فصلنامه تاریخ روابط خارجی

فصلنامه تاریخ روابط خارجی

بررسی روابط تجاری ایران و گورکانیان هند در دورة شاه عباس دوم صفوی (1077- 1052 ق.)

نوع مقاله : مقاله علمی - پژوهشی

نویسندگان
1 استاد گروه تاریخ دانشگاه اصفهان
2 دانشجوی دکتری تاریخ ایران اسلامی دانشگاه اصفهان
چکیده
همزمان با گسترش روابط سیاسی میان ایران و گورکانیان هند، روابط تجاری نیز آغاز شد. روابط در آغاز محدود بود و شاه عباس از حضور بازرگانان هندی در ایران جلوگیری می‌کرد. بنابراین، حجم مبادلة کالا بین دو کشور بسیار ناچیز بود، اما بعد از مرگ شاه عباس اول، روابط تجاری با وجود اختلافات مرزی میان دو دولت گسترش یافت، چندان که گورکانیان هند به یکی از بزرگترین شرکای تجاری ایران در دورة صفویه تبدیل شدند. با حضور بازرگانان و عناصر فعال دو کشور در بنادر، شهرها و مراکز تجاری یکدیگر، روند تجارت میان ایران و گورکانیان هند در دورة شاه عباس دوم نسبت به دوره‌های قبل رو به افزایش و توسعه نهاد. با توجه به جایگاه مهم تجار هندی در اقتصاد ایران در زمان شاه عباس دوم، بررسی روند روابط تجاری دو کشور در این دوره، اهمیت خاصی دارد. اما روابط سیاسی تا چه حد بر روابط تجاری ایران و هند عصر شاه عباس دوم مؤثر بود؟ در این مقاله کوشش شده است روابط تجاری ایران و هند در زمان شاه عباس دوم مورد بررسی قرار گرفته و میزان و نوع اجناس و کالاهای مبادله شده، مسیرهای بازرگانی و تأثیر روابط سیاسی بر تجارت دو کشور تشریح شود.
 
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Trade Relations between Iran and Mughals during the Reign of Shah Abbas II (1052-1077 A.H/1642-1666 A.D.)

نویسندگان English

Ali Akbar Kajbaf 1
mohsen Shane’ei 2
1 Professor of History at Isfahan University
2 PhD Student of Islamic History
چکیده English

 
Along with the development of political relations between Iran and the Mughals of India, trade relations started off with difficulty as Shah Abbas prevented the presence of Indian merchants in Iran, therefore, the amount of goods traded between the two countries was insignificant. However, in spite of border disputes after the demise of Shah Abbas trade expanded to the extent that Indian Mughals became one of the largest trade partners of Safavid Iran. As Merchants and active agents of the two countries found a firm foothold in ports, cities, and trade centers of the other country, Iran-India trade developed considerably under Shah Abbas II compared to the previous periods. In regard to the prominent role of Indian merchants in Iranian economy under Shah Abbas II, an analysis of trade relations between the two countries become all the more important. The question remains as to what the implications of political relations were for Iran-India trade during Shah Abbas II. The author has sought to study Iran-India trade relations during the reign of Shah Abbas II and analyze the amount and type of traded commodities and goods and trade routes, and also has tried to assess the impact of political relations on trade between the two countries.
 

کلیدواژه‌ها English

Iran
Safavid
Shah Abbas II
Mughals of India
Trade Relations
الاسلام، ریاض، 1373، تاریخ روابط ایران و هند (دوره صفویه و افشاریه)، ترجمه: محمد باقر آرام و عباسقلی غفاری فرد، تهران: امیر کبیر.
اسمیت، یان و موسی بیگ، 1356، اولین سفرای ایران و هلند؛ موسی بیگ و یان اسمیت، ترجمه: ویلم فلور به کوشش: داریوش مجلسی و حسین ابوترابیان، تهران: کتابخانه طهوری.
باستانی پاریزی، محمد ابراهیم، 1357، سیاست و اقتصاد عصر صفوی، تهران: صفی علیشاه.
برازش، امیرحسین، 1392، روابط سیاسی- دیپلماتیک ایران و جهان در عهد صفویه، تهران: امیرکبیر.
پژوهش گران کمبریج، 1389، تاریخ ایران دوره صفویان (دانشگاه کمبریج)، ترجمه: یعقوب آژند، تهران: جامی.
تاورنیه، ژان باپتیست، 1363، سفرنامه تاورنیه، ترجمه: حمید ارباب شیرانی، تهران: نیلوفر.
روملو، حسن بیگ، 1384، احسن التواریخ، ج 2، به تصحیح: عبدالحسین نوایی، تهران: اساطیر.
سیوری و دیگران، 1380، صفویان، ترجمه: یعقوب آژند، تهران: مولی.
سیوری، راجر، 1387، ایران عصر صفوی، ترجمه: کامبیز عزیزی، تهران: مرکز.
شاردن، ژان، 1350، سیاحتنامه شاردن، جلد هفتم، ترجمه: محمد عباسی، تهران: امیر کبیر.
_______، 1372، سفرنامه شاردن، جلد چهارم، ترجمه: اقبال یغمایی، تهران: توس.
شهریار نقوی، حیدر، 1351، "نمایندگان سیاسی ایران و هند در عصر صفوی"، مجله بررسی‌های تاریخی، سال 7، ش 6، آبان.
صفاکیش، حمیدرضا، 1390، صفویان در گذرگاه تاریخ، تهران: سخن.
فلسفی، نصرالله، 1342، چند مقاله تاریخی ادبی، تهران: دانشگاه تهران.
فوران، جان، 1383، مقاومت شکننده: تاریخ تحولات اجتماعی ایران از صفویه تا سال‌های پس از انقلاب اسلامی، ترجمه: احمد تدین، تهران: رسا.
لاکهارت، لارنس، 1368، انقراض سلسله صفویه، ترجمه: مصطفی قلی عماد، تهران: مروارید.
لسترنج، گی، 1364، جغرافیای تاریخی سرزمین‌های خلافت شرقی، ترجمه: محمود عرفان، تهران: علمی و فرهنگی.
نوایی، عبدالحسین، 1383، روابط سیاسی و اقتصادی ایران در دوره صفویه، تهران: سمت.
وحید قزوینی، محمد طاهر، 1329، عباسنامه، به تصحیح: ابرهیم دهگان، اراک: کتابفروشی داودی.
________________، 1383، تاریخ جهان آرای عباسی، به تصحیح: سیّد سعید میرمحمدصادق، تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.
ویلسون، سر آرنولد، 1366، خلیج فارس، ترجمه: محمد سعیدی، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی.