فصلنامه تاریخ روابط خارجی

فصلنامه تاریخ روابط خارجی

پیدا و پنهان روابط تاریخی ایران و مالزی (از ابتدا تا انقلاب 1357ش.)

نوع مقاله : مقاله علمی - پژوهشی

نویسنده
کارشناس اسناد و پژوهش مرکز اسناد و تاریخ دیپلماسی وزارت امور خارجه
چکیده
مقاله حاضر، روابط تاریخی ایران و مالزی را در ابعاد مختلف سیاسی، فرهنگی و تجاری بررسی می­نماید. برای تحکیم روابط در زمان حاضر و داشتن افقی روشن از آینده، شناخت گذشته ضروری به‌نظر می­رسد. با وجود پیشینه تاریخی طولانی، روابط ایران و مالزی هنوز در حوزه پژوهشی ناشناخته مانده است و بررسی‌ها نشان می­دهد مناسبات تاریخی، بیانگر نقاط قوت و اشتراکاتی است که ظرفیت زیادی برای تقویت روابط فراهم می‌نماید. در باره روابط دو کشور (به‌ویژه در دوره معاصر) تاکنون تحقیق جامعی انجام نگرفته و منابع اندکی در این زمینه وجود دارد. این مقاله به‌دنبال واکاوی روابط ایران و مالزی در دوره پهلوی دوم است اما ضرورت دارد پیشینه مناسبات فرهنگی و تجاری که پیش از روابط سیاسی با دنیای مالائی شکل گرفته بود نیز مورد توجه قرار گیرد. با توجه به جایگاه مالزی در سیاست خارجی ایران، حضور گسترده جامعه ایرانی در مالزی در دو دهه اخیر و همکاری‌های نزدیک سیاسی در موضوعات مختلف، ضرورت توجه به مناسبات تاریخی را بیشتر نمایان می­کند.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

The Known and Unknown Aspects of Irano - Malasian Historical Relations (Since the beginning up to the 1979 revolution)

نویسنده English

Mohammad Chegini
Documents and Research Expert at the Center for Documents and the History of Diplomacy
چکیده English

The present paper examines the historical relations between Iran and Malaysia on the various political, cultural and trade dimensions. To strengthen relations in the present time and to have a clear horizon on the future, understanding the past seems urgent. With a long historical precedent, the Iran/Malaysia relations are yet unknown in the research area, and the examinations show that the historical ties are indicative of points of weakness and strength which provide a vast capacity for strengthening the relations. About the historical relations of the two countries (especially in contemporary history), so far there has been conducted no comprehensive research, and there is scant sources in this regard. This paper tries to probe the Iran/Malaysia relations during the 2nd Pahlavi era, but it is necessary that we also study the cultural and trade ties before the political relations took shape with the Malay world. Given the status of Malaysia in Iran’s foreign policy , the strong presence of Iranian society in Malaysia in the last two decades as well as close political cooperation in various issues make the necessity of paying attention to the historical ties more visible.

کلیدواژه‌ها English

Iran
Malaysia
historical Relations
Malay
Islamic Revolution
منابع و مآخذ
اسناد:
اداره حفظ و نگهداری اسناد وزارت امور خارجه، 14-48-8- 1335.50ش.
-------------------------------------، 103-48-8- 1335.50ش.
-------------------------------------، 121-48-8- 1335.50ش.
-------------------------------------، 96-48-66- 1335.50ش.
-------------------------------------، 1335.50-77-48-8 ش.
-------------------------------------، 1342-33-3.4-9 ش.
-------------------------------------، 1342-33-3.4-5 ش.
-------------------------------------، 1342-33-3.4-11 ش.
-------------------------------------، 53-61-42- 1342.43ش.
-------------------------------------، 20-61-42- 1342.43ش.
-------------------------------------، 42-61-42- 1342.43ش.
-----------------------------------، 1342-33-24.3-76 ش.
-----------------------------------، 1342-33-24.3-10 ش.
-----------------------------------، 1344.46-4-15-193 ش.
-----------------------------------، 85-2.4-32- 1346ش.
-----------------------------------، 1348.49-9-41-2 ش.
-----------------------------------، 1349.50-13-67-5ش.
-----------------------------------، 1349-10-47-6ش.
-----------------------------------، 53-88-15- 1351.52ش.
-----------------------------------، 1351.53-17-102-137 ش.
-----------------------------------، 1351.55-6-40-23 ش.
-----------------------------------، 17-209-28- 1356.58ش.
----------------------------------- 1359.61-7-2-41 ش.
-----------------------------------، 1359.61-7-2-41ش.
-----------------------------------، 1359-61-2-410.7-35ش.
-----------------------------------، 35-410.7-2-61-1359ش.
-----------------------------------، 5-120.7- 1- 1361ش.
-----------------------------------، 1349.5-13-61-14 ش.
 
کتا‌ب‌ها:
ابن‌بطوطه، محمد بن عبدالله، 1370، سفرنامه، ترجمه: محمدعلی موحد، تهران: آگاه.
اطلاعات، روزنامه، سال‌های 1350-1336ش.
جنیدی، محمد، 1371ق.، «الاستعمار بریطانی فی الملایو»، الرساله، العدد 988، صص 634-633.
خوش‌هیکل‌آزاد، محمد، 1382، «سابقه تاریخی ایرانیان با منطقه جنوب شرق آسیا»، تاریخ روابط خارجی، ش 17، صص 45-25.
دان، راس‌ئی، 1382، تاریخ تمدن و فرهنگ جهان، ترجمه: عبدالحسین آذرنگ، تهران: طرح نو.
روابط دولت شاهنشاهی ایران با دول حوزه مسئولیت اداره هفتم سیاسی، 1355، تهران: اداره انتشار مدارک وزارت امور خارجه.
ربانی، محمدعلی، 1397، «عرفان، پل مشترک فرهنگی ایران و آسیای جنوب شرقی»، مطالعات روابط فرهنگی بین‌الملل، سال 4، ش 6، صص 38-23.
ساکت، محمدحسین، 1348، «کنفرانس اسلامی در کوالالامپور»، نشریه وحید، ش 68، صص 715 – 707.
سلجوق، عفان، 1354، «نفوذ ادبیات فارسی در مالزی»، مجله هنر و  مردم، ش 155، صص 20-17.
شریبه ، محمد، 1337ق.، «الملایو والاسلام»، الازهر، العدد 7، صص 617-610.
ظفراقبال، محمد ، 1384، «تأثیر فرهنگ ایرانی- اسلامی بر جنوب شرق آسیا»، چشم‌انداز ارتباطات فرهنگی، شماره 21، صص 20-18.
عبدالرئوف، محمد،  1385ق.، «الاسلام فی الملایو»، الوعی الاسلامی، العدد 1، ص 84.
علم، اسدالله، 1390، یادداشت­های علم، ویرایش: علی‌نقی عالیخانی، تهران: کتابسرا.
گاهنامه 50 سال شاهنشاهی پهلوی، 2536، ج2، تهران: نشر کتابخانه پهلوی.
گزارش سالیانه وزارت امور خارجه، 1356-1346، مجله روابط خارجی، اداره انتشارات و مدارک وزارت امور خارجه.
مارچینکوفسکی ، محمداسماعیل، 1384، «ارتباط ایرانیان با سیامی‌ها»، ترجمه: علی‌اصغر جنت‌پور، تاریخ روابط خارجی، ش 22، صص 32-9.
محلوجی، علی‌اکبر، 1346، «گفتگو با رئیس هیئت بازاریاب اعزامی به کشورهای جنوب شرقی آسیا»، نامه اتاق بازرگانی، ش 156، صص 318-310.
نیّرنوری، حمید، 1345، نقش ایران در تمدن جهان، تهران: شرکت ملی نفت.
هاشمی‌نیک، عبدالعظیم، 1369، «سوابق آشنایی مسلمانان با سرزمین و مردم ملایو»، سیاست خارجی، ش 13 و 14، صص 174-147.
یحیایی، داود، 1387، «بازرگانی دریایی سیراف در سده‌های نخستین اسلامی»، نشریه تاریخ و تمدن اسلامی، بهار و تابستان 1387، ش 7، صص 112-89.
 
لاتین:
Brown, Colin, 2003, A Short History of Indonesia, Australia: Allen & Unwin.
Cribb, Robert. Malaysia History: January1999, “www. researchgate.net/ publication /43483103”.
Daneshgar, Majid, 2014, “The Study of Persian Shi'ism in the Malay- Indonesian World”, Journal of Shi'a Islamic Studies, Volume 7, Number 2, pp 191-230.
Faisal Muhammad, Ahmad, 2008, The Struggle for Recognition in Foreign Policy, Malaysia under Mahathir 1981-2003, A Thesis Submitted for the degree of Doctor of Philosophy in International Relations: London School of Economics and Political Science.
Godinho, Vittorio Magalhães, 2013, “Portugal and Asia in 16th Century”: East&West- China- Portugal Five Hundred Years- Institute of Advanced Studies.pp 75-123.
Guillot, Claude, 2020, “Persian and the Malaya World, Commercial and Intellectual Exchanges”, Studia Islamika, Vol. 27, no. 3, pp 405-443.
Idris, Asmady & Remali Yusoff, 2015, “Malaysia’s Contemporary Political and Economic Relations with Iran”, International Relations and Diplomacy, Vol. 3, No. 2, pp 123-133.
Mat Yazid, Mohd. Noor, 2013, “Malaysia-Indonesia Relations before and after 1965: Impact on Bilateral and Regional Stability”, Journal of Politics and Law, vol.6. No. 4, pp 2-19.
Nair, Shanti, 1997, Islam in Malaysian Foreign Policy, London: Routledge.
Rodrigues, Francisco, 1944, The Suma Oriental of Tome Pires, New Delhi: ‎Asian Educational Serives.
Soltaninejad, Mohammad, 2017, “Iran and Southeast Asian Countries Relations (2002 – 2013)”, Foreign Relation, Volume 7, Number 3 (27).
Wahyu Wicaksana, Gede, “Islam and Sukarno’s Foreign Policy”, with reference to Indonesia - Pakistan Relations 1960-1965, 2013, International  Journal of Indonesian Studies, Vol 1.

فایل‌های تکمیلی/اضافی

  • تاریخ دریافت 07 اسفند 1400
  • تاریخ بازنگری 25 بهمن 1401
  • تاریخ پذیرش 10 خرداد 1401