روابط ایران و عثمانی در نیمة دوم قرن هیجدهم (1193- 1188ق./ 1779- 1774م.)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناس ارشد تاریخ ایران اسلامی دانشگاه خوارزمی

2 دانشجوی دکتری تاریخ ایران اسلامی دانشگاه خلیج فارس بوشهر

3 دانشجوی دکتری تاریخ ایران اسلامی دانشگاه خوارزمی تهران

چکیده

در این مقاله، روابط ایران و عثمانی در نیمة دوم قرن هیجدهم (1188- 1193ق./ 1779- 1774م.) بر اساس منابع عثمانی بررسی شده است. محور اصلی پژوهش، بررسی علل وقوع جنگ‌های ایران و عثمانی و اشغال بصره در دورة کریم‌خان زند است. باید اذعان کرد که رویکرد نویسندگان ترک در این پژوهش، همدلی با عثمانی‌ها در مقابله با کریم خان و دولت زندیه است و کوشیده‌اند تا تصویری جنگ‌طلبانه از کریم خان و دولت زندیه به دست دهند و او را مقصر جنگ و درگیری میان دو دولت ایران و عثمانی قلمداد کنند. حال آنکه بر پایه منابع عثمانی و ایرانی دورة زندیه، اقدامات دولت عثمانی و کارگزاران آنان در عراق، زمینه‌های اصلی مخاصمات دو دولت را فراهم آورد.
 

کلیدواژه‌ها


فارسی:

غفاری کاشانی، ابوالحسن، 1369، گلشن مراد، به اهتمام: غلامرضا طباطبایی مجد، تهران: نشر ارژنگ.

موسوی نامی اصفهانی، محمد صادق، 1363، تاریخ گیتی گشا، تهران: نشر اقبال.

 

لاتین:

Ateş, Abdurrahman, 2001, Afşarlı Nadir ŞahveDönemindeOsmanlı-İran

Mücadeleleri, BasılmamışDoktoratezi, S. D. Ü., Isparta.

Ateş, Abdurrahman, 2006, “Nadir ŞahAfşar’ınölümündenSonraİran’da

HakimiyetMücadeleleriveOsmanlıDevleti’nin İran Politikası”, A.K.Ü,

CevdetPaşa Ahmet, 1309, Tarih, İstanbul, C. Ii.

CevdetPaşa Ahmet, 1994, Tarih-I Cevdet, C. I ,SadeleştirenDündarGünday-

MüminÇevik, İstanbul.

çarşiliUzun, İsmail Hakkı, 1982, Osmanlı Tarihi Iv, Ankara.

SosyalBilimlerDergisi, C.Vii, S. 2, AFyonkarahisar, S. 55-59.

Başar, Fahameddin, 1997, Osmanlıeyalettevcihatı, 1717-1730, Ankara.

Baysun, M. Cavid, 1993, “Abdülhamit I”, İ.A., C.I, S. 73.

Bayur, Y. Hikmet, 1948, “Nadir Şahafşar’ınölümündenSonraOsmanlı

Devleti’niiran’ıistilayaKışkırtmakiçinyapılanİkiDeneme”, Belleten, C.

Xii, S. 46, Ankara, S. 409-411.

Cezar, Yavuz, 1986, OsmanlıMaliyesindeBunalımveDeğişimDönemi,

Xviii.Yy’dantanzimat’a Mali Tarih, İstanbul.

Fariba Zarınebaf-Shahr, 1991, Tebriz Under Ottoman Rule (1725-1730), The

Unıversıty Of Chıcago, BasılmamışDoktoratezi, Chicago.

Grohman, A., 1993, “Maskat”, İa, C.Vii, S. 348-351.

Halaçoğlu, Yusuf, 1991, “BağdatOsmanlıDönemi”, TürkiyEdiyanetVakfı

İslam Ansiklopedisi, C.Iv, İstanbul, S. 433-437.

Halaçoğlu, Yusuf, 1992, “OsmanlılarDöneminde Basra”, TürkiyeDiyanet

Vakfı İslam Ansiklopedisi, C.V, İstanbul, S. 112-113.

Hartmann, R., 1993, “Basra”, İ.A., C.Ii, İstanbul, S. 322

İlgürel, Mücteba, 1993, DoğuştanGünümüzeBüyük İslam Tarihi, C. Xi,

İstanbul.

Kalantari, Yahya, 1976, Feth Ali ŞahZamanındaOsmanlı-İran

Münasebetleri, BasılmamışDoktoratezi, İstanbul.

Aateş / Xviii. Yy.’InikinciYarısındaOsmanlı-İran İlişkileri

(1774-1779),81.

Köse, Osman, 1997, 1774 KüçükKaynarcaAndlaşması, Oluşumu- Tahlili-

Tatbiki, BasılmamışDoktoratezi, Samsun.

Lockhart, Laurence, 1976, Nadir Shah, Lahore.

Marufoğlu, Sinan, 1998, OsmanlıDönemindeKuzeyirak (1831-1914),

İstanbul.

Doğan Mehmet, Büyük Türkçe Sözlük.2001.Vadi Yayinlari.

Muhammed Kazım.(Vezir-I Merv), (1374) Alem-Ârâ-Yınadiri, C.Iii, Yay. M.

Emin Riyahi, Tahran.

Nuripaşa Mustafa, 1992, Netayicül-Vukuat, C.Iii-Iv, Sadeleştiren Neşet

Çağatay, Ankara.

Şabani Riza, 2003, “Efşariyevezendiyeilişkileri”, Çev.Hicabı Kırlangıç,

Tarihten Günümüzetürk-İran İlişkileri Sempozyumu Bildirileri, (Konya 16-

17 Aralık 2002), Ankara, S. 86.

Sabit, 1292, Bağdat’takölemen Hükümeti’nin Teşekkülü İle İnkırazına Dair

Risale, İstanbul.

Saricaoğlu, Fikret. (2001) Kendi Kaleminden Birpadişahın Portresi Sultan I.

Abdülhamit (1774-1789), İstanbul.

Sümer, Faruk, 1988, “Ağa Muhammed Şah”, Türkiye Diyanet Vakfı İslam

Ansiklopedisi, C. I, İstanbul, S. 455.

Şem’dani-Zade Süleyman Efendi.(1976) Mür’it Tevarih, Yay. M. Müniraktepe,

İstanbul.