فصلنامه تاریخ روابط خارجی

فصلنامه تاریخ روابط خارجی

روابط ایران و روسیه در دوره صفویه طی سال‌های 1100-1080ق.

نوع مقاله : مقاله علمی - پژوهشی

نویسنده
دانشجوی دکتری تاریخ مطالعات ایران اسلامی- دانشگاه تبریز
چکیده
 بنا بر نشانه‌های گوناگون، در تاریخ ایران عصر صفوی سال‌های 1100 1080ق. متفاوت می‌نماید. یکی از آن نشانه‌ها، اتخاذ سیاست خارجی منطقی و دوراندیشانه از سوی دولت وقت است. از آن جمله، گسترش مناسبات سیاسی و اقتصادی با روسیه، به عنوان بخشی از مرحلة تنش‌زدایی با همسایگان شمالی و غربی. این رویکرد، به موازنه در روابط اقتصادی با قدرت‌های دیگر یاری رساند و موجب رونق اقتصادی ایران نیز گردید. رویکرد دولت ایران در این دوره، در روابط خارجی خردمندانه بود و از این رو در برابر اصرار روس‌ها برای اتحاد با آنها در حمله به عثمانی ایستادگی کرد؛ زیرا برای خود، روسیة قوی را بسیار خطرناکتر از عثمانی می‌دانست. از سوی دیگر، وزیر اعظم وقت ایران کوشید با تبیین منطقی دلایل مخالفت خود در اتحاد نظامی با روس‌ها علیه عثمانی، از دلسردی همسایة شمالی جلوگیری کند. موافقت نسبی ایران با استراتژی تجاری روسیه، علاوه بر گسترش امنیت مرزهای شمالی ایران، فواید سیاسی و اقتصادی متعددی نیز در برداشت. این پژوهش بنیادی و نظری است و در آن، برای گردآوری اطلاعات و تجزیه و تحلیل، از اسناد و منابع کتابخانه‌ای با تأکید بر روش تحلیل محتوا و رویکردی توصیفی‌ - تحلیلی استفاده شده ‌است.
 
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Iran-Russia Relations during the Safavid Period (1080-1100 AH)

نویسنده English

Mohammad Aziznejad
Ph.D. Student of Islamic Studies, Tabriz University
چکیده English

There is a host of various signs that distinguish the two decades of 1080-1100 during the Safavid period. Among the various signs mentioned, one is the adoption of a logical and prudent foreign policy on the part of the then-interim government. Expanding political and economic relations with Russia, as part of a greater plan for détente with Northern and Western neighbors, was one of the peculiarities of this period among other things. This approach facilitated the balanced economic relations with other powers and prompted economic prosperity in Iran. The Iranian state adopted a rational approach to foreign relations in this period and resisted the Russian push for invading the Ottomans; since it considered a strong Russia more menacing than the Ottomans. On the other hand, Iran’s chancellor (Wazir) sought to clearly explain the reasons for rejecting Russian’s suggestion for a military alliance with Iran against the Ottomans in an attempt to appease the northern neighbor. Iran’s relative agreement with Russia’s trade strategy secured the boundaries to the north as well as attaining numerous political and economic gains. This article is of a fundamental and theoretical nature which draws on library sources to gather and analyze data, and predicates upon content analysis and descriptive-analytical methodology.
 

کلیدواژه‌ها English

Iran
Russia
Foreign Relations
Safavid
سانسون، مارتین (1346)، سفرنامه سانسون، ترجمه: تقی تفضلی، تهران: ابن سینا.
شاردن، ژان، (1349)، سیاحتنامه شاردن، ترجمه: محمد عباسی، تهران: امیرکبیر.
لاکهارت، لارنس، (1368)، انقراض سلسله صفویه، ترجمه: مصطفی قلی عماد، تهران: مروارید.
[نامعلوم]، مختصرالتواریخ، نسخه خطی، قم: کتابخانه آیت الله مرعشی نجفی.
نوائی، عبدالحسین، (1360)، اسناد و مکاتبات سیاسی ایران از 1038 تا 1105ق.، تهران: بنیاد فرهنگ ایران.
___________، (1366)، ایران و جهان از مغول تا قاجاریه، ج1، تهران: هما.
وحید قزوینی، محمد طاهر، (1329)، عباسنامه، به تصحیح: ابراهیم دهگان، اراک: کتابفروشی داودی. Chenciner’R and M.MagomedKhanov’ "Persian exports to Russia from the sixteenth to the nineteenth century" 'Iran'. 30 (1992), pp. 123-130.
Herzig’ E’ "The volume of Iranian  raw silk exports in the Safavid periods". Iranian studies’ 24 (1992), pp. 61-79.