz Khan were the first Consuls General of Afghanistan who were based in Mashhad from 1922 to 1924, managing the Consulate. This paper will examine how the first Afghanistan Consulate was established in Mashhad and how the first Afghan Consuls General performed based on the existing documents and press excerpts.
Keywords

منابع فارسی:
آدمک، لودویک دبلیو (1349)، تاریخ روابط سیاسی افغانستان از زمان امیر عبدالرحمن تا استقلال، ترجمه: علی محمدزهما، کابل: مؤسسه نشراتی افغان کتاب.
اسناد محرمانه وزارت خارجه بریتانیا (1368)، به کوشش: محمد جواد شیخ الاسلامی، تهران: موقوفه دکتر محمود افشار.
ایستویک (1382)، سه سال اقامت در ایران (بخش نیشابور و مشهد)، ترجمه: ابوالفضل حسن آبادی و مجید توکلی قدیمی، فصلنامه فرهنگ خراسان، سال سوم، شماره نهم- دهم، بهار و تابستان.
بهمنی قاجار، محمد علی (1385)، ایران و افغانستان از یگانگی تا تعیین مرزهای سیاسی، تهران: مرکز اسناد و تاریخ دیپلماسی وزارت امور خارجه.
حکیم‌الممالک، علینقی (1356)، روزنامه سفر خراسان، تهران: فرهنگ ایران زمین. 
ریاضی هروی، محمد یوسف (1368)، عین الوقایع تاریخ افغانستان در سال های 1207- 1324ق، به کوشش: محمد آصف فکرت هروی، تهران: بنیاد موقوفات دکتر محمود افشار.
سدید السلطنه، محمد علی (1362) سفرنامه سدیدالسلطنه التدقیق فی سیر الطریق، تهران: به نشر.
کرزن، جرج ناتائیل (1380)، ایران و قضیه ایران،ج 1، ترجمه: غلامعلی وحید مازندرانی، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی
کارکنان وزارت جنگ انگلستان مستقر در هندوستان (1380)، فرهنگ جغرافیای ایران خراسان، ترجمه: کاظم خادمیان، مشهد: بنیاد پژوهش‌های اسلامی.
گزارش­های یوسف خان هراتی (1388)، گردآورنده: علی نجف زاده، مشهد، مرکز پژوهش­های شورای اسلامی شهر مشهد.
فراهانی، حسن (1385)، روزشمار تاریخ معاصر ایران، ج 2، تهران: مؤسسه مطالعات و پژوهش‌های سیاسی
فرخ، مهدی (1370)، کرسی‌نشینان کابل، تهران: مؤسسه پژوهش و مطالعات فرهنگی.
فروپاشی قاجار و برآمدن پهلوی: گزارش کنسولگری­های انگلیس (1387)، ترجمه: غلامحسین میرزا صالح، تهران: نگاه معاصر.
قاجار قوانلو، زین‌العابدین بن شکرالله (1382)، نفوس ارض اقدس یا مردم قدیم مشهد، به تصحیح: مهدی سیدی، مشهد: مهبان.
متولی حقیقی، یوسف (1383)، افغانستان و ایران: پژوهشی پیرامون روابط سیاسی و چالش­های مرزی از احمد شاه درانی تا احمد شاه قاجار، مشهد: بنیاد پژوهش­های اسلامی.
محمود غازی، زلمی (1355)، افغانستان در پنجاه سال اخیر و روابط ایران و افغانستان، یغما، شماره دوم (332)، سال بیست و نهم.
نجف زاده، علی و مجتبی خلیفه، (1389)، تأسیس شهبندری ترکیه در مشهد و نقش محمد سامی بیک در اتحاد سه گانه اسلامی ایران، ترکیه و افغانستان، تاریخ ایران، شماره 65، تابستان.
نجف‌زاده، علی (1392)، گروههای مهاجر به مشهد از صفویه تاکنون، مشهد: مرکز پژوهش­های شورای اسلامی شهر مشهد.
ـــــــــــــ (1391)، فضل‌الله بدایع‌نگار پیشگام در وقف مطبوعات، پژوهشنامه مطالعات اسنادی و آرشیوی، سال اول، شماره 1.
ییت، چارلز ادوارد (1365)، سفرنامه خراسان و سیستان، ترجمه: قدرت الله روشنی زعفرانلو و مهرداد رهبری، تهران: یزدان.
وین،آنتونی (1383)، ایران در بازی بزرگ، ترجمه: عبدالرضا هوشنگ مهدوی، تهران: پیکان.
 
روزنامه‌ها:
ایران، شماره 992، سال پنجم 1353.
الکمال، شماره 1، سال اول و شماره 4 و 10 سال دوم.
رعد، شماره 56، سال یازدهم.
فکر آزاد، شماره‌های 68 و 66 و44 سال اول.
مهرمنیر، شماره‌های 41 و37 و 36 و 35 و 5 و3 و 1 سال سوم.
 
اسناد:
آرشیو مرکز اسناد و تایخ دیپلماسی وزارت امور‌ خارجه 1/12-9-12-1320ق./‌170-3-12-1320ق./99-3-10-1318ق.
آرشیو مرکز اسناد آستان قدس رضوی، شماره 1-3/65499.
 
منابع انگلیسی:
Iran Political diarits 1881-1965 (1997). General Editor Dr R.M.Burrel
 
 
 
سندی در باره افتتاح کنسولگری افغانستان در مشهد / آرشیو مرکز اسناد آستان قدس رضوی