1
دانشآموخته کارشناسی ارشد تاریخ ایران باستان، دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه ارومیه، ارومیه- ایران
2
استادیار گروه جغرافیای بنیاد دایرهالمعارف اسلامی، تهران- ایران
10.22034/hfr.2026.238623
چکیده
روابط ایران ساسانی و گرجستان از سده سوم تا میانه سده ششم میلادی در بستری شکل گرفت که همزمان با گسترش اقتدار ساختاری دولت ساسانی، تحولات سیاسی و مذهبی گرجستان نیز روندی واگرایانه یافت. در این بازه تاریخی، تثبیت نفوذ دولت ساسانی در گرجستان، شکلگیری دودمان خسروی (281 م.)، مسیحی شدن گرجستان (337 م.) و رقابت ایران و روم زمینهای فراهم کرد که در آن همگرایی اداری و نظامی میان دو قدرت با واگرایی سیاسی دربار گرجستان همراه شد. پرسش اصلی نوشتار حاضر آن است که چگونه همگرایی ساختاری دولت ساسانی با گرجستان، همزمان با بروز واگرایی سیاسی در این سرزمین تداوم یافت؟ هدف اصلی جستار حاضر، تبیین سازوکارهای قدرت نرم دولت ساسانی و چرایی ناکامی آن در برابر تحولات سیاسی گرجستان است. این پژوهش با روش تاریخی و رویکرد توصیفی- تحلیلی بر پایه دادههای کتابخانهای و منابع روایی گرجی، ارمنی و رومی انجام شده است. یافتهها نشان میدهد که تداوم سختگیریهای مذهبی و همچنین رقابت ایران و روم سبب شد تا ساختارهای همگرا حفظ شود، اما همگرایی سیاسی پایدار نماند و به تعارضات آشکار در میانه سده پنجم میلادی منجر شد.
غلامی قازانکندی,احمد و علی بابایی درمنی,علی . (1404). همگرایی ساختاری و واگرایی سیاسی در روابط خارجی ایران ساسانی با گرجستان (531-240 میلادی). فصلنامه تاریخ روابط خارجی, 26(104), 3-20. doi: 10.22034/hfr.2026.238623
MLA
غلامی قازانکندی,احمد , و علی بابایی درمنی,علی . "همگرایی ساختاری و واگرایی سیاسی در روابط خارجی ایران ساسانی با گرجستان (531-240 میلادی)", فصلنامه تاریخ روابط خارجی, 26, 104, 1404, 3-20. doi: 10.22034/hfr.2026.238623
HARVARD
غلامی قازانکندی احمد, علی بابایی درمنی علی. (1404). 'همگرایی ساختاری و واگرایی سیاسی در روابط خارجی ایران ساسانی با گرجستان (531-240 میلادی)', فصلنامه تاریخ روابط خارجی, 26(104), pp. 3-20. doi: 10.22034/hfr.2026.238623
CHICAGO
احمد غلامی قازانکندی و علی علی بابایی درمنی, "همگرایی ساختاری و واگرایی سیاسی در روابط خارجی ایران ساسانی با گرجستان (531-240 میلادی)," فصلنامه تاریخ روابط خارجی, 26 104 (1404): 3-20, doi: 10.22034/hfr.2026.238623
VANCOUVER
غلامی قازانکندی احمد, علی بابایی درمنی علی. همگرایی ساختاری و واگرایی سیاسی در روابط خارجی ایران ساسانی با گرجستان (531-240 میلادی). فصلنامه تاریخ روابط خارجی, 1404; 26(104): 3-20. doi: 10.22034/hfr.2026.238623
