فصلنامه تاریخ روابط خارجی

فصلنامه تاریخ روابط خارجی

نقش سیاسی ـ نظامی ایلات و طوایف کرمانشاهان در روابط ایران و عثمانی از دورة شاه طهماسب دوم صفوی تا پایان دورة کریم خان زند

نوع مقاله : مقاله علمی - پژوهشی

نویسندگان
1 عضو هیأت علمی گروه تاریخ دانشگاه پیام نور
2 کارشناس ارشد تاریخ ایران اسلامی دانشگاه خوارزمی تهران
چکیده
روابط ایران و عثمانی در سال‌های 1193-1142ق. روند پر فراز و نشیبی داشت. در این سال‌ها، که با دورة قدرت نادر شاه افشار آغاز می‌شود و با مرگ کریم خان زند پایان می‌پذیرد، روابط دو کشور، بیشتر در جنگ و درگیری گذشت؛ گرچه گاه همچون سال‌های بعد از مرگ نادرشاه تا قدرت گرفتن کریم خان زند با آرامش نسبی همراه بود. ایلات و طوایف کرمانشاهان نیز، به عنوان همسایگان کشور عثمانی و مرزبانان ایران، همواره به نفع حاکمان افشاریه و زندیه وارد جنگ می‌شدند. ایلات و طوایف کرمانشاهان از نظر سیاسی و نظامی در روابط ایران و عثمانی چگونه ایفای نقش می‌کردند؟ ایلات و طوایف کرمانشاهان در زمان جنگ در میان نیروهای ایرانی با دشمن عثمانی می­جنگیدند و نخبگان آنها در زمان صلح به عنوان سفیر از سوی دربار ایران به عثمانی گسیل می‌شدند و در حل مناقشات فی مابین کوشش می‌کردند. روش این پژوهش توصیفی ـ تحلیلی است و با استفاده از منابع دست اول کتابخانه­ای و مقالات صورت گرفته است.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Military-Political Role of Tribes and Clans of Kermanshah in Iran-Ottoman Relations: from Tahmasp II to the end of Karimkhan the Zand

نویسندگان English

Nahid Keshtmand 1
Fariborz Veisi Ghalegelineh 2
1 Member of the faculty member of the Department of History of Payame Noor University
2 Master of Science in History of Islamic Iran, University of Kharazmi, Tehran
چکیده English

Iran-Ottoman Relations in the years 1142-1193 (A.H) had many ups and downs. Nader Shah’s ascent to power marks the beginning of this period and Karim Khan’s demise is the final act in this drama. Though during this period the relations were mostly hostile, a period of relative calm existed after the death of Nader Shah until Karim Khan’s ascent to throne. Local clans and tribe of Kermanshah always fought for Afshar and Zand rulers against the Ottomans. How did Kermanshah local clans and tribes play their political and military role in Iran-Ottoman Relations? In wartime, they fought alongside the Iranian forces against the Ottoman foe and their elite served as envoys to the Ottoman court in times of peace and strived to settle mutual conflicts. The research uses descriptive-analytical method and draws upon primary library sources and articles.

کلیدواژه‌ها English

Iran-Ottoman Relations
Clans and Tribes of Kermanshah
Safavids
Afsharids
Zand
استرآبادی، میرزا مهدی خان، 1368، تاریخ جهانگشای نادری، تهران: دنیای کتاب.
_________________، 1387، درّه  نادره، چاپ چهارم، به اهتمام: سید جعفر شهیدی، تهران: شرکت انتشارات علمی و فرهنگی.
]بی نا[، 1376، حدیث نادرشاهی، با تصحیح، تحشیه و تعلیقات: رضا شعبانی، تهران: مؤسسه انتشارات بعثت.
1364، اسناد و مکاتبات تاریخی ایران "دوره افشاریه"، به کوشش: محمد رضا نصیری، گیلان: جهاد دانشگاهی دانشگاه گیلان.
آکس وورثی، مایکل، 1388، شمشیر ایران نادرشاه، ترجمه: محمد حسین آریا، تهران: اساطیر.
آرونوا، م. ر. و ک. ز. اشرافیان، 1352، دولت نادرشاه افشار،چ 2، ترجمه: حمید امین، تهران: شبگیر.
اوتر، ژان، 1363،سفرنامه، ترجمه: علی اقبالی، ]بی جا[: جاویدان.
برن، رهر، 1349، نظام ایالات در دورة صفویه، ترجمه: کیکاوس جهانداری، تهران: بنگاه ترجمه و نشرکتاب.
پری، .ر. جان، 1368، کریم خان زند،چ 2، ترجمه: علی محمدساکی، تهران: نشرنو.
حزین لاهیچی، محمد علی، 1375، تاریخ و سفرنامة حزین، بهتصحیح: علی دوانی، تهران: مرکز اسناد انقلاب اسلامی.
دوکلوستر، ا.، 1346، تاریخ نادر شاه: ترجمه: محمدباقر امیرخانی، تبریز: کتابفروشی سروش.
رجایی، غلامعلی، 1386، ایران و کریم خان زند، تهران: نیکتاب.
سایکس، سرپرسی، 1389، تاریخ ایران، ترجمه: محمدتقی فخرداعی گیلانی، تهران: نگاه.
سردادور، ابوتراب، 135، تاریخ نظامی و سیاسی دوران نادرشاه افشار، تهران: چاپخانه ارتش شاهنشاهی.
سلطانی، محمدعلی، 1373، جغرافیای تاریخی و تاریخ مفصل کرمانشاهان، ج 3، با مقدمه: عبدالحسین نوایی، تهران: نشر سها.
شعبانی، رضا، 1378، مختصر تاریخ ایران در دورة افشاریه و زندیه، تهران: سخن.
_______، 1369، تاریخ اجتماعی ایران در عصر فشاریه، چاپ دوم، ج.1، تهران: نوین.
غفاری کاشانی، ابوالحسن، 1369، گلشن مراد، به اهتمام: غلامرضا طباطبایی مجد، تهران: زرین.
قدوسی، محمد حسین، 1339، نادرنامه، خراسان: انجمن آثار ملی خراسان.
گلستانه، ابوالحسن بن محمدامین، 1356، مجمل التواریخ، ذیل زین العابدین کوهمره، چاپ سوم، به اهتمام: مدرس رضوی، تهران: دانشگاه تهران.
محمدی کلهر، آیت، 1382، سیری در تاریخ سیاسی کُرد و کُردهای قم، قم: پرسمان.
مدرسی چهاردهی، مرتضی، 1348، "بغداد و بصره در قلمرو شهریار زند"، بررسی­های تاریخی، خرداد تا شهریور، شماره 21- 20.
مروی، محمدکاظم وزیر مرو، 1374، عالم آرای نادری، چاپ سوم،ج 3 و 1، به تصحیح: محمدامین ریاحی، تهران: علمی.
مستوفی، محمد محسن، 1375، زبدة التواریخ، به کوشش: بهروز گودرزی، تهران: دانشگاه تهران.
مینورسکی و دیگران، 1381، ایران در زمان نادرشاه، ترجمه: رشید یاسمی، گردآورنده: علی اصغر عبداللهی، تهران: دنیای کتاب.
ورهرام، غلامرضا، 1385، تاریخ سیاسی و اجتماعی ایران در عصر زند، تهران: معین.
ویسی قلعه گلینه، فریبرز و آرش قنبری، 1392، "نقش کرمانشاهان در تحولات سیاسی و نظامی دورة نادرشاه"، تاریخنامه خوارزمی، سال اول، زمستان، شماره دوم.
هنوی، جونس، 1365، زندگی نادر شاه، چاپ دوم، ترجمه: اسماعیل دولتشاهی، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی.