فصلنامه تاریخ روابط خارجی

فصلنامه تاریخ روابط خارجی

عراق؛ فضایی برای تعاملات فرهنگی ـ اجتماعی دو عنصر ایرانی و ترک

نوع مقاله : مقاله علمی - پژوهشی

نویسنده
پژوهشگر تاریخ و رئیس کتابخانه تخصصی وزارت امور خارجه
چکیده
دیرینگی تعاملات دو عنصر ایرانی و ترک در سرزمین عراق به دهه‌های نخستین عصر خلافت عباسیان باز می‌گردد. خلفای عباسی بر آن بودند با بهره‌گیری از غلامان ترک در برابر دیوانیان ایرانی اسباب تنظیم یک تناسب در محیط سیاسی تختگاه خلافت خود را فراهم سازند. با این همه به رغم گذشت قرن‌ها، عراق سرزمینی شد تا دو سیاست ایرانی و ترکی در آن مصادیقی از رویارویی، رقابت و گاه همکاری را بیآزمایند.
در عصر کنونی با تغیر نظام حاکمیتی عراق و سقوط دگرباره بغداد، بازتولید همان مناسبات به شکلی دیگر آغاز شده است. این مقاله می‌کوشد تا با بررسی تاریخی نزدیک به دوران کنونی براساس مدارک آرشیوی گزارشی از این وضعیت را ارائه نماید.
 
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Iraq: A Stage for Socio-Cultural Interaction between the Iranian and Turkish Elements

نویسنده English

Seyyed Ali Moujani
History Researcher and the Head of the Ministry of Foreign Affairs Library of Political and International Studies (LPIS)
چکیده English

The history of interaction between the Iranian and Turkish elements in Iraq dates back to the age of Abbasid Caliphate. The Abbasid caliphs employed Turkish slaves, as a counterpart for Iranian bureaucrats, to create proportionate political atmosphere in their caliphate court. Despite the passing of many centuries, Iraq turned out to be a land where Iranian and Turkish policies went through phases of encounter, rivalry and occasionally cooperation.
Nowadays, with the sweeping change in Iraqi political system and the collapse of Baghdad, those old relations has started to resurface once again. The article seeks to study the closest historical period in the light of archived documents and prepare a report on the current status of relations.
 

کلیدواژه‌ها English

Iran
Turks
Iraq
Socio-Cultural Interactions
منابع و مآخذ
العقیلی، محمد حرزالدین، (1385) تاریخ نجف اشرف، ج 2،  قم:]بی جا[.
چارلز عیسوی، چارلز، (1362) تاریخ اقتصادی ایران، ترجمه: یعقوب آژند، تهران: نشر گستره.
دفتر مطالعات سیاسی و بین‌المللی ( 1369) گزیده اسناد سیاسی ایران و عثمانی، ج 1، واحد نشر اسناد وزارت امور خارجه.
دیولافوآ، ژان، (1369) ایران: کلده و شوش، ترجمه: علی محمد فره وشی، تهران: دانشگاه تهران.
فهد نفیسی، عبدالله، (1364) نهضت شیعیان در انقلاب اسلامی عراق، ترجمه: کاظم چایچیان، تهران: امیر کبیر.
لانگریک، استیون همزلی ]بی تا[، تاریخ سیاسی، اجتماعی و اقتصادی عراق، ترجمه: علی درویش.
 وزارت امور خارجه، بایگانی مرکز اسناد و تاریخ دیپلماسی، سال 1318، کارتن 1، دوسیه 8.
------------ گزارش 24 جمادی‌الثانی، بایگانی مرکز اسناد و تاریخ دیپلماسی وزارت امور خارجه، سال 1318 ق.، کارتن 17، دوسیه 2.
فهد نفیسی، عبدالله (1364)، نهضت شیعیان در انقلاب اسلامی عراق، ترجمه: کاظم چایچیان، تهران: امیر کبیر.
روزنامه حبل‌المتین، 16 ربیع‌الاول 1315 ق.
Mehmed Hursid Pasa, (1997) seyahtname-ihudud, a laattin eser, Istanbul. H. Sawanson (1987) cowper through, Turkish Arabia

  • تاریخ دریافت 19 آذر 1391
  • تاریخ بازنگری 07 فروردین 1397
  • تاریخ پذیرش 25 بهمن 1391