فصلنامه تاریخ روابط خارجی

فصلنامه تاریخ روابط خارجی

روابط ایران و عثمانی در نیمة دوم قرن هیجدهم (1193- 1188ق./ 1779- 1774م.)

نوع مقاله : مقاله علمی - پژوهشی

نویسندگان
1 کارشناس ارشد تاریخ ایران اسلامی دانشگاه خوارزمی
2 دانشجوی دکتری تاریخ ایران اسلامی دانشگاه خلیج فارس بوشهر
3 دانشجوی دکتری تاریخ ایران اسلامی دانشگاه خوارزمی تهران
چکیده
در این مقاله، روابط ایران و عثمانی در نیمة دوم قرن هیجدهم (1188- 1193ق./ 1779- 1774م.) بر اساس منابع عثمانی بررسی شده است. محور اصلی پژوهش، بررسی علل وقوع جنگ‌های ایران و عثمانی و اشغال بصره در دورة کریم‌خان زند است. باید اذعان کرد که رویکرد نویسندگان ترک در این پژوهش، همدلی با عثمانی‌ها در مقابله با کریم خان و دولت زندیه است و کوشیده‌اند تا تصویری جنگ‌طلبانه از کریم خان و دولت زندیه به دست دهند و او را مقصر جنگ و درگیری میان دو دولت ایران و عثمانی قلمداد کنند. حال آنکه بر پایه منابع عثمانی و ایرانی دورة زندیه، اقدامات دولت عثمانی و کارگزاران آنان در عراق، زمینه‌های اصلی مخاصمات دو دولت را فراهم آورد.
 
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Iran-Ottoman Relations in the Second half of the 18th Century (1774-1779 A.D)

نویسندگان English

Ahmad Borjlu 1
Mehdi Sangsefidi 2
Hadi Bayati 3
1 M.A in Islamic Iranian History, Kharazmi Univeristy
2 PhD student in Islamic Iranian History, Khalij Fars University of Bushehr
3 Ph.D. Student of Islamic History of Kharazmi University of Tehran
چکیده English

Drawing upon Ottoman historical sources the article seeks to study the Iran-Ottoman relations during the second half of the 18th century. As his main objective the author has sought to analyze the buildup to and the reasons for the Iran-Ottoman wars and the siege and occupation of Basra. It is not surprising, however, that the Turk authors have proven to be quite sympathetic to the Ottomans, and have taken a harshe stance on Karim Khan Zand; thus, a belligerent image of him and the Zand Government has been painted accusing him of the instigator of the conflict between Iran and the Ottomans. Whereas according to the Ottoman and Iranian sources of the Zand Period, the Ottomans’ deeds and the malevolent actions on the part of their agents in Iraq created the hostile atmosphere between the two sides.

کلیدواژه‌ها English

Iran
Ottomans
Karim Khan Zand
Relations
فارسی:
غفاری کاشانی، ابوالحسن، 1369، گلشن مراد، به اهتمام: غلامرضا طباطبایی مجد، تهران: نشر ارژنگ.
موسوی نامی اصفهانی، محمد صادق، 1363، تاریخ گیتی گشا، تهران: نشر اقبال.
 
لاتین:
Ateş, Abdurrahman, 2001, Afşarlı Nadir ŞahveDönemindeOsmanlı-İran
Mücadeleleri, BasılmamışDoktoratezi, S. D. Ü., Isparta.
Ateş, Abdurrahman, 2006, “Nadir ŞahAfşar’ınölümündenSonraİran’da
HakimiyetMücadeleleriveOsmanlıDevleti’nin İran Politikası”, A.K.Ü,
CevdetPaşa Ahmet, 1309, Tarih, İstanbul, C. Ii.
CevdetPaşa Ahmet, 1994, Tarih-I Cevdet, C. I ,SadeleştirenDündarGünday-
MüminÇevik, İstanbul.
çarşiliUzun, İsmail Hakkı, 1982, Osmanlı Tarihi Iv, Ankara.
SosyalBilimlerDergisi, C.Vii, S. 2, AFyonkarahisar, S. 55-59.
Başar, Fahameddin, 1997, Osmanlıeyalettevcihatı, 1717-1730, Ankara.
Baysun, M. Cavid, 1993, “Abdülhamit I”, İ.A., C.I, S. 73.
Bayur, Y. Hikmet, 1948, “Nadir Şahafşar’ınölümündenSonraOsmanlı
Devleti’niiran’ıistilayaKışkırtmakiçinyapılanİkiDeneme”, Belleten, C.
Xii, S. 46, Ankara, S. 409-411.
Cezar, Yavuz, 1986, OsmanlıMaliyesindeBunalımveDeğişimDönemi,
Xviii.Yy’dantanzimat’a Mali Tarih, İstanbul.
Fariba Zarınebaf-Shahr, 1991, Tebriz Under Ottoman Rule (1725-1730), The
Unıversıty Of Chıcago, BasılmamışDoktoratezi, Chicago.
Grohman, A., 1993, “Maskat”, İa, C.Vii, S. 348-351.
Halaçoğlu, Yusuf, 1991, “BağdatOsmanlıDönemi”, TürkiyEdiyanetVakfı
İslam Ansiklopedisi, C.Iv, İstanbul, S. 433-437.
Halaçoğlu, Yusuf, 1992, “OsmanlılarDöneminde Basra”, TürkiyeDiyanet
Vakfı İslam Ansiklopedisi, C.V, İstanbul, S. 112-113.
Hartmann, R., 1993, “Basra”, İ.A., C.Ii, İstanbul, S. 322
İlgürel, Mücteba, 1993, DoğuştanGünümüzeBüyük İslam Tarihi, C. Xi,
İstanbul.
Kalantari, Yahya, 1976, Feth Ali ŞahZamanındaOsmanlı-İran
Münasebetleri, BasılmamışDoktoratezi, İstanbul.
Aateş / Xviii. Yy.’InikinciYarısındaOsmanlı-İran İlişkileri
(1774-1779),81.
Köse, Osman, 1997, 1774 KüçükKaynarcaAndlaşması, Oluşumu- Tahlili-
Tatbiki, BasılmamışDoktoratezi, Samsun.
Lockhart, Laurence, 1976, Nadir Shah, Lahore.
Marufoğlu, Sinan, 1998, OsmanlıDönemindeKuzeyirak (1831-1914),
İstanbul.
Doğan Mehmet, Büyük Türkçe Sözlük.2001.Vadi Yayinlari.
Muhammed Kazım.(Vezir-I Merv), (1374) Alem-Ârâ-Yınadiri, C.Iii, Yay. M.
Emin Riyahi, Tahran.
Nuripaşa Mustafa, 1992, Netayicül-Vukuat, C.Iii-Iv, Sadeleştiren Neşet
Çağatay, Ankara.
Şabani Riza, 2003, “Efşariyevezendiyeilişkileri”, Çev.Hicabı Kırlangıç,
Tarihten Günümüzetürk-İran İlişkileri Sempozyumu Bildirileri, (Konya 16-
17 Aralık 2002), Ankara, S. 86.
Sabit, 1292, Bağdat’takölemen Hükümeti’nin Teşekkülü İle İnkırazına Dair
Risale, İstanbul.
Saricaoğlu, Fikret. (2001) Kendi Kaleminden Birpadişahın Portresi Sultan I.
Abdülhamit (1774-1789), İstanbul.
Sümer, Faruk, 1988, “Ağa Muhammed Şah”, Türkiye Diyanet Vakfı İslam
Ansiklopedisi, C. I, İstanbul, S. 455.
Şem’dani-Zade Süleyman Efendi.(1976) Mür’it Tevarih, Yay. M. Müniraktepe,
İstanbul.