Foreign Relations History

Foreign Relations History

The competition of Royal Bank of Iran with Iranian moneychangers and merchants in Qajar era

Document Type : Scientific - research article

Author
Mozaffar Shahedi
Member of the faculty of the Institute for the Study of Contemporary Iranian History
Abstract
Prior to the establishment of the Royal Bank of Iran, almost all functions of this new institution as concerned credit and monetary aspects were being carried out by local money dealers and merchants. The entrance of the Royal Bank in the financial and economic arena of the State was in direct contradiction and conflict with the interests of merchants and money dealers considered financially and economically influential. Consequently, clash and hostile rivalries became inevitable particularly due to the reason that the new institution would not consent to anything less than full dominance over the financial and economic mainstreams. Local bankers from the other side had got involved in a survival struggle type of competition to avoid the inescapable economic bottlenecks created by the Royal Bank. Previously, Iranian money dealers were carrying out all monetary and credit transactions.
            On the threshold of the establishment of the Royal Bank of Iran, the internal background and circumstances leading to the establishment of banking institutions in Iran were going through their final steps inter alia through the attempt by some merchants and money dealers to seek and attract the concurrence of the Qajar incumbents for establishing an Iranian national bank. The above mentioned trend failed to continue through the establishment of the Royal Bank and its rival, the Loan-Bank. Consequently, the crushing competition of these banks stunted any opportunity of establishing an Iranian bank for Iranian economic and trade community for the years to come.
Keywords
Qajar
The Royal Bank of Iran
Loan-Bank
trade
merchants
money dealing
England
Russia
foreign relations
منابع و مآخذ
فارسی
آدمیت، فریدون (1360)، شورش بر امتیازنامه رژی، چ اول، تهران: پیام.
اتحادیه، منصوره (1377)، اینجا تهران است...، چ اول، تهران: نشر تاریخ ایران.
احتشام‌السلطنه، محمود (1366)، خاطرات احتشام‌السلطنه ج اول، به کوشش: محمدمهدی
موسوی، ، تهران: زوار.
اوضاع اقتصادی ایران در آغاز قرن بیستم: گزارش های هیئت هند بریتانیا اعزامیبه جنوب شرقی ایران (1904-1905م/1283-1284ش) (1376)، ج اول ترجمه: معصومه جمشیدی و دیگران، ، تهران: مؤسسۀ مطالعات تاریخ معاصرایران.
تاریخچه سی ساله بانک ملی ایران: 1307-1337 (1338)، چ اول، تهران: بانک ملی ایران.
تیموری، ابراهیم (1357)، عصربی‌خبری یا تاریخ امتیازات درایران، چاپ سوم، تهران: اقبال.
دانشپور، عبدالحسین (بی تا)، بانک شاهنشاهی و امتیاز، چ اول، بی جا: نامه مظفر.
سپهر، عبدالحسین (1368)، مرآت‌الوقایع مظفری و یادداشت‌های ملک‌المورخین، ج1، ج اول، به کوشش: عبدالحسین نوایی، ، تهران: زرین.
سعیدی سیرجانی، علی اکبر (1362)، وقایع اتفاقیه: مجموعه گزارش‌های خفیه‌نویسان انگلیس درولایات جنوبی ایران از 1291 تا 1322 ق، چ سوم، تهران: نوین.
فاتح، مصطفی(1310)، پول و بانکداری، چ اول، تهران: مطبعه روشنایی.
کاتوزیان، محمدعلی همایون (1366)،اقتصاد سیاسی ایران: از مشروطیت تا سقوط رضاشاه، ترجمه: محمد رضا نفیسی، چ اول، تهران: پاپیروس.
ماجدی، علی و حسن گلریز (1373)، پول و بانک از نظریه تا سیاست‌گذاری، چ ششم، تهران: بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران.
مارچنکو، م (1371)، سفری به ایران همزمان با انقلاب روسیه،ترجمه: م.ر. زین‌الدینی، چ اول، قم: مؤسسه الهادی.
متین دفتری، احمد (1370)، خاطرات یک نخست وزیر، چ اول،  به کوشش: باقرعاقلی، تهران: علمی.
محبوبی اردکانی، حسین (1357)، تاریخ مؤسسات تمدنی جدید درایران، ج2، چ اول، تهران: دانشگاه تهران.
محمدی، ولی‌الله (1350)، بانک و عملیات بانکی، چ اول، تهران: مؤسسۀ عالی حسابداری.
معاصر، حسن (1352)، تاریخ استقرارمشروطیت: مستخرجه از روی اسناد محرمانه وزارت خارجه انگلستان، ج2، چ اول، تهران: ابن‌سینا.
معتضد، خسرو (1366)، امین الضرب:تاریخ تجارت وسرمایه گذاری صنعتی درایران، چ اول، تهران: جانزاده.
ناطق، هما (1371)، بازرگانان در دادوستد با بانک شاهی و رژی تنباکو، چ اول، پاریس: خاوران.
اسنا د
مرکز اسناد و تاریخ دیپلماسی وزارت امورخارجه ج.ا.ایران .
انگلیسی
- Jonse , Geoffrey (1989), banking and Empire in Iran , Vol.1, First Published , London: Cambridge University.               
- Burrell, R. M, Research Editor: Robert. Jarman (1997), Iran Political   Diaries: 1881-1965), (14 Volume), London: Archive Edition.

  • Receive Date 15 March 2011
  • Revise Date 13 March 2019
  • Accept Date 14 April 2011