Foreign Relations History

Foreign Relations History

Explanation and analysis of the effect of geographical location on foreign relations and business activities of the Sassanids

Authors
1 Associate Professor, Department of History, Isfahan University, Isfahan-Iran (corresponding author)
2 University of Esfahan
Abstract
 
When the Sassanids dominated the plateau of Iran and the lands connected to this plateau, the various fields of their rule such as trade and commercial activities were affected by the geographical location of their territory. In addition, in their economic activities, the geopolitical and geoeconomic position of the Iranian plateau was effective. In this land and its sensitive geographical location, the Sassanids either had to adapt their foreign relations and economic activities to the geo-economic characteristics of their land, or their activities in various fields, including commercial income, were affected by the geographical location of Iran. The economic life of the Sassanids depended on the trade routes passing through their land or were connected to their land. Dominance on these roads and having a transit and middle position in commercial activities between East and West relied on the geographical location of their territory. Moreover, the geographical location of the Sasanian land played an important role in advancing the policy of exclusivity of trade between the East and the West for the Sasanian government. The present study, as an interdisciplinary research, with a descriptive-analytical approach and a library method and based on written sources, aims to investigate the effect of geographical location on Sassanid commercial activities.
Keywords

منابع و مآخذ
فارسی:
آلتهایم، فرانتس و دیگران، 1382، تاریخ اقتصاد دولت ساسانی، ترجمه: هوشنگ صادقی، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی.
اچ. بیکر، الن، 1392، جغرافیا و تاریخ (پیوند مرزها)، ترجمه: مرتضی گودرزی، تهران: پژوهشکده تاریخ اسلام.
اسدبین، زهرا،1390، فعالیت‌های نظامی، تجاری ساسانیان در خلیج ‌فارس، پایان‌نامه کارشناسی ارشد مطالعات خلیج ‌فارس، اهواز: دانشگاه شهید چمران اهواز.
-اله­یاری، فریدون، 1393، اعراب و راهبرد نظام ساسانی در بین‌النهرین و خلیج ‌فارس و جزیره‌العرب، تهران: امیرکبیر.
بروسیوس، ماریا، 1395، ایران باستان، چاپ سوم، ترجمه: عیسی عبدی، تهران: نشر ماهی.
 بیک­محمدی، حسن، 1377، مقدمه‌ای بر جغرافیای تاریخی ایران، اصفهان: انتشارات دانشگاه اصفهان.
 ----------------، 1387، مقدمه‌ای بر تاریخ علم جغرافیا، اصفهان: انتشارات دانشگاه اصفهان.
پاشازانوس، حمیدرضا، 1394، سیراف: تجارت دریایی ایران و چین در اواخر دوره ساسانی و اوایل دوره اسلامی، "پژوهش­های ایران‌شناسی"، سال پنجم، شماره 1: بهار و تابستان، صص 63-50.
پروکوپیوس، 1347، جنگ‌های ایران و روم، چاپ دوم، ترجمه: محمد سعیدی، تهران: بنگاه ترجمه و نشر کتاب
پیگولوفسکایا، نینا، 1372، اعراب حدود مرزهای روم شرقی و ایران در سده‌های چهارم-ششم میلادی، ترجمه: عنایت‌الله رضا، تهران: مؤسسه مطالعات و تحقیقات فرهنگی.
 -------------، 1387، شهرهای ایران در روزگار پارتیان و ساسانیان، چاپ سوم، ترجمه: عنایت‌الله رضا، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی.
دریایی، تورج، 1388، شهرستان‌های ایرانشهر، ترجمه: شهرام جلیلیان، تهران: نشر توس.
 ---------، 1392، ساسانیان، ترجمه: شهرناز اعتمادی، تهران: نشر توس.
دورانت، ویلیام جیمز، 1344، لذات فلسفه، ترجمه: عباس زریاب­خوئی، ]بی‌جا[: شرکت سهامی نشر اندیشه.
رضا، عنایت‌الله، 1374،  ایران و ترکان در روزگار ساسانیان، چاپ دوم، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی.
ساکی­مفرد، صفیه،1391، تاریخ تحولات سیاسی و اقتصادی کرانه‌های عربی خلیج‌ فارس در دوره اشکانیان و ساسانیان، پایان‌نامه کارشناسی ارشد مطالعات خلیج‌ فارس، اهواز: دانشگاه شهید چمران اهواز.
زرین‌کوب، عبدالحسین و روزبه زرین‌کوب، 1394، تاریخ ایران باستان(4): تاریخ سیاسی ساسانیان، چاپ دهم، تهران: سمت.
ساکی­مفرد، صفیه،1391، تاریخ تحولات سیاسی و اقتصادی کرانه‌های عربی خلیج‌ فارس در دوره اشکانیان و ساسانیان، پایان‌نامه کارشناسی ارشد مطالعات خلیج‌ فارس، اهواز: دانشگاه شهید چمران اهواز.
 سلیمان­زاده، علیرضا، 1396، برآیند اقتصاد هم‌جواری ساسانیان با خاقانات گوک ترک غربی در عهد خسرو اول، "پژوهش‌نامه اجتماعی و اقتصادی، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، دو فصل‌نامه علمی- ترویجی"، سال هشتم، ش: 1، صص. 94-71.
شفیعی، آرین، 1395، نتایج و تأثیرات رقابت‌های سیاسی- اقتصادی ایران و روم شرقی (بیزانس) در دریای سرخ، اقیانوس هند و خلیج ‌فارس در عصر ساسانی، پایان‌نامه کارشناسی ارشد مطالعات خلیج ‌فارس، اهواز: دانشگاه شهید چمران اهواز.
شکوئی، حسین، 1383،  فلسفه جغرافیا، چاپ دوازدهم، تهران: گیتاشناسی.
 شیپمان، کلاوس، 1384، مبانی تاریخ ساسانیان، ترجمه: کیکاووس جهانداری، تهران: نشر فروزان روز.
طبری، محمدبن­جریر، 1375، تاریخ طبری (تاریخ الرّسل و الملُوک)، جلد 2، چاپ پنجم، ترجمه: ابوالقاسم پاینده، تهران: اساطیر.
 عزتی، عزت‌الله، 1396، ژئوپلیتیک، چاپ دوازدهم، تهران: سمت.
فرانک، آیرین و دیوید براونستون، 1367، جاده ابریشم، ترجمه: محسن ثلاثی، تهران: انتشارات صداوسیما.
 فرنود، رضا، 1395،  اطلس تاریخی دوره ساسانی، تهران: نشر نی.
فیشر، ویلیام‌بین و دیگران، 1384، تاریخ ایران کمبریج، سرزمین ایران، جلد 1، ویراستار: ویلیام بین فیشر، ترجمه: مرتضی ثاقب­فر، تهران: جامی.
قاسم‌بگلو، مرتضی، 1385، سکه‌های سیراف، تهران: مؤسسه مطالعات تاریخ معاصر ایران.
کرتیس، جان، 1394، بین‌النهرین و ایران در دوران اشکانی و ساسانی (وازنش و باززایی در حدود 238 ق. م./ 642 میلادی)، چاپ سوم، ترجمه: زهرا باستی، تهران: سمت.
 کریستن سن، آرتور امانوئل، 1391، ایران در زمان ساسانیان، چاپ سوم، ترجمه: رشید یاسمی، تهران: نشر زرین.
 کیان­راد، حسین، 1385، جامعه و اقتصاد عصر ساسانی، تهران: نشر سخن..
 گوردن ایست، دابلیو، 1392، تاریخ در بستر جغرافیا، ترجمه: حسین حاتمی­نژاد و حمیدرضا پیغمبری، تهران: پژوهشکده تاریخ اسلام.
 لوکونین، ولادیمیر گریگورویچ، 1372، تمدن ایران ساسانی، چاپ سوم، ترجمه: عنایت‌الله رضا، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی.
ماکسمیوک، کاتارزینا، 1397، جغرافیای جنگ‌های ایران و روم، ترجمه: حسین طلائی، تهران: امیرکبیر.
مختاری‌هشی، حسین، 1397، تبیین مفهوم ژئواکونومی (اقتصاد ژئوپلیتیکی) و توصیه‌هایی برای ایران، "فصلنامه ژئوپلیتیک"، سال چهاردهم، ش: 2، صص. 82-56.
مرتضوی، خدایار و فریبا علی­کرمی، 1393، ژئواکونومی خاورمیانه و جهانی شدن اقتصاد، "مجله سیاست"، دوره چهل و چهارم، شماره: 31، صص. 686-665.
مرسل‌پور، محسن و مرضیه فدوی، 1396، بررسی جایگاه جاده‌ی ابریشم در دوره ساسانیان، "تاریخنامه خوارزمی"، سال پنجم، ش: 18، صص. 175-164.
 مشکور، محمدجواد، 1371، جغرافیای تاریخی ایران باستان، تهران: دنیای کتاب.
معتکف، فریده و امید اسفندیاری، 1386، مهم‌ترین مرکز تجارت مروارید بندر سیراف در زمان ساسانیان، "مجموعه مقالات کنگره بین‌المللی سیراف"، جلد دوم، به‌اهتمام: عبدالکریم مشایخی و غلامحسین نظامی، بوشهر: انتشارات بوشهر.
 مهرآفرین، رضا، 1397، شهرهای ساسانی، چاپ دوم، تهران: سمت.
نولدکه، تئودور، 1358، تاریخ ایرانیان و عرب‌ها در زمان ساسانیان، ترجمه: عباس زریاب­خویی، تهران: انجمن آثار ملی.
وثوقی، محمدباقر، 1384، تاریخ خلیج ‌فارس و ممالک همجوار، تهران: سمت.
 وینتر، انگلبرت و بئاته دیگناس، 1386، روم و ایران: دو قدرت جهانی در کشاکش و همزیستی، ترجمه: کیکاووس جهانداری، تهران: فروزان­روز.
 
لاتین:
Brosius, M., 2006, Peoples of the Ancient World: The Persians, Routledge.
Cowen, D. & Smith, N. 2009, “After Geopolitics? From the Geopolitical Social to Geoeconomics,” Antipode 1, 22–48.
Harper, P. O., 2006, In search of a cultural identity Monuments and Artifacts of the Sasanian Near East, 3rd to 7th Century A.D., Biblotheca Persica, America.
Huyse, Ph., 1999, "Shahpur, Ka'bai-yi Zardusht", Die dreisprachige Inschrift Shabuhr I. an. Der Ka'ba-I Zardusht, vol. 1, Corpus Inscriptionum, London.
Maksymiuk, K., 2015, Geography of Roman-Iranian wars. Military operations of Rome and Sasanian Iran, Siedlce.
Rezakhani, Kh. 2017, Reorienting the Sasanians East Iran in Late Antiquity, Edinburgh University Press.

  • Receive Date 08 December 2022
  • Revise Date 15 December 2022
  • Accept Date 15 March 2023