فصلنامه تاریخ روابط خارجی

فصلنامه تاریخ روابط خارجی

کشمکش‌های حاکمیتی در ایران پس از مرگ نادرشاه و سیاست دولت عثمانی در مقابل ایران

نوع مقاله : مقاله علمی - پژوهشی

نویسندگان
عبدالرحمن آتش 1
احمد برجلو 2
هادی بیاتی 3
1 استادیار دانشگاه آفیون قره حصار، دانشکده علوم و ادبیات، گروه تاریخ
2 کارشناس ارشد تاریخ ایران اسلامی دانشگاه خوارزمی
3 دانشجوی دکتری تاریخ ایران اسلامی دانشگاه خوارزمی تهران
چکیده
بررسی روابط سیاسی و مناسبات بین دولت­های همجوار از مباحث مهم دوره­های تاریخی به ویژه در حکومت­های مقتدر محسوب می­شود. در میانه قرن دوازدهم قمری، تضادهای سیاسی میان دو قدرت افشاریه و عثمانی در جهان اسلام، روابط آنها را دستخوش تحولات کرد. در این مقاله، اوضاع ایران پس از مرگ نادرشاه بنیان‌گذار افشاریه در سال 1159ق./ 1747م. و کشمکش­های میان اعضای خاندان افشار برای کسب تاج و تخت و همچنین نزاع‌ها میان حاکمان و رؤسای قّّبایل در مناطق مختلفّ ایران بررسی شده است. همچنین کوشیده‌ایم با استفاده از منابع به این سؤال پاسخ دهیم که چرا دولت عثمانی علی‌رغم پیشنهادها و تشویقات متعدد برای اشغال ایران در دوران بحرانی بین سال‌های 1172-1159ق./ 1759-1747م. سیاست صلح و عدم دخالت در امور داخلی ایران را پی گرفت؟
کلیدواژه‌ها
ایران
افشاریه
عثمانی
نادرشاه
کشمکش‌های حاکمیتی

عنوان مقاله English

Power Struggles in Iran in Wake of Nadir’s Death and the Ottoman Policy towards Iran

نویسندگان English

Abdurrahman Atash 1
Ahmad Borjlu 2
Hadi Bayati 3
1 Assisstant Professor of Afyon Qarehesar University, Faculty of Science and Literature, Faculty of History
2 M.A in Islamic Iranian History, Kharazmi Univeristy
3 Ph.D. Student of Islamic History of Kharazmi University of Tehran
چکیده English

Studying the politics and foreign relations of neighboring countries has occupied a special place in various historical periods, specifically when it concerns powerful states. In the mid-18th century, political contention between the Afsharid and the Ottomans within the context of the Islamic world, was the main driver of change in their relations. This article has taken as its subject matter the state of affairs in Iran in the wake of Nadir Shah’s death, the founder of the Afsharid dynasty, in 1747 A.D. and assess the power struggle among House Afsharid to ascend the throne; the struggle between various local and tribes’ rules across Iran has also been studied. Attempts have been made to find answer to the question as to why the Ottomans pursued a policy of peace and non-intervention with Iran despite multiple enticements for occupation during the tumultuous years of 1747-1759?
 

کلیدواژه‌ها English

Iran
Afsharid Dynasty
the Ottomans
Nadir Shah
Power Struggles
منابع و مآخذ:
اسناد
Başbakanlik Osmanli Arşivi (B.O.A) Hatt-i Hümayun; 127-129-204-220.
B.O.A, mühime defteri; 152-153.
B.O.A,Namei-I Hümayun defteri: nr.VIII , III.
 
فارسی:
استرآبادی، میرزا مهدی­خان، 1258، تاریخ نادری، تهران: انجمن آثار ملی و مفاخر فرهنگی.
بازن، پادری، 1365، نامه­های طبیب نادرشاه، ترجمه: علی‌اصغر حریری، گیلان: نشر شرق.
تجلی‌بخش، سروش، 1346، نادرشاه، تهران: ابن سینا.
مروی، محمدکاظم، 1374، عالم آرای نادری، محمدامین ریاحی، تهران: زوار.
 
لاتین:
Irvine, William, later mughals, Lahore ،
Lockhart, Laurence, 1958, The fall of the safavi dynasty and the afghan occupation of Persia, Cambridge.
________________, 1976, Nadir şah, Lahore.
Malcom, sire john, 1821, Histoire de la perse, III, paris.
 
ترکی:
Ateş, Abdurrahman, 2001, nadir şhah, ve döneminde osmanli –iran mücadeleleri, basilmamiş doktora tezi, isparta.
Baykal, bekir sitiki, karahan, abdulkadir, ragip paşa, I.A.IX.
Bayur, yusuf hikmet, 1987, hindistan tarihi, II,Ankara.
_________________, 1948, Nadir şah Afşarin ölümünden sonar Osmanli devletini irani istilaya kişkirtmark için yapilan iki deneme Belleten,c,XII, Ankara.
Dames, longworth, Ahmed şah dürrani I.A.I204-207.
Djafarpour, ali, 1977, Nadir şah döneminde Osmanli-iran ilişkileri, basilmamiş doktora tezi, Istanbul.
Hammer, B.J.V, 1994, büyük Osmanli tarihi, VIII, Istanbul.
Ilgürel, mücteba, 1993, doğuştan günümüze büyük islam tarihi,c.XI, Istanbul.
Izzi efendi, 1199, süleyman,tarih, Istanbul.
Karadeniz, yilmaz, 2006, iranda sömürgecilik mücadelesi ve kaçar hanedani, Istanbul.
Saray, mehmet, Afganistan ve türkler, Istanbul, 1987.
Şemdani zade, 1976, süleyman efendi, mürit-tevarih, yaya, münir aktepe, Istanbul.
Sümer, faruk, 1988, Afşarlar, Ağa Muhammed şah türkiye diyanet vakfi islam ansiklopedisi, c.I, Istanbul.
___________, 1986, iranda hüküm sürmüş bir türk hanedani, türk dünayasi araştirmalari dergisi, 1982, Istanbul.
Uzunçarşili, ismail hakki, Osmanli tarihi,IV,Ankara.

  • تاریخ دریافت 03 تیر 1397
  • تاریخ بازنگری 22 اردیبهشت 1398
  • تاریخ پذیرش 11 شهریور 1397