بررسی الگوهای تضاد و همکاری در روابط ایران و ترکیه
بررسی الگوهای تضاد و همکاری در روابط ایران و ترکیه
مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 07 اسفند 1397

چکیده
  مقاله حاضر به بررسی روابط دو سویه ایران و جمهوری ترکیه در ادوار تاریخی مختلف می‌پردازد. بحث اصلی این است که ایران و ترکیه دو بازیگر مهم منطقه‌ای با نقش‌ها و درجه تأثیرگذاری متفاوت، اما مکمل یکدیگر در ...  بیشتر
تعاملات علمی و فنی ایران و اروپا در عصر صفویه
تعاملات علمی و فنی ایران و اروپا در عصر صفویه

جهانبخش ثواقب

دوره 22، شماره 88 ، مهر 1400، ، صفحه 3-36

چکیده
  یکی از پیامد­های تشکیل دولت صفویه در ایران (1135-907ق./1722-1501م.)، گسترش روابط خارجی با اروپا بود که افزون بر مناسبات سیاسی و تبادلات تجاری، تعاملات علمی و فنی را نیز در بر می‌گرفت. به‌طور معمول، پژوهشگران ...  بیشتر
سیاست شوروی و حزب توده در قبال نهضت ملی‌ شدن نفت ایران
سیاست شوروی و حزب توده در قبال نهضت ملی‌ شدن نفت ایران

مجید دشتگرد

دوره 22، شماره 88 ، مهر 1400، ، صفحه 37-56

چکیده
  سیاست شوروی و حزب توده در قبال نهضت ملی‌شدن نفت، یکی از موضوعات بحث‌برانگیز تاریخ روابط خارجی ایران در عصر پهلوی دوم است؛ زیرا این کشور که مدعی حمایت از جنبش‌های ضدامپریالیستی بود، نه‌تنها از دولت ...  بیشتر
روابط خارجی ایران و فرانسه در چهارچوب نظریه نظام جهانی (با تأکید بر بازه زمانی 1848-1798 میلادی)
روابط خارجی ایران و فرانسه در چهارچوب نظریه نظام جهانی (با تأکید بر بازه زمانی 1848-1798 میلادی)

سجاد رستمی

دوره 22، شماره 88 ، مهر 1400، ، صفحه 57-78

چکیده
  در قرن نوزدهم میلادی، ایران در کانون سیاست خارجی قدرت‌های بزرگ قرار داشت که در واقع بیانگر اهمیت راهبردی این سرزمین به‌منظور تأمین و تضمین منافع قدرت‌های مزبور بود. هدف از پژوهش حاضر آن است که سیاست ...  بیشتر
تحلیل سیر تاریخی دیپلماسی بین‌المللی ورزش ایران در دوره پهلوی دوم
تحلیل سیر تاریخی دیپلماسی بین‌المللی ورزش ایران در دوره پهلوی دوم

آرمان طاهری نامقی؛ مرتضی دوستی پاشاکلایی

دوره 22، شماره 88 ، مهر 1400، ، صفحه 121-142

چکیده
  دیپلماسی ورزش با تمرکز بر رویدادهای ورزشی، عرصه منحصربه‌فردی را برای ملت میزبان فراهم می‌سازد تا دیپلماسی عمومی‌اش را به کار گیرد و همین امر موجب شده است که در دیپلماسی کشورها به جایگاه ورزش توجهی ...  بیشتر
سیاست‌های انگلستان از نگاه اندیشمندان ایران و عثمانی در نیمۀ دوم قرن نوزدهم میلادی
سیاست‌های انگلستان از نگاه اندیشمندان ایران و عثمانی در نیمۀ دوم قرن نوزدهم میلادی

غلامعلی پاشازاده

دوره 22، شماره 87 ، تیر 1400، ، صفحه 57-68

چکیده
  ایران و عثمانی، در قرن نوزدهم میلادی به‌طور هم‌زمان، با برنامه‌های استعماری دولت انگلیس مواجه بودند که به‌دنبال گسترش نفوذ و تحکیم موقعیت خود در مقابل رقیبان استعماری مانند روسیه و فرانسه بود و همین ...  بیشتر
وابستگی سیاسی، اقتصادی و فرهنگی پهلوی دوم به انگلیس
وابستگی سیاسی، اقتصادی و فرهنگی پهلوی دوم به انگلیس

مجتبی سلطانی احمدی؛ مصطفی گوهری فخرآباد؛ محمدحسن پورقنبر

دوره 22، شماره 86 ، خرداد 1400، ، صفحه 43-68

چکیده
  وابستگی ایران به انگلستان در دوره سلطنت محمدرضا پهلوی و دخالت آن کشور در امور ایران قابل مشاهده است. نقش انگلیسی­ها در کودتای 28 مرداد 1332 موجب احساس دِین بیشتر شاه نسبت به حامیان خود شد و راه را برای دخالت ...  بیشتر
ایران صفوی و تجربه میسیونرهای مسیحی در میان تساهل و رد کردن
ایران صفوی و تجربه میسیونرهای مسیحی در میان تساهل و رد کردن

رادولف متی

دوره 22، شماره 86 ، خرداد 1400، ، صفحه 87-118

چکیده
  مهاجرت ارامنه به ایران از اوایل قرن هفدهم میلادی به تغییرات بسیاری در جامعه مسلمان ایران منجر گردید. در درازمدت، این مهاجران از بنیان، ترکیب تشکیلات اداری و نظامی نخبگان دولت صفوی را تغییر دادند و همچنین ...  بیشتر
جایگاه هرمز در مناسبات ایران با جنوب و شرق آسیا در سده پانزدهم میلادی
جایگاه هرمز در مناسبات ایران با جنوب و شرق آسیا در سده پانزدهم میلادی

علی رسولی؛ زینب معصومی

دوره 22، شماره 85 ، دی 1399، ، صفحه 57-78

چکیده
  ارتباطات دریایی ایران با جنوب و شرق آسیا در طول سده نهم قمری/ پانزدهم میلادی عمدتاً از طریق جزیره هرمز و تحت نظارت خاندان محلی معروف به شاهان هرمز یا ملوک هرمز صورت می‌گرفت. در همان حال که در نیمه نخست ...  بیشتر
همگرایی سیاسی ایران و پاکستان در دوره پهلوی دوم
همگرایی سیاسی ایران و پاکستان در دوره پهلوی دوم

بهنام شیخی

دوره 22، شماره 85 ، دی 1399، ، صفحه 103-124

چکیده
  جمهوری اسلامی پاکستان پس از استقلال هند از بریتانیا، در سال 1326 ش./ 1947م. از هندوستان رسماً جدا شد. هند از تجزیه قلمرو خود به شدت ناراضی بود، لذا دشمنی و رقابت دو کشور هند و پاکستان از آغاز شروع شد و همواره ...  بیشتر
مناسبات تجاری ایران و شمال قفقاز در دوره صفویان
مناسبات تجاری ایران و شمال قفقاز در دوره صفویان

جواد مرشدلو

دوره 22، شماره 85 ، دی 1399، ، صفحه 125-144

چکیده
  پیشینه ارتباطات تجاری ایران با شمال قفقاز را تا دوره باستان می‌توان ردیابی کرد. این مناسبات در دوره میانه، تحت تأثیر یورش‌های مکرر اقوام غز و مغول به جنوب قفقاز و پیامدهای آن، از جمله جابه‌جایی‌های ...  بیشتر
آن و آن‌شی در منابع چینی و بودایی؛ مناسبات چین و ایران در دورۀ اشکانی
آن و آن‌شی در منابع چینی و بودایی؛ مناسبات چین و ایران در دورۀ اشکانی

حمیدرضا پاشازانوس

دوره 21، شماره 84 ، آبان 1399، ، صفحه 3-24

چکیده
  تشکیل پادشاهی اشکانی و تبدیل آن به جایگاه یک شاهنشاهی منسجم در آسیای غربی یکی از رویدادهای مهم‌ جهان باستان بود. سال‌های ظهور و سقوط شاهنشاهی اشکانی (۲۵۰ق.م. - ۲۲۴م.) تقریباً با امپراتوری هان (حدود ۲۰۶ق.م ...  بیشتر
مقایسۀ تطبیقی ظهور ملی گرایی در ایران و ژاپن
مقایسۀ تطبیقی ظهور ملی گرایی در ایران و ژاپن

سید بنیامین کشاورز؛ محمد اسماعیل اسمعیلی جلودار

دوره 21، شماره 84 ، آبان 1399، ، صفحه 25-52

چکیده
  با رشد امپریالیسم و گسترش آن به‌سوی شرق در قرن نوزدهم میلادی، به‌ترتیب با فاصله‌ای تقریباً پنجاه‌ساله، ایران و ژاپن/نیهون را نیز درنوردید. دو کشور تا آن زمان در ساختاری کاملاً سنتی با حداقل تأثیرپذیری ...  بیشتر
مشکلات شرکت زیگلر در صادرات فرش دست‌باف ایران در دورۀ قاجار
مشکلات شرکت زیگلر در صادرات فرش دست‌باف ایران در دورۀ قاجار

مهدی وزینی افضل

دوره 21، شماره 84 ، آبان 1399، ، صفحه 107-136

چکیده
  شرکت زیگلر در صنعت فرش ایران سرمایه‌گذاری گسترده انجام داد و از نام‌نشان‌های فرش در دورۀ قاجار به ‌شمار می‌رفت. این شرکت با تأسیس شعبه‌های مختلف در ایران به مرکزیت سلطان‌آباد، به واردات منسوجات و ...  بیشتر
بررسی تحلیلی رساله‌های جهادیه در جنگ‌های ایران و روس
بررسی تحلیلی رساله‌های جهادیه در جنگ‌های ایران و روس

مریم اورعی قدیری

دوره 21، شماره 83 ، تیر 1399، ، صفحه 1-24

چکیده
  جنگ‌‌های ‌ایران ‌و روس‌ در سال‌های 1228-1218ق./1813-1803م. و 1243-1241ق./1827-1825م. بر سر تصرف‌ منطقة‌ قفقاز، یکی از وقایع اثرگذار‌ ‌دو قرن‌ اخیر ایران ‌در ابعاد سیاسی‌، اجتماعی ‌و اقتصادی‌ است. در این جنگ‌ها، ...  بیشتر
افشارها و منازعات ایران و اوزبکان در عصر صفوی
افشارها و منازعات ایران و اوزبکان در عصر صفوی

محسن رحمتی؛ علی قربانی امیرآبادی

دوره 21، شماره 83 ، تیر 1399، ، صفحه 25-44

چکیده
  هم‌زمان با پیدایش دولت شیعی‌مذهب صفوی، اوزبکان حنفی‌مذهب نیز با کنارزدن سلاطین تیموری بر ماوراءالنهر مسلط شدند. علاوه بر اختلاف مذهبی آن‌ها با صفویه، دعاوی هر دو طرف بر تملک خراسان، به منازعات دامنه‌دار ...  بیشتر
ایران و آرژانتین بررسی روابط دیپلماتیک در دوره قاجار و پهلوی
ایران و آرژانتین بررسی روابط دیپلماتیک در دوره قاجار و پهلوی

حسین صفری

دوره 21، شماره 83 ، تیر 1399، ، صفحه 71-90

چکیده
  سابقه نخستین اقدام دولت ایران برای حضور در آمریکای لاتین و ایجاد روابط رسمی با کشورهای این قاره به ابتدای قرن بیستم میلادی بازمی‌گردد. این اقدام با برقراری روابط سیاسی با مکزیک، به‌عنوان اولین کشورآغاز ...  بیشتر
مطالعة‌ نقش انگلیسی‌ها در جامعة‌ ایران در آستانه جنگ جهانی اول
مطالعة‌ نقش انگلیسی‌ها در جامعة‌ ایران در آستانه جنگ جهانی اول

علیرضا قبادی؛ سمانه سادات سدیدپور

دوره 21، شماره 83 ، تیر 1399، ، صفحه 91-114

چکیده
  جنگ و انقلاب هر دو می‌توانند واقعیات پنهان را آشکار کنند. جنگ جهانی اول، اگر چه به‌‌ظاهر امری سیاسی و نظامی بود؛ اما آثار فرهنگی و اجتماعی گوناگونی را از خود باقی گذاشت. این مطالعه با رویکرد کیفی و روش ...  بیشتر
نقش حاکمان ایرانی‌تبار آرتاکسی ارمنستان در روابط خارجی ایران و روم در دوران فرهاد چهارم
نقش حاکمان ایرانی‌تبار آرتاکسی ارمنستان در روابط خارجی ایران و روم در دوران فرهاد چهارم

محمد ملکی

دوره 21، شماره 83 ، تیر 1399، ، صفحه 115-134

چکیده
  بررسی روابط اشکانیان و روم، با محوریت حاکمان ایرانی‌‌تبار آرتاکسی ارمنستان و تعیین مرز رسمی فرات در نتیجة اثرپذیری از آن‌ها در نیمۀ دوم قرن یکم قبل از میلاد موضوعی است که این جستار بدان پرداخته ...  بیشتر
روابط ایران و پرتغال از دیدگاه سفرنامه‌نویسان خارجی عصر صفوی
روابط ایران و پرتغال از دیدگاه سفرنامه‌نویسان خارجی عصر صفوی

نصرت خاتون علوی

دوره 21، شماره 82 ، فروردین 1399، ، صفحه 33-56

چکیده
  با تشکیل دولت صفوی و برقراری نظام متمرکز سیاسی، پس از یک دوره طولانی 900 ساله بعد از فروپاشی ساسانیان، حکومت صفویه به ‌عنوان قدرتی جدید در دنیای اسلام مطرح شد و با صف‌آرایی سیاسی و عقیدتی در جهان اسلام ...  بیشتر
بررسی روابط تجاری ایران و عثمانی در دوره شاه طهماسب اول صفوی
بررسی روابط تجاری ایران و عثمانی در دوره شاه طهماسب اول صفوی

محمد علی پرغو؛ ندا سنبلی

دوره 21، شماره 82 ، فروردین 1399، ، صفحه 57-84

چکیده
  نزاع­های طولانی سیاسی- نظامی میان ایران و عثمانی در اوایل دوره صفویه، لطمه‌هایی به تجارت دو کشور وارد کرد و حجم آن را کاهش داد. اما پیشینهطولانی روابط تجاری چنان بود که این نزاع­ها نیز نمی­توانست ...  بیشتر
مروری بر تأثیرات فرهنگی و هنری ایرانیان مهاجر بر بومیان زنگبار (قرن‌های 18 - 10 میلادی)
مروری بر تأثیرات فرهنگی و هنری ایرانیان مهاجر بر بومیان زنگبار (قرن‌های 18 - 10 میلادی)

حسین علیدوستی

دوره 21، شماره 82 ، فروردین 1399، ، صفحه 85-108

چکیده
  عرصه روابط بین‌الملل به شدت تحت‌ تأثیر عوامل فرهنگی و هویتی قرار دارد و ابزارهای فرهنگی به‌عنوان یکی از مؤلفه‌های مهم، کارآمد و قابل ‌انعطاف در سیاست خارجی مورد توجه و ارزیابی کشورها قرار گرفته است. ...  بیشتر
بررسی بازخورد تحولات سیاست خارجی آمریکا در روابط با ایران بر اساس نظریه سازه‌انگاری
بررسی بازخورد تحولات سیاست خارجی آمریکا در روابط با ایران بر اساس نظریه سازه‌انگاری

حسین هژیریان؛ فضل الله براقی

دوره 21، شماره 82 ، فروردین 1399، ، صفحه 109-144

چکیده
  بررسی تاریخ روابط ایران و آمریکا نشان می­دهد که این روابط از اواسط حکومت قاجار تا دوره مورد بررسی این پژوهش دو مرحله داشته است؛ در مرحله نخست، علی­رغم تمایل کنشگران سیاسی ایران برای حضور فعال آمریکا ...  بیشتر
نگاهی به ‌شکل‌گیری رسمی روابط ایران و لهستان بر پایه اسناد وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران
نگاهی به ‌شکل‌گیری رسمی روابط ایران و لهستان بر پایه اسناد وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران

داود چرمی

دوره 21، شماره 81 ، دی 1398، ، صفحه 1-28

چکیده
  در مورد تاریخ روابط ایران و لهستان منابع متعددی به رشته تحریر درآمده‌ است. سابقه اولین ارتباط بین دو کشور به دوره صفویه بازمی‌گردد، اما با انقراض حکومت صفویان و تجزیه لهستان این روابط رسمیتی پیدا نکرد. ...  بیشتر
بررسی زمینه‌های حضور ایالات‌متحده آمریکا در خلیج‌فارس با محوریت کشور ایران (1347 ـ 1320ش./1968 ـ 1941 م.)
بررسی زمینه‌های حضور ایالات‌متحده آمریکا در خلیج‌فارس با محوریت کشور ایران (1347 ـ 1320ش./1968 ـ 1941 م.)

علی اکبر کجباف؛ تارا جهانگیری

دوره 21، شماره 81 ، دی 1398، ، صفحه 101-124

چکیده
  طی سال‌های جنگ جهانی دوم، به‌تدریج نفوذ انگلستان به‌عنوان قدرت برتر در منطقه خلیج‌فارس رو به کاهش نهاد و نفوذ آمریکا ابرقدرتِ جدید غرب در منطقه گسترش یافت و به حضور انگلستان نقش جانبی داده شد. در این ...  بیشتر