فصلنامه تاریخ روابط خارجی

فصلنامه تاریخ روابط خارجی

روزنامه جنگل درگذر تاریخ: بازتاب سیاست‌های نظامی و دیپلماتیک بریتانیا در ایران (1296-1299 ش)

نوع مقاله : مقاله علمی - پژوهشی

نویسندگان
1 ندارد
2 گروه تاریخ دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه خوارزمی، تهران- ایران
10.22034/hfr.2026.579973.1586
چکیده
دوره‌ی قاجار در تاریخ ایران، آمیزه‌ای از نوآوری‌های نوین، تحولات سیاسی شگرف و حضور پررنگ نیروهای خارجی بود. در میان قدرت‌های بیگانه، بریتانیا نقشی به سزا در وقایع معاصر ایران ایفا کرد و مناسبات این کشور با ایران، در فضای سیاسی آن دوران به‌طور کامل مشهود بود. در چنین بستری، جراید به‌عنوان پدیده‌ای نوظهور در عصر قاجار، به‌سرعت فراگیر شده و نقشی حیاتی در اطلاع‌رسانی ایفا کردند. روزنامه‌ی جنگل، نشریه‌ی رسمی نهضت جنگل، یکی از این جراید تأثیرگذار بود که وظیفه‌ی انعکاس وقایع و بیان افکار رهبران جنبش را بر عهده داشت. این پژوهش با بهره‌گیری از روش توصیفی ـ تحلیلی و با محوریت بررسی محتوای روزنامه جنگل، در پی آن است که ضمن معرفی و واکاوی مختصر این نشریه، مواضع نظامی و دیپلماتیک انگلستان در ایران را مورد کنکاش قرار دهد.

نتایج این تحقیق نشان می‌دهد که روزنامه‌ی جنگل دربازتاب سیاست‌های نظامی و دیپلماتیک بریتانیا در ایران، به‌عنوان یک رسانه‌ی آگاهی‌بخش و منتقد، نقش مهمی ایفا کرده است. روزنامه‌ی جنگل در شماره‌های مختلف، به‌طور مداوم به اوضاع سیاسی ایران پرداخته و سیاست خارجی کشورها، به‌ویژه بریتانیا را موردبررسی قرار داده است. اقدامات و سیاست‌های انگلیس در نزد نویسندگان این روزنامه، به‌کرات موردانتقاد قرارگرفته است. این انتقادات عمدتاً بر رفتارهای استعماری و دخالت‌های نظامی بریتانیا در ایران و به‌خصوص گیلان متمرکز بود. روزنامه، شیوه‌های سیاست‌گذاری انگلیس در مداخله در امور داخلی ایران، انعقاد قراردادهای تحمیلی و نقض آشکار بی‌طرفی ایران را به چالش کشیده و گزارش‌های متعددی از اقدامات تجاوزکارانه این کشور منتشر نموده است. هدف اصلی روزنامه، بیدار کردن احمدشاه قاجار، مقامات و مردم ایران برای مقابله باسیاست‌های انگلستان بود، زیرا نویسندگان آن معتقد بودند عدم مقاومت در برابر این سیاست‌های استعماری، ایران را به سرنوشت هند دچار خواهد کرد و تمام ابعاد و منابع کشور را در خدمت اهداف بریتانیا قرار خواهد داد.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

The newspaper "Jangal" in the Passage of History: Reflection of Britain's Military and Diplomatic Policies in Iran (1917-1920)

نویسندگان English

Alireza Akbari 1
Ali Asghar Rajabi 2
1 none
2 History, Faculty of Literature, Kharazmi University. Tehran. Iran
چکیده English

The Qajar era in Iranian history was marked by innovations, political transformations, and the growing influence of foreign powers, particularly Britain. The British presence significantly shaped contemporary Iranian events, a dynamic clearly reflected in the political atmosphere of the time. Within this context, newspapers emerged as important tools for disseminating information. Among them, the “Jangal” newspaper—the official organ of the Jangal Movement—played a prominent role by reporting events and conveying the leaders’ perspectives, making it a key source for understanding this historical movement. This study, using a descriptive‑analytical approach and content analysis of the Jangal newspaper, seeks to introduce this publication and examine its reflections on Britain’s military and diplomatic positions in Iran.

The findings indicate that the Jangal newspaper served as an informative and critical medium in addressing Britain’s policies in Iran. Throughout its issues, it consistently discussed the country’s political situation and evaluated the foreign policies of major powers, especially Britain. The authors frequently criticized Britain’s colonial conduct and military interventions, particularly in Guilan. The newspaper challenged British interference in Iran’s internal affairs, the imposition of unequal treaties, and repeated violations of Iranian neutrality, reporting extensively on these aggressive actions. A central aim of the newspaper was to alert Ahmad Shah Qajar, government officials, and the Iranian public to the consequences of British policies. Its writers argued that failing to resist such colonial strategies could push Iran toward a fate similar to India’s, placing the nation’s resources and capacities at Britain’s disposal.

کلیدواژه‌ها English

Iran
England
Military Actions
Diplomatic Actions
Jangal Newspaper

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 14 شهریور 1405

  • تاریخ دریافت 09 اردیبهشت 1405
  • تاریخ پذیرش 14 شهریور 1405