فصلنامه تاریخ روابط خارجی

فصلنامه تاریخ روابط خارجی

حبل‌المتین و خیزش خزعل

نوع مقاله : مقاله علمی - پژوهشی

نویسنده
کارشناس ارشد تاریخ ایران دوره اسلامی دانشگاه خوارزمی تهران
چکیده
جریدة هفتگی حبل­المتین در نتیجة سال­ها کوشش و مجاهدت مستمر مدیر آن، سیدجلا­ل­الدین کاشانی ملقب به مؤید­الاسلام، سهم چشمگیری در روشن کردن اذهان عمومی داشت. با آغاز خیزش شیخ خزعل در مقابل دولت مرکزی ایران و سردار سپه و جانبداری دولت انگلستان از آن، حبل­المتین از موضع حفظ استقلال با دخالت دولت­های بیگانه در امور داخلی ایران، با شیخ خزعل مخالفت کرد. این روزنامه در شماره­های مختلف، به افشای نیات اصلی بانیان این خیزش، به خصوص اهداف و فعالیت‌های دولت انگلیس در پیدایش و فرجام آن پرداخت. در این مقاله با استفاده از منابع کتابخانه­ای و مطالب روزنامة حبل­المتین کوشش شده است با توجه به اهمیت و جایگاه خیزش خزعل در تاریخ معاصر ایران و نیز اهمیت این جریده، مواضع و دیدگاه‌های این روزنامه در قبال قیام سعادت و دخالت­های دولت انگلیس در این زمینه و فضای فکری مدیر آن نسبت به شخص رضاشاه بررسی شود. گردانندة حبل­المتین مانند بسیاری دیگر، رضاخان را تنها گزینه برای پایان دادن به وضعیت آشفتة ایران در آن عهد می‌دید.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Hablolmatin and the Khaz’al Rebellion

نویسنده English

Sajjad Jamshidian
M.A in Iranian Islamic History, Kharazmi University of Tehran
چکیده English

The weekly newspaperHablolmatin was the fruit of many years of hard work and constant endeavors of its director Seyyed Jalal din Kashani known as Mo’ayyed al-Islam, and played an integral part in raising public awareness. At the outset of Sheikh Khaz’al rebellion against the central government of Iran, and the person of Reza Khan, the uprising was supported by Britain. Hablolmatin took a tough stance in favor of Iran’s independence and non-interference of foreign powers in Iran’s sovereign matters, therefore, the weekly gazette was against Sheikh KHaz’al. The gazette revealed the hands behind this rebellion and exposed the intentions of its founders, specifically the goals pursued by Britain throughout the rebellion’s inception and doom. Considering the importance of Khaz’al rebellion in Iran’s contemporary history, the author has employed library sources and the texts of Hablolmatin to examine the viewpoints of this newspaper about the Sa’adat rebellion, Britain’s interferences in this context and the intellectual atmosphere of Hablolmatin’s editor regarding Reza Shah. Like many others, the director of Hablolmatin perceived Reza Shah as the only effective end to the chaotic situation of Iran at the time.

کلیدواژه‌ها English

Hablolmatin Newspaper
Sheikh Khaz’al
Britain
Reza Khan
اسناد
آرشیو اسناد وزارت امور خارجه، 30- 29- 1303ش.
 
کتاب ها
آبراهامیان، یرواند، (1389)، ایران بین دو انقلاب، چ 16، ترجمه: احمد گل­محمدی و ابراهیم فتاحی، تهران: نشر نی
آشوری، مهران، (1390)،"کمیاب­های مطبوعات؛ مطبوعات کمیاب"، مطبوعات بهارستان،1390،سال اول، شماره اول، تهران: انتشارات کتابخانه مجلس شورای اسلامی
ایرانپرست، نوراللّه(1308)،"شرح‌حال آقای‌ مؤیدالاسلام مدیر روزنامه حبل‌المتین"، مجله ارمغان، مرداد ـ شهریور، سال 10، شماره 5ـ6، تهران
براون، ادوارد، (1337)، تاریخ ادبیات و مطبوعات ایران در دوره مشروطه، ترجمه: محمد عباسی، تهران: معرفت
بهبودی، هدایت­الله، (1390)، روزشمار تاریخ معاصر ایران، ج4، تهران: موسسه مطالعات و پژوهشهای سیاسی
تقی زاده، سید حسن، (1379)،زندگی طوفانی، تهران: فردوس
خلیل­الله مقدم، احمد، (1391)، تاریخ روابط سیاه ایران و انگلیس، تهران: علمی
دولت‌آبادی، یحیی، (1371)، حیات یحیی، ج 4، چ 5 ،تهران: فردوس
رحیم‌زاده صفوی، علی اصغر، (1362)، اسرار سقوط احمدشاه، به کوشش: بهمن دهگان، تهران: فردوسی
ذوقی، ایرج، (1368)، تاریخ روابط سیاسی ایران و قدرت های بزرگ، پاژنگ
سایکس، سرپرسی مولزورث، (1391)، تاریخ ایران، ترجمه: فخرداعی گیلانی، تهران: نگاه
سترانگ، ویلیام تئودوریک، (1387)، حکومت شیخ خزعل بن جابر و سرکوب شیخ­نشین خوزستان، ترجمه: صفاءالدین تبرائیان، تهران: موسسه مطالعات تاریخ معاصر ایران  
سردار اسعد، جعفرقلی­خان امیربهادر، (1372)، خاطرات سردار اسعد بختیاری، به کوشش: ایرج افشار، تهران: اساطیر
شجیعی، زهرا، (1344)، نمایندگان در بیست و یک دوره قانون­گذاری، ج1، تهران: موسسه مطالعات و تحقیقات اجتماعی
صدر هاشمی، محمد، (1363)، تاریخ جراید و مجلات ایران، ج2، چ2، اصفهان: کمال
فوران، جان، (1388)، مقاومت شکننده، ترجمه: احمد تدین، تهران: رسا
کسروی، احمد، (1389)، تاریخ مشروطه ایران، تهران: نگاه
کدی، نیکی.آر، (1387)، ایران دوران قاجار و برآمدن رضاخان، ترجمه: مهدی حقیقت­خواه، تهران: ققنوس
گلبن، محمود، (1384) "سید حسن کاشانی و روزنامه حبل المتین و محاکمه او"،پیک نور، ضمیمه زمستان، تهران
مجد، محمد قلی، (1389)، از قاجار به پهلوی، ترجمه: رضا مرزانی و مصطفی امیری، تهران: موسسه مطالعات و پژوهش­های سیاسی
مکی، حسین، (1380)، تاریخ بیست ساله ایران، ج 3، چ6، تهران: علمی
ملک­زاده، مهدی، (1363)، تاریخ انقلاب مشروطیت ایران، تهران: علمی
همایون کاتوزیان، محمدعلی، (1379)، دولت و جامعه در ایران، ترجمه­: حسن افشار، تهران: نشر مرکز
حبل­المتین، سال32، شماره 13، دوشنبه 29 صفر 1343 برابر با 29 سپتامبر 1924
___________، شماره 14، دوشنبه 6 ربیع­الاول 1343 برابر با 6 اکتبر 1924
___________، شماره 15، دوشنبه 13 ربیع­الاول 1343 برابر با 13 اکتبر 1924
___________، شماره 16، دوشنبه 27 ربیع­الاول 1343 برابر با 27 اکتبر 1924
___________، شماره 17، دوشنبه 5 ربیع­الثانی 1343 برابر با 3 نوامبر 1924
___________، شماره 18، دوشنبه 12 ربیع­الثانی 1343 برابر با 10 نوامبر 1924
___________، شماره 19، دوشنبه 19 ربیع­الثانی 1343 برابر با 17 نوامبر 1924
___________، شماره 20، دوشنبه 26 ربیع الثانی 1343 برابر با 24 نوامبر 1924
___________، شماره 21، دوشنبه 3 جمادی­الاول 1343 برابر با 1 دسامبر 1924
___________، شماره 23، دوشنبه 24 جمادی الاول 1343 برابر با 22 دسامبر 1924
___________، شماره 2، دوشنبه 23 جمادی­الثانی 1343 برابر با 19 ژانویه 1924
 
دوره 15، 58-59 - شماره پیاپی 58
بهار و تابستان 1393
بهار 1393
صفحه 77-107

  • تاریخ دریافت 14 آبان 1397